Γράφει ο Χρήστος Ηλ.Τσίχλης*

Παρατείνεται η προθεσμία υποβολής δηλώσεων ιδιοκτησίας για τους κατοίκους εσωτερικού έως τις 17 Φεβρουαρίου 2016 για όσους έχουν δικαίωμα επί των ακινήτων που βρίσκονται εντός των ορίων των Προκαποδιστριακών Δήμων/Κοινοτήτων του Καλλικρατικού Δήμου Σπάρτης της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου (Αγίου Ιωάννη, Αφισίου, Κλαδά, Μαγούλας, Μυστρά, Παρορείου)

Η σύνταξη του κτηματολογίου μιας περιοχής ορίζεται ως η διαδικασία καταγραφής των εμπράγματων ή άλλων εγγραπτέων δικαιωμάτων (π.χ. πλήρης ή ψιλή κυριότητα, επικαρπία, προσημείωση ή άλλο εμπράγματο βάρος, κ.λπ.) που έχουν τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα σε ακίνητα μιας συγκεκριμένης περιοχής της χώρας και η σύνδεση των δικαιωμάτων αυτών με συγκεκριμένο(α) ακίνητο(α), όπως αυτά ορίζονται και απεικονίζονται κατόπιν διαδικασιών ελέγχου και τεχνικής επεξεργασίας στα κτηματολογικά διαγράμματα. Καταγράφονται μόνο τα ακίνητα και όχι τα κινητά.

Αν δεν υποβάλατε δήλωση ιδιοκτησίας στο Εθνικό Κτηματολόγιο εμπρόθεσμα μπορείτε να υποβάλετε εκπρόθεσμη δήλωση κατά τη διάρκεια της κτηματογράφησης και μέχρι την ημερομηνία που θα οριστεί με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συμπληρώνοντας το Δ2 - Έντυπο Δήλωσης του Ν.2308/1995. Στην περίπτωση αυτή όμως προβλέπεται η επιβολή προστίμου ανάλογα με το είδος και την αξία των ακινήτων. Σημειώνεται ότι η διαδικασία βεβαίωσης και εν συνεχεία επιβολής προστίμου, θα ενεργοποιηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Συνεπώς, σε αυτή τη φάση δεν πληρώνετε πρόστιμο, παρά μόνο το πάγιο τέλος με τη γνωστή διαδικασία στις συνεργαζόμενες τράπεζες.

Κατάλογος προστίμων

Δικαίωμα εντός αστικής περιοχής

Επί αδόμητου γεωτεμαχίου μικρότερου των 400 τ.μ. : 70 €
Επί αδόμητου γεωτεμαχίου μεγαλύτερου των 400 τ.μ.: 120 €
Επί γεωτεμαχίου με κτίσμα εμβαδού μικρότερου των 200 τ.μ.: 150 €
Επί γεωτεμαχίου με κτίσμα εμβαδού μεγαλύτερου των 200 τ.μ.: 250 €
Επί διηρημένης ιδιοκτησίας μικρότερης των 200 τ.μ.: 100 €
Επί διηρημένης ιδιοκτησίας μεγαλύτερης των 200 τ.μ.: 250 €
Επί βοηθητικού χώρου (αυτοτελούς ιδιοκτησίας): 50 €

Δικαίωμα σε αγροτική περιοχή

Επί γεωτεμαχίου μικρότερο από 4 στρέμματα σε αγροτική περιοχή: 70 €
Επί αδόμητου γεωτεμαχίου μεγαλύτερο από 4 στρέμματα σε αγροτική περιοχή:100 €
Επί γεωτεμαχίου μεγαλύτερου από 4 στρ. με κτίσμα σε αγροτική περιοχή: 200 €
Επί οιουδήποτε άλλου εγγραπτέου δικαιώματος: 70 €

Η διαδικασία κτηματογράφησης έχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, που ξεκινά με την κήρυξη μιας περιοχής υπό κτηματογράφηση και ολοκληρώνεται με την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογικού Γραφείου στη συγκεκριμένη περιοχή.

Συνοπτικά, περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια:

-Υποβολή δηλώσεων ιδιοκτησίας από τους δικαιούχους στα Γραφεία Κτηματογράφησης και καταχώριση των δηλώσεων σε ψηφιακή βάση.

-Σύνταξη προσωρινών κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων με βάση τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί από τη διαδικασία της υποβολής δηλώσεων και έχουν τύχει επεξεργασίας από νομικούς και τοπογράφους.

