Γράφει ο Πάνος Κριάς.
Σε όλες τις καταπληκτικές αυτές διαδρομές που διανύσαμε φέτος, μας συνόδευε ο πάντα αχώριστος φίλος μας ο γνωστός ζωγράφος Μαρκ Λαζάρ. Ο Μαρκ όπως θα καταλάβατε από το επίθετό του έλκει την καταγωγή του από την γνωστή δυναστεία των ευρωπαίων ζωγράφων. Πιστός σύντροφος λοιπόν και συνοδοιπόρος ο Μαρκ μας ακολουθούσε παντού, σε όλα τα μονοπάτια της αξιοθαύμαστης Λακωνικής γης.

Ξεκινήσαμε λοιπόν το ονειρικό ταξίδι μας από την πρωτεύουσα του νομού την θρυλική ΣΠΑΡΤΗ, πίνοντας καπουτσίνο στο café Αίνιγμα ακριβώς απέναντι από το Μουσείο. Αφού επισκεφτήκαμε το παλιό μουσείο της Σπάρτης – το καινούριο, Κύριος οίδε πότε θα το κατασκευάσουν οι νεοέλληνες - ανεβήκαμε την Λυκούργου και επισκεφτήκαμε την Κεντρική Βιβλιοθήκη. Εκεί, καθίσαμε αρκετή ώρα στο αρχείο Βρεττάκου, και έπειτα κάναμε μια βόλτα στην Πινακοθήκη μας. Το απόγευμα ξεκουραστήκαμε κάτω από τα μάρμαρα του αρχαίου θεάτρου Σπάρτης δίπλα ακριβώς από την Ακρόπολη.

Το βράδυ ανεβήκαμε στο ωραίο Καστόρι – 20 χιλ. βόρεια απ’ την Σπάρτη- με τις εκπληκτικές ταβέρνες και τα πυκνά δάση του, καθώς, εκεί πιο πάνω στην αρχαία Πελλάνα, ερίζουν οι αρχαιολόγοι για τον εάν το επίσημο παλάτι του Μενελάου ήταν εκεί ή στην Σπάρτη.

Την άλλη μέρα επισκεφτήκαμε το επίνειον της Σπάρτης το γοητευτικό μας Γύθειον.
Λίγο πριν φτάσουμε όμως -2 χιλ. απόσταση από το Γύθειο - επισκεφτήκαμε τον γνωστό πύργο – ξενώνα Πετροπουλάκη. Εδώ πρόκειται περί αρχιτεκτονικού αριστουργήματος. Στην συνέχεια κατευθυνθήκαμε προς το ιστορικό λιμάνι του Γυθείου.

Αφού ήπιαμε καφέ στο Τουριστικό, οδεύσαμε για μπάνιο στην θαυμάσια ακτή Πεταλέα στο Μαυροβούνι. Από εκεί, εύκολος ο δρόμος προς την ιστορική και ωραία Αρεόπολη όπου ουσιαστικά ξεκίνησε και ο Αγώνας του 21. Έπειτα κατεβήκαμε τις οφιοειδείς στροφές που οδηγούν στο Λιμένι με τους θαυμάσιους πύργους του, ατενίσαμε εκστατικοί τον Μεσσηνιακό κόλπο, - τόσο βαθύ γαλάζιο δεν είχαμε ξαναδεί- και ήπιαμε καφέ στο Οίτυλο.

Κατά την επιστροφή πιάσαμε σπήλαια Δυρού, έπειτα Γερολιμένα, για να καταλήξουμε στη Βάθεια με τα απέραντα πυργόσπιτά της και τις πεντακάθαρες ακτές της, λίγο πιο κάτω το Πόρτο Κάγιο και το ακρωτήριον Ταίναρο.
Ωστόσο κατά την επιστροφή πιάσαμε Λάγια, Φλομοχώρι με τους απίθανους πύργους του, και Κότρωνα.

