Μονεμβασιά: Το έργο του τελεφερίκ έχει οικοδομική άδεια; Ποιος θα απαντήσει;

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ. Κάποιοι πρέπει να δώσουν εξηγήσεις πως ένα δημόσιο έργο, μέσα σε αρχαιολογικό χώρο και περιοχή Natura, μπορεί να γίνει ή να συνεχιστεί χωρίς να υπάρχει οικοδομική άδεια. Ο λόγος για το έργο κατασκευής τελεφερίκ στο βράχο της Μονεμβάσιας.

Η υπουργός δεν απάντησε στη Βουλή αν υπάρχει οικοδομική άδεια

Κατά την απάντησή της σε επερώτηση των βουλευτών και των βουλευτριών της Νέας Αριστεράς για το θέμα, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, απέφυγε να κάνει την οποιαδήποτε αναφορά στο ζήτημα της οικοδομικής άδειας του έργου. Το ερώτημα είναι σαφές: Υπάρχει οικοδομική άδεια για το έργο;

Η Υπουργός Πολιτισμού, αν και της είχε ζητηθεί να προσκομίσει (όχι απλά να βεβαιώσει ότι υπάρχει) η οριστική οικοδομική άδεια, προτίμησε να απαντήσει τα εξής:

«Επισημαίνεται ότι το έργο «Προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για το κάστρο Μονεμβασίας και συνοδά έργα» υλοποιείται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας. Σε αυτό περιλαμβάνεται το εν θέματι Υποέργο 1 «Προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για το κάστρο Μονεμβασίας», το οποίο υλοποιείται με Προϊσταμένη και αναθέτουσα αρχή την Οικονομική Επιτροπή του Δήμου Μονεμβασίας και Διευθύνουσα Υπηρεσία τον Αναπτυξιακό Οργανισμό Πάρνωνα.

Για το εν λόγω υποέργο έχει γνωμοδοτήσει ομοφώνως δύο φορές το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, έχοντας προηγηθεί λεπτομερής επιστημονική και τεχνική εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου στο χώρο της Καστροπολιτεία, ενώ δυνάμει της υπ’ αριθμ. 224059/17.05.2025 ΥΑ, κατόπιν ομόφωνης γνωμοδότησης του ΚΑΣ, εγκρίθηκαν οι οριστικές μελέτες του έργου, ήτοι αρχιτεκτονική μελέτη, γεωλογική έρευνα, γεωτεχνική μελέτη, μελέτη η/μ και στατική μελέτη».

Ο Δήμος Μονεμβάσιας θεωρεί ακόμα απαραίτητη της οικοδομική άδεια;

Σύμφωνα με δημοσίευμα του News247 με το τεύχος προμελέτης του έργου που συντάχθηκε, υπό την ευθύνη του Δήμου Μονεμβασιάς τον Ιούνιο του 2022, η άδεια θεωρείται απολύτως απαραίτητη για τη συνέχεια του έργου.

Συγκεκριμένα, στη σελίδα 4 του τεύχους προμελέτης αναφέρονται επί λέξει, τα εξής: «Η υπογραφή της σύμβασης, στο εξής ΥΣ (Υπογραφή Σύμβασης), είναι το πρώτο ορόσημο το οποίο καθορίζει όλες τις επιμέρους προθεσμίες των δράσεων που αναφέρονται στους παρακάτω πίνακες μέχρι το επόμενο ορόσημο το οποίο αναφέρεται στη συνέχεια. Η έγκριση επέμβασης και η έκδοση της οικοδομικής άδειας αποτελούν το δεύτερο ορόσημο, στο εξής ΑΕ (Άδεια Επέμβασης), και καθορίζει όλες τις υπόλοιπες επιμέρους προθεσμίες των δράσεων που αναφέρονται στους ανωτέρω πίνακες μέχρι την ολοκλήρωση της σύμβασης».

