Απάτη «καρουζέλ» 46,9 εκατ. ευρώ εντόπισε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

ΕΛΛΑΔΑ. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) στην Αθήνα πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα έρευνες και κατασχέσεις σε διάφορες τοποθεσίες στην Αττική και την Καστοριά, στο πλαίσιο συνεχιζόμενης έρευνας για εικαζόμενη απάτη τύπου «carousel» στον ΦΠΑ, που συνδέεται με το εμπόριο μικρών ηλεκτρονικών ειδών και τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Η έρευνα, η οποία ξεκίνησε πριν από περίπου έναν χρόνο, αποκάλυψε μέχρι στιγμής ένα σύνθετο δίκτυο εταιρειών εγκατεστημένων στη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Τσεχία και την Ελλάδα, οι οποίες φέρονται να χρησιμοποιούνταν για τη διακίνηση μικρών ηλεκτρονικών ειδών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα εικαζόμενο κύκλωμα απάτης τύπου «καρουζέλ» στον ΦΠΑ, το οποίο εκμεταλλεύεται την απαλλαγή από τον ΦΠΑ που ισχύει για τις διασυνοριακές συναλλαγές μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί έως σήμερα, κατά την περίοδο 2021-2025 οι ύποπτοι φέρονται να χρησιμοποίησαν μια αλυσίδα από τις λεγόμενες «εξαφανισμένες εταιρείες» (missing traders) -εταιρείες που συστήνονται με σκοπό την αποφυγή των υποχρεώσεων καταβολής ΦΠΑ- για τη διανομή ηλεκτρονικών ειδών στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, αποφεύγοντας την καταβολή του φόρου ή επιτυγχάνοντας την παράνομη επιστροφή ΦΠΑ που ουδέποτε είχε καταβληθεί.

Με βάση τα μέχρι στιγμής ευρήματα της έρευνας, το εικαζόμενο κύκλωμα εκτιμάται ότι προκάλεσε ζημία τουλάχιστον 46,9 εκατ. ευρώ στους προϋπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας, λόγω μη καταβληθέντος ΦΠΑ. Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι επιπλέον 24,2 εκατ. ευρώ σε ΦΠΑ είτε δεν καταβλήθηκαν είτε δηλώθηκαν ανακριβώς.

Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν στις έδρες εταιρειών που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των Αρχών, καθώς και στις κατοικίες των διαχειριστών τους. Διενεργήθηκαν από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων Σωμάτων Ασφαλείας, η οποία έχει αναλάβει και την ποινική διερεύνηση της υπόθεσης, με τη συνδρομή της Υποδιεύθυνσης Ψηφιακής Εγκληματολογικής Έρευνας και Ανάλυσης της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ).

Κατά τη διάρκεια των ερευνών κατασχέθηκαν μεγάλος όγκος εγγράφων, λογιστικών βιβλίων και ψηφιακών πειστηρίων, καθώς και 99 χιλιάδες ευρώ σε μετρητά και τρία πολυτελή αυτοκίνητα.

Η έρευνα οδήγησε επίσης στη δέσμευση κρυπτονομισμάτων αξίας περίπου 900 χιλιάδων ευρώ, καθώς και άλλων ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων συνολικής αξίας περίπου 4,5 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τις ελληνικές Αρχές, πρόκειται για τη μεγαλύτερη δέσμευση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ σε εθνικό επίπεδο. Τα περιουσιακά στοιχεία εντοπίστηκαν και δεσμεύθηκαν μέσω προηγμένων μεθόδων ψηφιακής εγκληματολογικής ανάλυσης και στοχευμένων ερευνών, που επέτρεψαν την υπέρβαση σύνθετων ψηφιακών εμποδίων.

Τι είναι η απάτη «καρουζέλ»

Η συγκεκριμένη απάτη εκμεταλλεύεται το καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ στις διασυνοριακές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως προβλέπεται, όταν μια επιχείρηση που είναι εγγεγραμμένη στο σύστημα ΦΠΑ αγοράζει αγαθά από επιχείρηση άλλου κράτους-μέλους, δεν καταβάλλει ΦΠΑ στον προμηθευτή της. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν διασυνοριακές πωλήσεις δεν χρεώνουν ΦΠΑ στις συναλλαγές αυτές, ενώ διατηρούν το δικαίωμα να ανακτήσουν τον ΦΠΑ που έχουν ήδη καταβάλει.

Οι δράστες αγοράζουν αγαθά από άλλη χώρα της ΕΕ χωρίς να καταβάλουν ΦΠΑ και στη συνέχεια τα μεταπωλούν στην εγχώρια αγορά, εισπράττοντας κανονικά τον φόρο από τους πελάτες τους. Αντί όμως να αποδώσουν τον ΦΠΑ στις φορολογικές αρχές, οι εταιρείες αυτές –γνωστές ως «εξαφανισμένοι έμποροι» (missing traders)– διακόπτουν τη λειτουργία τους ή εξαφανίζονται, ιδιοποιούμενες τα χρήματα.

Σε πολλές περιπτώσεις τα ίδια προϊόντα διακινούνται επανειλημμένα μέσω δικτύου εταιρειών σε διαφορετικά κράτη-μέλη, δημιουργώντας έναν κυκλικό μηχανισμό συναλλαγών που έχει δώσει την ονομασία «καρουζέλ» στη συγκεκριμένη μορφή απάτης.