ΣΠΑΡΤΗ. Το Notospress δημοσιεύει ολόκληρη την ομιλία του πρωτοσυγγελεύοντος της Μητρόπολης Μονεμβασίας και Σπάρτης π. Γεωργίου Μπλάθρα, την οποία εκφώνησε στη μνήμη του Μακαριστού Μητροπολίτη Δ. Δάφνου κατά τη διάρκεια της θείας λειτουργίας που τελέστηκε την Κυριακή, 16/12, στον Ι. Ν. Οσίου Νίκωνος Σπάρτης:

«Η Τοπική μας Εκκλησία, αγαπητοί μου Χριστιανοί, υπό την πεπνυμένη ποιμαντορία του ακάματου Ποιμενάρχου μας Μητροπολίτου Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου, επέλεξε τη σημερινή Κυριακή, παραμονή της εορτής του Αγίου Διονυσίου και στα πλαίσια του εορτασμού εφέτος της εκατονταετηρίδος από της ενάρξεως των Βαλκανικών Πολέμων, τη διοργάνωση εκδηλώσεων τιμής, μνήμης και ευγνωμοσύνης για τον μακαριστό Μητροπολίτη Σπάρτης κυρό Διονύσιο Δάφνο.

Ήδη χθες βράδυ, στην αίθουσα της Στέγης Νεότητος της Ιεράς Μητροπόλεώς μας, έγινε εκδήλωση, στην οποία αρκετοί μετείχατε, με γενικό θέμα: «Η εκατοστή επέτειος των Βαλκανικών Πολέμων και η συμμετοχή του μακαριστού Μητροπολίτου Διονυσίου Δάφνου», και τούτο διότι η παρουσία του ως Ιερέως του στόλου και μάλιστα της Ναυαρχίδος αυτού, του θωρηκτού «ΑΒΕΡΩΦ», υπήρξε σημαντική όπως διατυπώνει τούτο ο τότε αρχηγός του στόλου Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης, ο οποίος σε αναφορά του προς το Υπουργείο Ναυτικών σημειώνει: «Ο κληρικός ούτος υπηρετήσας ως Ιερεύς του στόλου επί της Ναυαρχίδος μου καθ’ όλον το διάστημα των πολέμων, δια των τακτικών και ωφελιμωτάτων διδασκαλιών αυτού, δια της εξαιρέτου διαγωγής του κατά τας ναυμαχίας καθ’ ας εις τα διάφορα διαμερίσματα ενεψύχωνε τούς πολεμούντας, υπήρξε πράγματι αρωγός εις το έργον του Ναυτικού κατά τάς κρισίμους ταύτας περιστάσεις, μη φεισθείς ουδενός κόπου, όπως παράσχη πάσαν την εκ της θρησκείας συνδρομήν αυτού εις τα επιτελεία και τα πληρώματα του στόλου».

Οι τρεις διακεκριμένοι ομιλητές παρουσίασαν με εντυπωσιακή πληρότητα τη σημαντική αυτή περίοδο της ζωής του αειμνήστου Διονυσίου Δάφνου.

Ο μεν Κωνσταντίνος Ροδόπουλος, Ταξίαρχος Ε.Α., εξέθεσε το χρονικό της εποποιίας των Βαλκανικών Πολέμων, οι δε δύο αδελφοί Αλιπράντη, τέκνα του γνωστού μας Δημητρίου Αλιπράντη, «Ο ρόλος του Διονυσίου Δάφνου στον αγώνα» από τον Νικήτα Αλιπράντη, Καθηγητή Πανεπιστημίου Στρασβούργου και Θράκης, καί «Η πορεία του θωρηκτού «ΑΒΕΡΩΦ» και το ημερολόγιο του Διονυσίου Δάφνου» από τον Πολιτικό Μηχανικό Ανδρέα-Διονύσιο Αλιπράντη.

Σήμερα δε, εδώ στον Ναό του Οσίου Νίκωνος, τον οποίον η εργώδης καί επίμονη προσπάθεια του αειμνήστου Διονυσίου Δάφνου ανήγειρε, τελούμε ιερό μνημόσυνον αυτού.