-Ανάρτηση προσωρινών κτηματολογικών στοιχείων (πινάκων και διαγραμμάτων) στα Γραφεία Κτηματογράφησης για διάστημα δύο μηνών και αποστολή αποσπασμάτων στους δικαιούχους προς ενημέρωσή τους.

-Υποβολή ενστάσεων ενώπιον ανεξάρτητων διοικητικών επιτροπών ή αιτήσεων διόρθωσης κτηματολογικής εγγραφής κατά περίπτωση – από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον- για διάστημα δύο μηνών για τους κατοίκους εσωτερικού και τεσσάρων μηνών για τους κατοίκους εξωτερικού.

-Αναμόρφωση των κτηματολογικών στοιχείων μετά την εξέταση των ενστάσεων και των αιτήσεων διόρθωσης και σύνταξη των τελικών κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων. Οι εγγραφές που εμφανίζονται στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες ονομάζονται Αρχικές Εγγραφές, καθώς αποτελούν την πρώτη (αρχική) εγγραφή στο κτηματολόγιο.

-Έναρξη λειτουργίας Κτηματολογικού Γραφείου στη συγκεκριμένη περιοχή στη θέση του παλαιού Υποθηκοφυλακείου.

Το τέλος κτηματογράφησης έχει δύο σκέλη, ένα σταθερό, που είναι 35 ευρώ ανά δικαίωμα και ένα μεταβλητό 1‰ επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Ειδικότερα για τις:

Κτηματογραφήσεις (Περιοχές υπό ένταξη):

-Το σταθερό σκέλος των 35 ευρώ ανά δικαίωμα καταβάλλεται στην αρχή της διαδικασίας κτηματογράφησης κατά την υποβολή της δήλωσης για το εγγραπτέο δικαίωμα επί του ακινήτου.

-Για τους βοηθητικούς χώρους (αποθήκες, χώροι στάθμευσης) καταβάλλεται τέλος 20 ευρώ. Το τέλος αυτό καταβάλλεται μόνο αν οι χώροι αυτοί είναι αυτοτελείς ιδιοκτησίες, δηλαδή έχουν ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο και δεν είναι παρακολουθήματα του διαμερίσματος.

-Ειδικά για τις αγροτικές περιοχές, τα φυσικά πρόσωπα που έχουν εγγραπτέο δικαίωμα σε περισσότερα του ενός ακίνητα, καταβάλλουν πάγια τέλη για δύο μόνο εγγραπτέα δικαιώματα, ανεξαρτήτως του συνολικού αριθμού αυτών. Αυτό ισχύει μόνο τους δικαιούχους δικαιωμάτων κυριότητας και δουλείας.

-Το μεταβλητό σκέλος του 1‰ καταβάλλεται με την ολοκλήρωση της διαδικασίας κτηματογράφησης.

-Το αναλογικό τέλος κτηματογράφησης καταβάλλεται από τους κυρίους ή επικαρπωτές και καθορίζεται σε ποσοστό 1‰ επί της πέραν των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ αξίας του ακινήτου, που θα προκύπτει από την τιμή ζώνης, την παλαιότητα και τον όροφο. Στην περίπτωση συνδικαιούχων οι 20.000€ εξαιρούνται για κάθε έναν συνδικαιούχο.

-Το μεταβλητό σκέλος αυτό επιμερίζεται στους τυχόν συνδικαιούχους (συγκυρίους ή επικαρπωτή).

-Σε κάθε περίπτωση ως ανώτατο ύψος του αναλογικού αυτού σκέλους του τέλους κτηματογράφησης ορίζεται το ποσό των 900 ευρώ.

Η καταβολή του πάγιου τέλους κτηματογράφησης διενεργείται μέσω των τραπεζών και των αυτοματοποιημένων καταστημάτων του δικτύου των ΕΛΤΑ με την προσκόμιση του προ-εκτυπωμένου Εντύπου "Προσωρινής Καταχώρισης Δήλωσης & Υπολογισμού πάγιου τέλους"

Aν επιλέξετε να υποβάλετε τη δήλωσή σας ηλεκτρονικά, η πληρωμή του τέλους είναι δυνατή μόνο με πιστωτική κάρτα μέσω της εφαρμογής.

