Είναι εκπληκτικό και ενδεχομένως λίγοι γνωρίζουν, ότι δώδεκα πόλεις και τοποθεσίες από όλα τα μήκη και πλάτη της γης, φέρουν το όνομα της Σπάρτης. Οι κοινές τους συνισταμένες και αναφορές με την πρωτεύουσα της Λακωνίας. Σε ποια στοιχεία προσιδιάζουν με τη δική μας Σπάρτη και στην εν γένει εικόνα και μορφολογία της λακωνικής πρωτεύουσας; Ένα εκτενές αφιέρωμα, βασισμένο εξ’ ολοκλήρου στην έρευνα του Προέδρου της Πνευματικής Εστίας Σπάρτης κ. Νίκου Γεωργιάδη, συνοδευόμενο από πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Σπάρτη Νέα Υερσέυ, Κομητεία Sussex, Η.Π.Α

Οι πρώτοι έποικοι, που έφτασαν περί τα τέλη του 17ου αιώνα στην περιοχή αυτή (όπου σήμερα η Κομητεία του Sussex αλλά και η Σπάρτη), πιθανολογείται ότι ήταν Ολλανδοί. Αυτό συμπεραίνεται από το όνομα Wallkil, που έδωσαν στον ποταμό, πλάι στον οποίο εγκαταστάθηκαν, θυμίζοντας ομώνυμο ποταμό της Ολλανδίας.

Το πρόσωπο που αναφέρει η τοπική Ιστορία και θεωρεί ως ανάδοχο της πόλης, είναι η Φοίβη Ogden, η οικογένεια της οποίας είχε εγκατασταθεί εκεί από το 1780, κτίζοντας μάλιστα και το πρώτο πέτρινο σπίτι της περιοχής, στη φάρμα που οργάνωσαν και την οποία η Φοίβη ονόμασε «Σπάρτη». Στο σημείο αυτό, εντοπίζουμε, για ακόμα μια φορά, την ίδια αιτία επιλογής της ονομασίας «Σπάρτη» και διαπιστώνουμε την παγκόσμια φήμη και επιρροή της Σπάρτης. Συγκεκριμένα, πρόθεση της αναδόχου –σύμφωνα με τις διασωθείσες ερμηνείες– ήταν να εμπνεύσει κουράγιο στα 12 παιδιά της, αλλά και στους γείτονες εποίκους, ώστε να εργάζονται με πείσμα, αγωνιστικότητα και καρτερικότητα προκειμένου να μετατρέψουν την άγρια τότε γη σε εύφορη, έχοντες ως πρότυπο το ακατάβλητο μαχητικό πνεύμα των Σπαρτιατών.

Βέβαια την περίοδο που αναφερόμαστε, όλοι οι έποικοι ανήκουν ακόμα στην πρώτη γενιά μεταναστών από την Ευρώπη. Υπάρχει λοιπόν μια διάχυτη νοσταλγία ανάμικτη με ρομαντισμό και υπερηφάνεια για τους γενέθλιους τόπους των, που εκφράζεται με την αναφορά σε περιοχές της Γηραιάς Ηπείρου, διαχρονικής ιστορικής ακτινοβολίας, όπως η Αρχαία Ελλάδα και η Ρώμη. Πλήθος οικισμών που ιδρύονται την περίοδο αυτή, φέρουν ονόματα όπως: Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος, Ρώμη, Συρακούσες, Βερόνα.

Η Σπάρτη που εξετάζουμε, είναι σήμερα μια κωμόπολη 5500 κατοίκων, βρίσκεται στην εξ 8.727.000 κατοίκων Πολιτεία της Νέας Υερσέης και επαίρεται για το ιστορικό της παρελθόν, ως η πρώτη στην Κομητεία που ηλεκτροφωτίστηκε το 1882 –ταυτόχρονα με τη Ν.Υόρκη– χάρη στον Τόμας Έντισον, που είχε στην περιοχή της το επιστημονικό του εργαστήριο. Περήφανοι δηλώνουν οι κάτοικοι και επειδή η πόλη τους ήταν η πρώτη που εξέδωσε εφημερίδα το 1892, καθώς επίσης γιατί σ’αυτήν γυρίστηκε το πρώτο κινηματογραφικό φιλμ σε κλειστό χώρο (σ’ ένα είδος υποτυπώδους στούντιο).

Στη Σπάρτη αυτή, οι μεγάλοι επιστήμονες έκαναν μερικές από τις σπουδαιότερες εφευρέσεις που εξέλιξαν την ανθρωπότητα, μεταξύ των οποίων το γραμμόφωνο, η ηλεκτρική λάμπα πυρακτώσεως, η κινηματογραφική μηχανή, ο βελτιωμένος τύπος τηλεφώνου του Alexander Graham Bell.

Αξίζει τέλος να παρατεθεί ο όρκος των εθελοντών πυροσβεστών: «Όταν κληθώ εκεί, που οι φλόγες μαίνονται, κάνε με δυνατό Θεέ, να φανώ αντάξιος της αποστολής μου. Βοήθησε με να σώσω ένα παιδί ή ένα μεγάλο άνθρωπο από τη φρίκη που τους επεφύλαξε η μοίρα. Δώσε μου δύναμη να ακούσω και την πιο ασθενή φωνή ικεσίας, στην κόλαση της φωτιάς και αν είναι θέλημα σου να δώσω τη ζωή μου, ευλόγησε και προστάτευε τα παιδιά μου και τη γυναίκα μου».