Ο Διονύσιος Δάφνος εγεννήθη στη Ζάκυνθο τό 1877, εσπούδασε στον Πειραιά και το 1902 έλαβε πτυχίο της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια υπηρέτησε την εκπαίδευση σε σχολεία του Πειραιά και την Εκκλησία ως Αναγνώστης στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Πειραιώς. Διάκονος εχειροτονήθη στις 25 Ιανουαρίου 1910 από τον Μητροπολίτη Ζακύνθου Διονύσιο Πλέσσα και στις 7 Νοεμβρίου του ιδίου έτους, Πρεσβύτερος από τον Μητροπολίτη Πατρών Αντώνιο Παράσχη. Υπηρέτησε στρατιωτικός Ιερεύς, Αρχιμανδρίτης στο Ναυτικό και μάλιστα, όπως είδαμε, στο θωρηκτό «ΑΒΕΡΩΦ», Ναυαρχίδα του στόλου κατά τούς Βαλκανικούς Πολέμους, τιμηθείς υπό του Αρχηγού του στόλου Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη δια του Μεταλλίου της στρατιωτικής αξίας Β΄τάξεως.

Επίσκοπος Γυθείου και Οιτύλου έγινε στις 21 Δεκεμβρίου 1914. Η αρχιερατεία του αειμνήστου Μητροπολίτου Διονυσίου στην Ιερά Μητρόπολη Γυθείου και Οιτύλου παρουσιάζει μια σοβαροτάτη πνευματική και ηθική ζωή. Η Μητρόπολη Γυθείου και Οιτύλου στο πρόσωπό του βρήκε τον αγαθό Ιεράρχη, τον αληθή Ποιμενάρχη.

Το αξίωμα δε μετέβαλε τον παλαιό χαρακτήρα του. Άτυφος και ταπεινός, προσηνής και ευπροσήγορος προς όλους, φιλάγαθος και φιλάνθρωπος, κόσμιος και ευπρεπής, αυστηρός περί την εκκλησιαστική ευταξία, σταθερά προσηλωμένος στίς εκκλησιαστικές παραδόσεις και διδακτικός, τιμήθηκε και αγαπήθηκε από τον ευσεβή λαό της Μάνης όσον ουδείς των προ αυτού αρχιερατευσάντων. Εκόσμησε την πόλη τού Γυθείου, έδρα της Μητροπόλεως, με πληθώρα έργων.
Την Ιερά Μητρόπολη Γυθείου και Οιτύλου εποίμανε μέχρι τον Ιανουάριο του έτους 1936.

Με τον θάνατο του αειμνήστου Μητροπολίτου Σπάρτης Γερμανού Τρωϊάνου τον Δεκέμβριο 1935, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, «έχουσα υπ’ όψιν την λαμπράν και κατάκαρπον εν Γυθείω ποιμαντορίαν του αειμνήστου Μητροπολίτου Διονυσίου, την έκτακτον αυτού ικανότητα και δραστηριότητα κατά την διαποίμανσιν της Μητροπόλεως Γυθείου και Οιτύλου», άμειψεν αυτόν, πρώτον μεν δια της αναθέσεως εις αυτόν και της ποιμαντορίας της καταργηθείσης τότε Μητροπόλεως Κυθήρων, έπειτα δε του Μητροπολιτικού θρόνου της Μητροπόλεως Σπάρτης, δια της καταστάσεως τούτου εν Σπάρτη, διατηρούντος συγχρόνως την ποιμαντορίαν της Μητροπόλεως Γυθείου, Οιτύλου και Κυθήρων, η οποία συγχωνεύθηκε τότε εις την Μητρόπολιν Σπάρτης.

Η ενθρόνιση αυτού στη νέα Μητρόπολη έγινε στις 29 Μαρτίου 1936, κατά την οποία ο λαός της Σπάρτης και ο Ιερός Κλήρος αυτής τον υπεδέχθη πανδήμως.

