Μυστράς: Ο λοίσθιος αγώνας για τη διάσωση του ΙΝ.Ε.ΒΥ.Π.
Το Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού στον Μυστρά δεν παρήκμασε. Δεν πρόλαβε καν να ακμάσει. Κι όμως, απειλείται με κατάργηση προκαλώντας εύλογα ερωτηματικά…
ΜΥΣΤΡΑΣ. Όταν το 2007 ιδρύθηκε το Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού στον Μυστρά θεωρήθηκε ως μια από τις πιο εμπνευσμένες επιλογές της Ακαδημαϊκης Κοινότητας. Φύσει και θέσει άρμοζε στον Μυστρά, δίνοντας τα «φώτα» του στη σκιά ακριβώς της Καστροπολιτείας του. Ήταν, αν θέλετε, η συμβολή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στην Ακαδημαϊκή αναδίφηση της Σπάρτης και το αντίδωρο στην Ιερά Μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης που υποδεχόταν, τότε, σε δικές της φιλόξενες εγκαταστάσεις τις πολυπόθητες Σχολές του Πα.Πελ. στη Σπάρτη.
Το σύνολο της Λακωνικής Πολιτείας, τότε, θεώρησε ότι η λειτουργία του ΙΝ.Ε.ΒΥ.Π. θα απέδιδε όσα μια σύγχρονος κιβωτός στις επόμενες γενιές. Θα αποτελούσε το σημείο έρευνας και αναφοράς της Επιστήμης που αιώνες υποκλίνεται στην Βυζαντινή ανθεκτικότητα του Μυστρά και στην παγκόσμια αναγνώριση του ως τοπόσημο αλλά και ως ξεχωριστό υπόβαθρο συλλογικής μνήμης.
Αμέσως, η Τοπική Κοινότητα Μυστρά, ο τότε Δήμος Μυστρά και Δήμος Σπάρτης στη συνέχεια, παραχωρούν ένα από τα σημαντικότερα κτίρια με ουσιαστική σημασία, το ιστορικό Δημοτικό Σχολείο Μυστρά. Η Πολιτεία, με σημαντική δαπάνη, αναπαλαιώνει και αποδίδει ένα κτίριο μοναδικής όψης, άψογης λειτουργικότητας και υψηλού συμβολισμού.
Το ΙΝ.Ε.ΒΥ.Π. Ιδρύθηκε το 2007 με ΦΕΚ 198 Α/23-8-2007 στο πλαίσιο του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και ειδικότερα των Τμημάτων Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών και Φιλολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών. Τμήματα που δεν εδρεύουν στον Μυστρά ή την Σπάρτη.
Είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα. Έχει Διοικητική και Οικονομική αυτοτέλεια. Τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας (Οικονομικό και Διαχειριστικό έλεγχο). Λειτουργεί από το 2007 και για 20 έτη (έως το 2027). Έως το 2019 λειτουργούσε υπό τη διεύθυνση της Καθηγήτριας κ. Γεωργίας Ξανθάκη - Καραμάνου. Η Λάκαινα, μαικήνας του ΙΝΕΒΥΠ, που από την πρώτη στιγμή αντιλήφθηκε την πολλαπλή ωφελιμότητα του, στην Επιστήμη, την Ιστορία, την Κοινωνία. Κυριολεκτικά πάλεψε με εύλογες και άλογες δυσκολίες για το αυτονόητο μεν αλλά και εμφανώς ακατόρθωτο. Την καθιέρωση και ακμή του ΙΝΕΒΥΠ στον τόπο που του αξίζει. Και τα κατάφερνε… Διευθυντής του ΙΝΕΒΥΠ υπήρξε και ο αείμνηστος Καθηγητής Νικόλαος Ζαχαριάς αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα δίπλα στο ανεξίτηλο της κ. Γεωργίας Ξανθάκη - Καραμάνου που ακόμα και σήμερα έχει συνοδοιπόρο στον αγώνα της τον σύζυγό της Ακαδημαϊκό κ. Ανδρέα Καραμάνο. Εκπεφρασμένη και η βούληση του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Αθανάσιου Κατσή για ευόδωση του σκοπού του Ινστιτούτου.
Ύπατα αξιώματα, ανώτατοι άρχοντες, διακεριμένοι επιστήμονες, εκλεκτοί πολίτες, έχουν βιώσει στο ΙΝΕΒΥΠ την υπεραξία, την φόρτιση, την σημασία, την τιμή, το κύρος, την εντέλεια που αποδίδει, συνολικά, στον φιλοξενούμενο του.
Με σεμνή συνέπεια και με αθόρυβη δημιουργικότητα, το στελεχωμένο ΙΝΕΒΥΠ υποδέχθηκε, διαχειρίστηκε, ανέδειξε και δρομολόγησε, σημαντικές εκδηλώσεις, επιστημονικής και κοινωνικής σημασίας. Εκδόσεις, ημερίδες, συνέδρια και πάνω απ’ όλα η ευγενής φιλοξενία του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος «Διαχείριση και Τεχνολογίες στην Πολιτιστική Κληρονομιά». Πάνω από 100 μεταπτυχιακοί φοιτητές, μέχρι σήμερα, έχουν εμπλουτίσει τη φαρέτρα τους με το μοναδικό πτυχίο που αναγνωρίζεται και αξιολογείται εντυπωσιακά.