Το δικαίωμα υψούν αποτελεί ξεχωριστό δικαίωμα όταν υπάρχει σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας από την οποία προκύπτει αδόμητη επιφάνεια, δηλαδή έχει χιλιοστά στο οικόπεδο. Υπό αυτήν την προϋπόθεση δηλώνεται κανονικά ως δικαίωμα στο Κτηματολόγιο.

Το προσύμφωνο είναι πράξη μη μεταγράψιμη στο Υποθηκοφυλακείο, συνεπώς δεν σας κατοχυρώνει ότι κατέχετε το ακίνητο. Θα πρέπει να προβείτε σε διόρθωση τέτοιου είδους εκκρεμοτήτων προκειμένου να υποβάλετε τη δήλωσή σας στο Κτηματολόγιο. Σημειώστε ιδιαίτερα το εξής: Αν έχουν συμπληρωθεί 20 χρόνια από την υπογραφή του προσυμφώνου και κατέχετε το ακίνητο, τότε μπορείτε να το δηλώσετε με τίτλο δικαιώματος έκτακτης χρησικτησίας και να προσκομίσετε το προσύμφωνο ως αποδεικτικό της άσκησης χρησικτησίας.

Μπορείτε να δηλώσετε το δικαίωμά σας στο Κτηματολόγιο ακόμα κι αν δεν έχετε κάνει αποδοχή κληρονομιάς. Στην περίπτωση αυτή όμως, θα πρέπει να προσκομίσετε τα απαραίτητα δικαιολογητικά ανάλογα με την ύπαρξη ή όχι διαθήκης.

Συγκεκριμένα:

-Κληρονομιά με διαθήκη:
ο τίτλος του κληρονομούμενου (εφόσον υπάρχει)
ληξιαρχική πράξη θανάτου
αντίγραφο της δημοσιευμένης διαθήκης
πιστοποιητικό περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης
πιστοποιητικό περί μη αποποιήσεως κληρονομιάς

-Κληρονομιά χωρίς διαθήκη:
ο τίτλος του κληρονομούμενου (εφόσον υπάρχει)
ληξιαρχική πράξη θανάτου
πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών
πιστοποιητικό περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης
πιστοποιητικό περί μη αποποιήσεως κληρονομιάς

Και στις δύο περιπτώσεις χρήσιμο είναι να προσκομιστεί και αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας του αποβιώσαντος, εάν αυτό υπάρχει.

Όταν συνταχθεί η πράξη αποδοχής κληρονομιάς και μεταγραφεί στο Υποθηκοφυλακείο, θα πρέπει να προσκομιστεί στο Γραφείο Κτηματογράφησης αντίγραφο της πράξης και του πιστοποιητικού μεταγραφής, προκειμένου να κατοχυρωθεί το δικαίωμα.

Υποχρεωτικά έγγραφα για όλους, χωρίς τα οποία η δήλωση δεν γίνεται δεκτή:

-Έντυπο Δ1 του Ν. 2308/1995 για φυσικό πρόσωπο που δηλώνει τα εξής δικαιώματα: 1) πλήρη κυριότητα 2) ψιλή κυριότητα 3) επικαρπία 4) άλλη δουλεία (προσωπική ή πραγματική). Έντυπο Δ2 για νομικό πρόσωπο για το σύνολο των δικαιωμάτων του, αλλά και για φυσικό πρόσωπο, το οποίο έχει δικαίωμα διαφορετικό από τα προαναφερθέντα (π.χ. μεταλλειοκτησία). Απλά φωτοαντίγραφα των τίτλων που τεκμηριώνουν τα δικαιώματα σε ακίνητα (π.χ. συμβόλαια). Αποδεικτικό καταβολής πάγιου τέλους κτηματογράφησης. Απλό φωτοαντίγραφο δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου και επίδειξη εγγράφου από το οποίο να προκύπτει ο ΑΦΜ του δηλούντος (π.χ. λογαριασμός ΔΕΗ κ.λπ.).

- Προαιρετικά έγγραφα για όλους για την πληρέστερη και ορθότερη καταχώριση της δήλωσης:

Απλό φωτοαντίγραφο του πιστοποιητικού μεταγραφής του οικείου υποθηκοφυλακείου. Τοπογραφικό διάγραμμα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αγροτεμάχιο ή γενικά το δηλωθέν ακίνητο δεν διαθέτει ταχυδρομική διεύθυνση και Τ.Κ.