Την επομένη οδεύσαμε προς Ταύγετο. Το ωραιότατο αυτό αρσενικό βουνό το έχουν υμνήσει άπαντες οι ποιητές και οι ευρωπαίοι λογοτέχνες, όπως ο Βύρωνας και ο Ζαν Πωλ Σαρτρ. Όμως εάν θέλετε να απολαύσετε την καταπληκτική θέα του Ταυγέτου, θα πρέπει να ακολουθήσετε την εξής διαδρομή: από Σπάρτη στρίβουμε δεξιά στην Τραπεζοντή προς Παλαιοπαναγιά. Από την Τραπεζοντή όμως θα τραβήξετε τις καλύτερες φωτογραφίες διότι εκεί εστιάζεται το κέντρο του Ταυγέτου, ωστόσο στην Παλαιοπαναγιά θα σας ανοίξουν τις πύλες προς το ιερό βουνό με τον προφήτη Ηλία να αναμένει στην πυραμιδοειδή κορυφή του. Λίγο πριν φτάσουμε στην Τόριζα υπάρχει μια ωραία κρήνη όπου στο βάθος της απλώνεται ένα δροσερό -απείρου κάλλους -φαράγγι. Αφού πιούμε καφέ στον νέο και ωραίο ξενώνα της Τόριζας Ιλάειρα, ανεβαίνουμε για Πολιάνα – Καταφύγιο. Έπειτα σε δυο ώρες ποδαρόδρομο βρισκόμαστε την άθικτη κορυφή, 2.407 μ. περίπου.

Επόμενη διαδρομή τώρα προς Νότο μεριά. Παίρνουμε την εθνική προς Γύθειο, όμως στρίβουμε αριστερά στην διακλάδωση Δαφνίου προς Σκάλα. Αφού περάσουμε το ετοιμόρροπο σκουριασμένο γεφύρι της Σκάλας – πότε θα το αλλάξουν, όταν θα γίνει ομαδικό δυστύχημα;- φτάνουμε αισίως στους Μολάους. Από εκεί ορμώμενοι θα κατευθυνθούμε προς Μονεμβάσια, ωστόσο πριν, καλό θα ήταν να περάσουμε ένα ωραιότατο απόγευμα στο χωριό Κουπιά - της γνωστής οικογενείας Παναρίτη -10 χιλ. ανατολικά από τους Μολάους. Εκεί υπάρχουν εγκαταλειμμένοι μεν αλλά ωραίοι οικισμοί. και σε συνδυασμό με το κατάλληλο κλίμα σε προτρέπει να προσπαθήσεις μια ωραία ιστορική εξερεύνηση. Το βράδυ αφού θα έχετε κουραστεί αρκετά, θα σας ανταμείψει δεόντως η παραδοσιακή κουζίνα της κ. Ελένης στην ταβέρνα Πυροστιά. Ωστόσο δεν κατάλαβα το εξής: γιατί τοποθετούν – οι υπεύθυνοι- δίπλα και πάνω από τους οικισμούς τις ανεμογεννήτριες;. Τόσα απάτητα βουνά γύρω τους. Δεν τα βλέπουν; Μετά λοιπόν από τα Κουπιά οδεύουμε προς την θρυλική Μονεμβασιά.

Η εμπειρία θα σας μείνει ανεξίτηλα χαραγμένη στο νου και την καρδιά, μιας και η ψυχή του ελληνισμού χτυπά επί αιώνες τώρα ατελεύτητα εκεί. Κατά τον γυρισμό θα επισκεφτούμε τον οικισμό Άγιο Δημήτριο που βρίσκεται κοντά στο Βυζαντινό Γεράκι κι από κει κατευθείαν για Κυπαρίσσι. Η διαδρομή προς Κυπαρίσσι είναι μαγευτική. Από εκεί ατενίζουμε ως άλλος Θησέας το Μυρτώο πέλαγος και τις δαντελένιες παραλίες του. Εκεί καθόμαστε όσο θέλουμε. Οι παραλίες είναι θαυμάσιες, καταπληκτικές αλλά και ερωτικές….