Δίπλα σε όλους τους ένθερμους υποστηρικτές του Ινστιτούτου και σημαντικοί δωρητές και χορηγοί όπως το ζεύγος Δημητρίου και Γεωργίας Καλοειδή που, ως μη όφειλαν, στήριξαν ουσιαστικά τη λειτουργία του.
Και ξαφνικά, όσοι πίστευαν ότι η ακμή είναι ικανό τεκμήριο καταξίωσης πληροφορούνται ότι το ΙΝΕΒΥΠ καταργείται. Οι παροικούντες το ΙΝΕΒΥΠ βιώνουν μια ανείπωτη αλλά όχι ανεξήγητη πικρία και απογοήτευση.
Το γεγονός ότι το Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού δεν διαθέτει πλέον Διοικητικό Συμβούλιο, καθιστά αδύνατη την κατάρτιση και έγκριση Οικονομικού Προϋπολογισμού και ως εκ τούτου αδιανόητη την λειτουργία του.
Δηλαδή. Μια, αμιγώς διοικητική ασυνέπεια, προκαλεί ανεπάρκεια και οδηγεί σε κατάργηση του ΙΝΕΒΥΠ αυτού που πιο πάνω σας περιγράψαμε. Ουσιαστικά πρόκειται για μια προκλητική απείθεια, θεσμική απρέπεια και ιστορική αγένεια η παραμέληση και υποβάθμιση της αναγκαιότητας, της σημασίας και της αξίας του ΙΝΕΒΥΠ.
Η κοινωνία της Σπάρτης έχει βιώσει πρόσφατα την απώλεια της Νοσηλευτικής Σχολής. Έχει επίσης κατανοήσει ότι τίποτα δεν είναι αυτονόητο και τίποτα δεν αποδίδεται δίκαια αλλά κατακτάται αυτοδίκαια.
Ο Βυζαντινός Μυστράς, αυτή η Κιβωτός της Ιστορίας και της Εθνικής Μνήμης, «έτυχε» της ίδρυσης και λειτουργίας του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού. Ατύχησε όμως, σε καιρό ειρήνης, σε εποχή μη κρίσης, σε ημέρες ακμής του, να χάνει το Ινστιτούτο που ίσως κάποτε να μας υπογράμμιζε το «τι» και το «γιατί» δεν πρέπει να πράττουμε ως Λαός και Πολιτεία για να μην παρακμάσουμε…
Υπάρχει ελπίδα;
Υπάρχει ελπίδα, αρκεί να συνταχθούν:
- Ο Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος
- Η Υπουργός Παιδείας κ. Σοφία Ζαχαράκη
- Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Αθανάσιος Κατσής
- Ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Δημήτρης Πτωχός
- Ο Δήμαρχος Σπάρτης κ. Μιχάλης Βακαλόπουλος
- Ο π. Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος
Και στο πλευρό τους:
- Η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη
- Ο Υφυπουργός Παιδείας κ. Νίκος Παπαϊωάννου
- Ο Υφυπουργός Παιδείας, βουλευτής Αρκαδίας κ. Κώστας Βλάσσης
- Ο Υφυπουργός Άμυνας, βουλευτής Λακωνίας κ. Αθανάσιος Δαβάκης
- Ο βουλευτής Λακωνίας κ. Νεοκλής Κρητικός
- Η Βουλευτής Λακωνίας κ. Νάγια Γρηγοράκου
- Ο Αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας κ. Θεόδωρος Βερούτης
- Η Καθηγήτρια κ. Γεωργία Ξανθάκη - Καραμάνου
Αν δεν αρκούν αυτοί, τότε στο πλευρό τους επίσης:
Όσοι πολίτες, με οποιαδήποτε ιδιότητα, αξίωμα, ειδικότητα και αποστολή, αντιλαμβάνονται ότι η λειτουργία του ΙΝ.Ε.ΒΥ.Π. στον Μυστρά, αλλά και κάθε ανάλογη κατάσταση, είναι η απόδειξη σήμερα ότι η Ελλάδα αξίζει να πορεύεται σε Εθνικούς, Ιερούς, Ιστορικούς, Ιδανικούς δρόμους προκοπής και προόδου.
Οι πολίτες, που σήμερα αναζητούν τα έσχατα καταφύγια για την πνευματική τους σωτηρία και ψυχική τους αξιοπρέπεια, παρακολουθούν με προσοχή.
Απεχθάνονται, ειδικά στην περίπτωση του ΙΝ.Ε.ΒΥ.Π., τους όρους:
- Σύγχυση
- Διασάλευση
- Απογοήτευση
- Αθέτηση
- Υποβάθμιση
- Υπονόμευση
- Ολιγωρία
- Παραίτηση