Πρακτικά, χωρίς οικοδομική άδεια, για την οποία δεν υπάρχει απάντηση από το Υπουργείο Πολιτισμού, δεν μπορεί το έργο να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί. Ο Δήμος Μονεμβάσιας μπορεί να πάρει θέση στο συγκεκριμένο ερώτημα; Υπάρχει οικοδομική άδεια;

Μήπως το έργο συνεχίζεται χωρίς άδεια με βάση το άρθρο 40 του αρχαιολογικού νόμου (4858/2021) με το οποίο προβλέπονται εργασίες σε ακίνητα μνημεία χωρίς να απαιτείται οικοδομική άδεια εφόσον οι εργασίες αυτές εκτελούνται από την Υπηρεσία; Ως “Υπηρεσία” νοείται η αρμόδια Κεντρική ή Περιφερειακή Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Και γιατί ανέλαβε (αν ανέλαβε) η Υπηρεσία; Μήπως επειδή ο εργολάβος έπεσε σε αρχαία; Ισχύει κάτι τέτοιο; Ποιος θα απαντήσει;

Το έργο χωρίς οικοδομική άδεια γίνεται εν κενώ νόμου;

Αν οι εργασίες δεν εκτελούνται από την Υπηρεσία (δλδ από το Υπουργείο Πολιτισμού), άρα το άρθρο 40 δεν μπορεί να βρει εφαρμογή, τότε η συνέχιση του έργου χωρίς να εκδοθεί και να προσκομιστεί οικοδομική άδεια (από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Μονεμβάσιας) γίνεται εν κενώ νόμου. Αν δεν είναι έτσι ας απαντήσει ο Δήμος Μονεμβάσιας. Το έργο μπορεί να προχωρήσει χωρίς οικοδομική άδεια;

Και είναι επίφοβο αν κάτω από αυτές τις συνθήκες ένα τόσο σημαντικό, κατά το Υπουργείο Πολιτισμού, έργο, που χρηματοδοτείται μάλιστα από κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης, μπορεί να φτάσει, έγκαιρα, στην αποπεράτωσή του.

Άραγε η πολεοδομική νομοθεσία στην Καστροπολιτεία της Μονεμβάσιας παραβιάζεται; Στο ερώτημα που τίθεται οφείλει να απαντήσει το Υπουργείο Πολιτισμού ως Υπουργείο Ευθύνης και Φορέας Χρηματοδότησης (από τα κονδύλια του ΤΑΑ).

Η Unesco και οι Πολίτες περιμένουν τον Δήμο Μονεμβάσιας

Και ένα ακόμα ερώτημα: Ελεγκτικοί μηχανισμοί των ενεργειών, των έργων και ενδεχομένως πιθανών παραλείψεων είτε του Υπουργείου είτε και του Δήμου Μονεμβάσιας, υπάρχουν; Και αν υπάρχουν λειτουργούν;

Απαντήσεις πρέπει να δοθούν. Όχι για τις προθέσεις και διαθέσεις των εμπλεκόμενων που ασφαλώς είναι καλές και θετικές για το έργο και για τον τόπο αλλά για τις ενέργειες και πράξεις τους. Απαντήσεις που πρέπει να είναι διάφανες, σαφείς και κατανοητές.

Όλα τα πάρα πάνω αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και για τους εξής, επιπλέον, λόγους που δημιουργούν εύλογα το μεγάλο ενδιαφέρον των πολιτών:

Όταν το Υπουργείο Πολιτισμού είναι αμείλικτο, απόλυτο και άτεγκτο σε ότι αφορά την τήρηση της Νομοθεσίας έναντι των πολιτών, τότε έχει την υποχρέωση να ενημερώνει για τα έργα που το ίδιο εκτελεί, ειδικά όταν υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις που έχουν φέρει σειρά ερωτήσεων στη Βουλή από 4-5 κόμματα.

Όταν ο Δήμος Μονεμβάσιας, δια του λαλίστατου αντιδημάρχου Μονεμβάσιας κ. Χρηστάκου, ενημερώνει, μέσα από Αρχαιολογικό χώρο και μέσω ζωντανών συνδέσεων σε ΜΜΕ πανελλήνιας εμβέλειας, για τα οφέλη του έργου, δεν μπορεί να βουβαίνεται όταν τίθενται ερωτήματα είτε στη Βουλή είτε στον Τύπο για την νομιμότητα του έργου.

Να υπογραμμιστεί επίσης και ένα ακόμα ερώτημα που δεν είναι άσχετο: Ο Δήμος Μονεμβάσιας ήταν παρών ή απών από τη σχετική ημερίδα του ΥΠΠΟ για την προστασία τόπων όπως οι Καστροπολιτείες; Υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέδιο για ένταξη της Μονεμβασιάς στην UNESCO από το ΥΠΠΟ; Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΦΕΚ 186, 10 Απριλίου 2025) δήλωνε ότι «προωθείται η ένταξη της Μονεμβασιάς στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO». Σε αυτό ποιος θα απαντήσει;