ΣΠΑΡΤΗ. Ομιλία που εκφώνησε η διδασκάλισσα Γαρυφαλιά Γεωργακοπούλου στην εορτή των Τριών Ιεραρχών του Δημοτικού Σχολείου Μαγούλας, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 30 Ιανουαρίου:

«Πόσο περίεργη φαίνεται, σε μια ημέρα σαν την σημερινή, η τάση να αποχωριστεί η εκπαίδευση από την ελληνοχριστιανική παιδεία.

Πόσο σημαντικό είναι σήμερα να αναλογιστούμε την ευθύνη που έχουμε όλοι μας, μέσα στην ασημαντότητα της διαδρομής μας, για την Παιδεία που θα μεταφέρουμε από το χθες στο αύριο.

Η ιστορία της Ελληνοχριστιανικής Παιδείας είναι μακραίωνη.

Συνοπτικά – συμβολικά μπορούμε να την παρακολουθήσουμε μέσα από τη σοφία και το έργο των μεγάλων διδασκάλων και αγιασμένων Πατέρων.

Οι Τρείς Ιεράρχες λίγο έλειψε κάποτε να διχάσουν τους προγόνους μας για το ποιος από αυτούς έχει προσφέρει περισσότερα στην παιδεία.

Σήμερα ο κίνδυνος του διχασμού μας έχει σίγουρα αρνητικό πρόσημο αφού αφορά στην απαξίωση, στην υποβάθμιση και στην συρρίκνωση των αρχών και αξιών εκείνων που πέρα από πυλώνες της Παιδείας υπήρξαν και φωτεινές διαδρομές τους Έθνους και της κοινωνίας μας για σειρά αιώνων.

Οι τρεις επιφανείς άγιοι και θεολόγοι της χριστιανικής θρησκείας, προστάτες των γραμμάτων και των μαθητών, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Βασίλειος ο Μέγας και ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός ή Γρηγόριος ο Θεολόγος αναφέρονται ως Τρείς ιεράρχες.

Αναδείχθηκαν πατέρες της εκκλησίας και άγιοι. Η σοφία και η δράση τους τους έδωσε τον τίτλο των μεγίστων φωστήρων, όπως ψέλνεται και στο τροπάριό τους: «Τους τρεις μεγίστους φωστήρας της τρισηλίου θεότητος...».

Και οι τρεις έδειξαν προσήλωση στη χριστιανική θρησκεία κι η ζωή τους ήταν γεμάτη από τους αγώνες τους γι' αυτή.

Τα συγγράμματά τους, αλλά και η προφορική τους διδασκαλία έδωσαν δόξα και αίγλη στη χριστιανική παιδεία.

Γαλουχημένοι με τα βαθιά νοήματα της θρησκείας και άριστοι γνώστες της αρχαίας ελληνικής σοφίας, συνδύασαν τις γνώσεις τους αυτές – ας το ακούσουν αυτό όσοι ισχυριζονται ότι χριστιανισμός και αρχαιότητα δεν μπορούν να συνυπάρξουν - και πρόσεφεραν τις πρώτες βάσεις στη διαμόρφωση της ελληνοχριστιανικής παιδείας και του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού. Για τη μεγάλη προσφορά τους στα γράμματα ανακηρύχτηκαν άγιοι προστάτες των γραμμάτων, των μαθητών και γενικά της σπουδάζουσας νεολαίας.

Για τη σοφία τους και τη χριστιανική τους ζωή, η ορθόδοξη Εκκλησία τους ονόμασε αγίους και γιορτάζουν ο καθένας ξεχωριστά. Στα τέλη του 4ου αιώνα αποφασίστηκε να εορτάζεται και για τους τρεις μια κοινή γιορτή στις 30 Ιανουαρίου κάθε έτους.

Κι επειδή είναι και προστάτες των γραμμάτων, καθιερώθηκε αυτή η γιορτή να είναι και γιορτή των γραμμάτων και της ελληνοχριστιανικής παιδείας. Η καθιέρωση αυτή έγινε μετά την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό και από το 1842 η γιορτή καθιερώθηκε ως εκπαιδευτική από τη σύγκλητο του πανεπιστήμιου Αθηνών. Η γιορτή αυτή επεκτάθηκε και στα γυμνάσια και στα δημοτικά σχολεία που την ημέρα αυτή αργούν και οργανώνουν διάφορες εκδηλώσεις και τελετές στη μνήμη των Αγίων.