Τον νέο Μητροπολίτη προσεφώνησε ο Δήμαρχος Σπαρτιατών Ηλίας Γκορτσολόγος προ του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού και ο Ιεροκήρυκας Μελέτιος Γαλανόπουλος εντός του Ιερού Ναού από του άμβωνος. Ο Σεβασμιώτατος απήντησε με εμπνευσμένο ενθρονιστήριο λόγο.

Η ανακαίνιση του Επισκοπείου και του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού ήταν από τις πρώτες φροντίδες του. Σ’ αυτόν οφείλεται ο εξωραϊσμός του προαυλίου, το οποίο μέχρι τότε ήταν ένας ξηρότοπος. Κατασκευάζει τον μανδρότοιχο και κάμνει τη δενδροφύτευση με την προσωπική εργασία των μαθητών του Ιερατικού Φροντιστηρίου το οποίο λειτουργούσε με τη φροντίδα του για την επιμόρφωση των Ιερέων. Επίσης σ’ αυτόν οφείλεται η απόκτηση του εξαιρετικής τέχνης ξυλογλύπτου κουβουκλίου του Επιταφίου, έργο του Στεφάνου Νομικού (1938) και η συμπλήρωση των τοιχογραφιών του πρώτου διαζώματος του Ιερού Ναού (1952).

Η ανησυχία του για την ασφαλή διαφύλαξη και αξιοποίηση των χειρογράφων και όλων των παλαιών βιβλίων των δύο Ιερών Μονών, Αγίων Τεσσαράκοντα και Ζερμπίτσης, τον οδήγησαν σε απόφαση να συστήσει Ιστορικό Αρχείο, στο οποίο συγκεντρώθηκαν χειρόγραφα και έντυπα βιβλία των Ιερών Μονών. Τούτο φιλοξενήθηκε στο μικρό κτίριο που ήταν πλάι στη σημερινή αίθουσα «Στέγη Νεότητος», εκεί πού είναι τώρα «Η Νεανική Γωνιά» και το οποίο διασκευάσθηκε καταλλήλως. Τα εγκαίνια του Αρχείου έγιναν στις 20 Μαΐου 1940 με επίσημη τελετή στην οποία παρευρέθησαν οι Αρχές του Νομού και της Πόλεως, με επικεφαλής τον Νομάρχη Λακωνίας Παναγιώτη Παπαγιαννάκο, τον Δήμαρχο Ηλία Γκορτσολόγο, τον Μητροπολίτη Γυθείου και Οιτύλου Προκόπιο, κ.ά.

Κατά τη διάρκεια της ξενικής κατοχής και καθ’όλο το διάστημα αυτής, εκτός οληγοημέρου βιαίας αυτού απομακρύνσεως, παρέμεινε κοντά στο ποίμνιό του και εργάσθηκε με ζήλο για την ανακούφιση του δοκιμαζομένου λαού.

Εκεί όμως που ο αείμνηστος Μητροπολίτης Διονύσιος Δάφνος έδωσε κυριολεκτικά τον εαυτό του, είναι η εκπλήρωση του πόθου του Σπαρτιατικού Λαού, η αποπεράτωση δηλαδή αυτού εδώ του Ιερού Ναού επ’ ονόματι του Οσίου Νίκωνος του «Μετανοείτε», του οποίου η θεμελίωση είχε γίνει το 1929 από το Μητροπολίτη Γερμανό και η αρχική ιδέα για την τιμή του Αγίου Νίκωνος και την ανέγερση μεγαλοπρεπούς δι’ αυτόν Ναού έγινε από τον Μητροπολίτη Θεόκλητο Μηνόπουλο κατά τα εγκαίνια του Μητροπολιτικού Ναού Ευαγγελιστρίας Σπάρτης (26 Νοεμβρίου 1893). Με προσωπικές του ενέργειες και με την πρόθυμη συνδρομή των απανταχού Λακεδαιμονίων έφερε εις πέρας, εντός ελαχίστου χρονικού διαστήματος, το μεγάλο τούτο έργο, τα εγκαίνια του οποίου έγιναν μεγαλοπρεπώς στις 24 Απριλίου 1955 και με την παρουσία των Βασιλέων.