-Υποχρεωτικά έγγραφα για ειδικές περιπτώσεις:

Διαφορετικοί τίτλοι: σε περίπτωση που το δικαίωμα επί ενός ακινήτου έχει περιέλθει στον δηλούντα δυνάμει διαφορετικών τίτλων απαιτούνται η κατάθεση όλων των τίτλων και η συμπλήρωση των σχετικών πεδίων στην ενότητα «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ».

-Γειτονικά ακίνητα: στην περίπτωση αυτή υποβάλλεται το έντυπο «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ» της δήλωσης του Ν. 2308/1995 τόσες φορές όσο και τα ακίνητα.

-Δικαίωμα κυριότητας ή δουλείας που προέρχεται από κληρονομική διαδοχή: στην περίπτωση αυτή υποβάλλεται διαζευκτικά: α) συμβολαιογραφική δήλωση αποδοχής κληρονομιάς, β) κληρονομητήριο και έκθεση περιγραφής ακινήτων, γ) κάθε άλλο έγγραφο που από την κείμενη νομοθεσία περιέχει εγγραπτέα πράξη σύστασης δικαιωμάτων κυριότητας ή δουλείας.

Δήλωση έκτακτης χρησικτησίας: για την επίκληση έκτακτης χρησικτησίας υποβάλλονται τα παρακάτω ενδεικτικά αποδεικτικά, ελλείψει τελεσίδικης δικαστικής απόφασης, τα οποία αποτελούν ένδειξη για την άσκηση πράξεων νομής και παρέχουν έρεισμα, αν καλύπτουν χρονική περίοδο 20 ετών:
α) υποθήκες και εν γένει βάρη στα ακίνητα για τα οποία δηλώνεται ως λόγος κτήσεως χρησικτησία,
β) συμβολαιογραφικό προσύμφωνο μεταβίβασης ακινήτου, στο οποίο βεβαιώνεται η παράδοση της νομής στον εκ του προσυμφώνου δικαιούχο,
γ) συμβόλαιο όμορων ιδιοκτητών που αναφέρουν τον δηλούντα ως κύριο του δηλούμενου ακινήτου,
δ) πράξη αναγνώρισης ορίων,
ε) μισθωτήρια που εμφανίζουν ως εκμισθωτή τον δηλούντα, εφόσον φέρουν βέβαιη χρονολογία,
στ) δηλώσεις ενώπιον Δημόσιων Αρχών, ιδίως φορολογικών, όπως, λ.χ. δηλώσεις στο Ε9 της φορολογικής δήλωσης,
ζ) έγγραφα χορήγησης επιδότησης στον δηλούντα, από τα οποία προκύπτει ότι αυτός αντιμετωπίστηκε ως κύριος του ακινήτου στο οποίο αφορά η δήλωση,
η) αποδείξεις καταβολής τελών πάσης φύσεως που βαρύνουν τον δικαιούχο του ακινήτου στο όνομα του δηλούντος,
θ) αποδείξεις ΔΕΗ, ΟΤΕ, εταιρειών ύδρευσης κ.λπ. προς τον δηλούντα,
ι) αποδείξεις καταβολής αμοιβής σε εργολάβο που περιέφραξε το ακίνητο ή ενδεχομένως για άλλες εργασίες, εφόσον είναι διάτρητες ή πάντως δεν αμφισβητείται η χρονολογία τους, κ) παλαιά τοπογραφικά διαγράμματα που συντάχθηκαν με εντολή του δηλούντος και τα οποία τον αναφέρουν ως δικαιούχο, λ) ένορκες βεβαιώσεις με το ως άνω περιεχόμενο.

-Δήλωση δικαιωμάτων εμπράγματων ασφαλειών: υποβολή σχετικής πράξης (δικαστική απόφαση, συμβολαιογραφική πράξη, διοικητική πράξη ΙΚΑ ή διευθυντή ΔΟΥ).

Σε περίπτωση αμφισβήτησης του ιδίου εμπράγματου δικαιώματος, την λύση θα δώσει η Δικαιοσύνη και στο κτηματολόγιο καταχωρείται η αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

Οι ιδιοκτήτες έχουν δικαίωμα υποβολής δήλωσης εντός της προθεσμίας που τάσσει το κτηματολόγιο και μέχρι την ανάρτηση. Μετά την ανάρτηση, οι ιδιοκτήτες μπορούν να προσφύγουν μόνο δικαστικώς, με αίτηση εκούσιας δικαιοδοσίας.

*Δικηγόρος Αθηνών

* Τα άρθρα αναγνωστών δεν απηχούν απαραίτητα τη γνώμη του notospress.gr