Άγιοι, φωτισμένοι, ρήτορες, μεγαλόψυχοι, γνώστες. Στάθηκαν ακοίμητο καντήλι για την ελληνική παιδεία ακόμα και τότε που όλα τάσκιαζε η φοβέρα…

Η παιδεία έχει την σφραγίδα τους. Ως ανεξίτηλη που είναι αποτελεί εμπόδιο σε όποιον τυχόν ήθελε να αλλοιώσει ή να παραχαράξει την κληρονομία που άφησαν.

Σήμερα την κρίσιμη ώρα της ευθύνης που έχουμε να μεταλαμπαδεύσουμε από την μία γενιά στην άλλη την αλήθεια, η βοήθειά των Ιεραρχών είναι απαραίτητη όσο ποτέ.

Με τον όρο παιδεία εννοούμε την παιδαγωγική ενέργεια την οποία καταβάλλει η οικογένεια και η πολιτεία για την ανατροφή, την εκπαίδευση και τη μόρφωση του παιδιού.

Πολύ σοβαρή υπόθεση για να την χειριστούμε μόνοι.

Στη φράση εγκύκλια παιδεία η λέξη παιδεία χρησιμοποιείται με τη σημασία: «Ο κύκλος των γνώσεων και των δεξιοτήτων, που πρέπει να δίνονται και να καλλιεργούνται με τη διδασκαλία και συνεπώς να αποτελούν το αντικείμενο της παιδείας».

Εξαιρετικά πολύπλοκή υπόθεση για να την διαχειριστούμε ακολουθώντας μόνο προγράμματα.

Σύμφωνα με την κοινωνιολογική προσέγγιση του όρου, "παιδεία" ορίζουμε τη μεταφορά των πολιτιστικών στοιχείων, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια και η διάρκεια του συστήματος στο πολιτιστικό επίπεδο που έχει επιτευχθεί απ' την προηγούμενη στην επόμενη γενιά

Ότι πιο κρίσιμο μπορεί να πράξει ένας διδάσκαλος σήμερα.

Με μια ματιά στο μακρύ παρελθόν εύκολα θα αντιληφθούμε ότι η αντοχή της Ελληνοχριαστιναικής Παιδείας είχε Θεία Σκέπη.

Βαθιά χαραγμένες αρχές, διδασκαλίες, διδάγματα και μέθοδοι, γλώσσα και λόγος που πέρασαν άφθαρτα μέσα στον αμείλικτο χρόνο, και στις συμπληγάδες πνιγηρών κατακτητών και αιμοσταγών γεννοκτόνων.

Οι τρείς Ιεράρχες είναι αυτοί που έδειξαν τον δρόμο.

Πίσω τους στοιχήθηκαν δάσκαλοι, ιερείς, γονείς και διατήρησαν την ιστορία, τη γλώσσα, το ήθος και την πίστη.

Χρησιμοποιήσαμε έτσι την ιστορία, την πίστη και τις αξίες της φυλής για να μεταλάβουμε και να μεταδώσουμε Παιδεία.

Σήμερα μια επίμονη και προκλητική τάση θέλει έξω από τη ζωή κι έξω από την Παιδεία την Χριστοφόρο διδασκαλία και παρακαταθήκη των Τριών Ιεραρχών.

Αλίμονο στη γενιά εκείνη που θα επιδιώξει να σβήσει το καντήλι της γνώσης και της Παιδείας που γεννήθηκε, αναπτύχθηκε, άκμασε και κάποτε οχυρώθηκε μέσα στην Ελλάδα και στον Χριστιανισμό.

Η μέρα σήμερα θα μπορούσε να είναι ημέρα αναβάπτισής κάθε διδάσκαλου και κάθε εκπαιδευτή

Θα μπορούσε να είναι ημέρα αναδιάταξης και επανιεράρχισης αρχών και αξιών.

Θα μπορούσε να είναι ημέρα εμποτισμού της σκέψης μας στα άγια αλλά και επίκαιρα μηνύματα και διδάγματα των Αγίων Τριών Ιεραρχών.

Αν αυτά δεν τα μπορούμε ας είναι τουλάχιστον μια ημέρα αληθινής προσευχής κι επίκλησής των διδασκάλων έτσι ώστε να ανταποκριθούμε άλλοι στον σκοπό και άλλοι στον όρκο μας για μια καλύτερη, πιο ανθεκτική και πιο αυθεντική κοινωνία Ανθρώπων».