Σημαντική άνθιση παρουσιάζει και το ιεραποστολικό, πνευματικό και κοινωνικό έργο την εποχή του Μητροπολίτου Διονυσίου Δάφνου. Με τη συμπαράσταση των εκλεκτών συνεργατών του Ιεροκηρύκων Αρχιμανδριτών Μελετίου Γαλανοπούλου, μετέπειτα Μητροπολίτου Κυθήρων, Μελετίου Καραμπίνη, μετέπειτα Μητροπολίτου Γαλλίας, Ιακώβου Λιαρομάτη και Ιεροθέου Κυριαζοπούλου, μετέπειτα Μητροπολίτου Μονεμβασίας και Σπάρτης και των Εφημερίων της Πόλεως Παναγή Κεφαλά, Γεωργίου Βακάκη, Αναστασίου Χίου και Ιωάννου Γιαννίκου, εμφανίζεται έξαρση στη λειτουργία των Κατηχητικών Σχολείων, άνθιση του κηρύγματος και εκδίδεται το περιοδικό με τίτλο «Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΩΝ» με πλούσια ύλη, από το 1940 μέχρι το 1955.

Το 1953, που η εορτή του Αγίου Νίκωνος είχε αρχίσει να λαμβάνει πανηγυρικό χαρακτήρα, ήταν απαραίτητη και η ακολουθία του Οσίου προς χρήση των Ιεροψαλτών και των Ιερέων. Με βάση τις δύο παλαιές εκδόσεις, του Δανιήλ Γεωργοπούλου (1897) και Μελετίου Γαλανοπούλου (1933), εξέδωκε, με έγκριση της Ιεράς Συνόδου, τον Βίο και την Ακολουθία του Οσίου Νίκωνος, η οποία σύντομα εξηντλήθη.

Λάτρης της πολυφωνικής μουσικής, λόγω και της επτανησιακής του καταγωγής, ο Μητροπολίτης Διονύσιος Δάφνος συνεργάζεται με τον εξαίρετο Μουσικοδιδάσκαλο Αλέκο Παναγιωτόπουλο και συγκροτούν μικτή χορωδία, η οποία επί σειράν ετών, από του γυναικωνίτου του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού, τον οποίο ο ίδιος διαμορφώνει αμφιθεατρικά, δίδει το δικό της χρώμα στην τέλεση της θείας Λειτουργίας, υπό την αριστοτεχνική διεύθυνση του Αλέκου Παναγιωτόπουλου στην αρχή καί τού Μιχάλη Μαχαίρα στη συνέχεια και για μια εικοσαετία και πλέον.

Τό Φεβρουάριο του 1959 ο Μητροπολίτης Διονύσιος Δάφνος, υπό το βάρος της σωματικής αυτού ασθενείας και ενώ είχε αρχίσει το έργο της αγιογραφήσεως του Ιερού Ναού του Οσίου Νίκωνος, αποσύρεται της ενεργού υπηρεσίας γιά να εφησυχάσει στην Αθήνα μέχρι το θάνατό του, ο οποίος συνέβη στις 26 Δεκεμβρίου 1961, αφού είχε ξεπεράσει τά 84 χρόνια ζωής. Εκηδεύθη και ετάφη εδώ στην Πόλη μας, στον τόπο πού υπηρέτησε και αγάπησε πολύ.

Εκπληρώνοντας σήμερα ιερό χρέος τιμής, μνήμης και ευγνωμοσύνης στο μακαριστό Μητροπολίτη κυρό Διονύσιο Δάφνο, ας
ευχηθούμε η Εκκλησία μας να συνεχίσει την παντοειδή δράση της και στα επόμενα χρόνια και να εορτάσομε και εμείς και οι επίγονοί μας, όλοι οι νεώτεροι, λαμπρές επετείους που τιμούν τον τόπο και προάγουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Ας είναι αιωνία η μνήμη του αειμνήστου μακαριστού Μητροπολίτου Σπάρτης κυρού Διονυσίου Δάφνου».