Πενήντα χρόνια μετά, μια ημέρα πριν…
Όποιος δεν εκλαμβάνει, είτε γιατί δεν δύναται, είτε γιατί δεν επιθυμεί, την αναδρομή, την ανάδειξη και την αναφορά των ιστορικών αυτών γεγονότων και μαρτυριών ως αφορμή και ως ερέθισμα για δημιουργικό προβληματισμό και για ώριμη αξιοποίηση της εμπειρίας αλλά ενεργεί ως αποταριχευτής, ως λάτρης και άφρων μιμητής των γεγονότων τότε δεν τιμά, όπως θα ήθελε, τους πρωταγωνιστές των γεγονότων και μάλλον δεν δικαιούται ρόλο στην διαμόρφωση και καταγραφή της νεότερης ιστορίας.
Γράφει ο Ηλίας Μπόνος
ΣΚΑΛΑ. Προ ημερών, συγκεκριμένα την 20η Απριλίου, στα πλαίσια του ρεπορτάζ που πάντα καταγράφει το notospress.gr και το οποίο ουδέποτε γίνεται καθ’ υπαγόρευση, είτε του ειδησεογραφικού συρμού είτε της επίφασης έκφρασης συλλήβδην όσων δηλώνουν «παρών», αιφνιδιάστηκα από την εμβάθυνση που επιχείρησε ο εκδοτικός οίκος «Αδούλωτη Μάνη» και ο Πατριωτικός Σύνδεσμος Λακωνίας σε εκδήλωση αναφοράς και μνήμης στους πρωτεργάτες της 21ης Απριλίου 1967.
Καταρχήν, πρώτη διαπίστωση είναι αυτή που αφορά στη σημασία της γνώσης. Οι συντελεστές της εκδήλωσης, που έγινε στη Σκάλα, είχαν την προσδοκία να ενισχύσουν τη γνώση όλων όσων συμμετείχαν σε σχέση με τα δεδομένα που οδήγησαν στα γεγονότα του Απριλίου του 1967.
Μέσα από ομιλίες, προβολές video, αφηγήσεις και αναγνώσεις επανέφεραν ιστορικές, πολιτικές, κοινωνικές και ανθρώπινες στιγμές, μικρές και μεγάλες, εκείνης της εποχής που 50 χρόνια μετά ομοιάζει με διελκυστίνδα που φέρνει αντιμέτωπους τους πολίτες που για να «νικήσουν» δεν πρέπει όχι να εκτοπίσουν αλλά να έλξουν… τον αντίπαλο στο στρατόπεδό τους.
Με την αίσθηση λοιπόν ότι η «έλξη» έχει από τη φύση της άλλη δυναμική και άλλη φόρτιση σε σχέση με την απώθηση και τον εξοβελισμό, παρακολούθησα, ως ρεπόρτερ, τη συγκεκριμένη εκδήλωση και ομολογουμένως τα συμπεράσματα που εξάγονται είναι σημαντικά.
1. Όποιος αναλαμβάνει την ευθύνη να αναφερθεί σε ιστορικά καταγεγραμμένα γεγονότα όχι ως αντιγραφέας αλλά ως ερευνητής έχει μεγάλη ευθύνη η οποία δεν εξαρτάται και δεν υπαγορεύεται από την στάθμη του ακροατηρίου αλλά από το ειδικό βάρος του ερευνητή.
2. Όταν ένας φορέας, ένας σύλλογος, ένας εκδοτικός οίκος, δημόσια και διεξοδικά αναδεικνύει γεγονότα, τα κρίνει και τα εξηγεί, στην ουσία γράφει εκείνη τη στιγμή αράδες ιστορίας του τόπου στον οποίο εδρεύει και της κοινωνίας στην οποία απευθύνεται.
3. Οι προσωπικές μαρτυρίες των πρωταγωνιστών των γεγονότων που έχουν καταγραφεί από ιστορικούς ή δημοσιογράφους είναι πάντοτε ενδιαφέρουσες και ισχυρότερες της πρώτης καταγραφής ακόμα και αν την ανατρέπουν ή την αλλάζουν.
4. Η διάχυση της πληροφορίας, της είδησης, της ιδέας και της άποψης, ανεξάρτητα από το αν αφορά σε «λησμονημένα» πρόσωπα, «καταδικασμένες» πολιτικές, «καταγεγραμμένες» ιστορίες, «απολιθωμένες» αποτιμήσεις ή αναπόφευκτες όσο και απρόκλητες αναβιώσεις είναι αποδεκτή, θεμιτή και χρήσιμη.
5. Η συναισθηματικά φορτισμένη αναφορά σε «επαναστάσεις» και «λυτρωτές», σε Βασίλεια και Προεδρείες, σε Έργα και σε Ημέρες είναι κατανοητή και γι αυτό ακριβώς λαμβάνεται υπ’ όψιν ως ιδιαίτερα επιφορτισμένη.
6. Αν δεχθούμε τον Πλατωνικό ορισμό της Αλήθειας στον «Κρατύλο» τότε Αλήθεια είναι η λέξη που παράγεται από το στερητικό «Α» και την Λήθη, δηλαδή το αληθές είναι το μη υποκείμενο στη λήθη, που έτσι δεν υπόκειται στη φθορά του χρόνου, είναι εξωχρονικό κι έχει μέθεξη με το Θείο. Τότε δεν μπορούμε παρά να αναγνωρίσουμε το δικαίωμα του κάθε πολίτη να θεωρεί αλήθεια εκείνο που με βάση την ιδεολογική, συναισθηματική και κοινωνικοπολιτική του κατάσταση δεν θέλει να ξεχάσει, θέλει να μνημονεύει και να εντοπίζει είτε άσχετα είτε και σε σχέση με τον χρόνο.
7. Όποιος επιτρέπει την έμπνευση και την συνειρμική σκέψη από γεγονότα που σε ορισμένο κύκλο, χώρο και χρόνο αναπολεί και αναμοχλεύει δεν αποτελεί απειλή, αντίθετα η στάση του συνιστά και τεκμηριώνει συνθήκες ελεύθερης έκφρασης που πιστώνεται σε μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνία.
8. Όποιος δεν εκλαμβάνει, είτε γιατί δεν δύναται, είτε γιατί δεν επιθυμεί, την αναδρομή, την ανάδειξη και την αναφορά των ιστορικών αυτών γεγονότων και μαρτυριών ως αφορμή και ως ερέθισμα για δημιουργικό προβληματισμό και για ώριμη αξιοποίηση της εμπειρίας αλλά ενεργεί ως αποταριχευτής, ως λάτρης και άφρων μιμητής όλων των ανωτέρω τότε δεν τιμά, όπως θα ήθελε, τους πρωταγωνιστές των γεγονότων και μάλλον δεν δικαιούται ρόλο στην διαμόρφωση και καταγραφή της νεότερης ιστορίας.
9. Ο δημοσιογράφος υποχρεούται να καταγράφει όχι μόνον ότι αντέχει να διαχειριστεί κοινωνικά κι επαγγελματικά αλλά ότι έχει καθήκον να διατηρήσει στην εφικτή ισορροπία της ισότητας, της δίκαιης ευκαιρίας και της απρόσκοπτης έκφρασης, διότι ο δημοσιογράφος δεν προδικάζει, δεν δικάζει, δεν καταδικάζει αλλά αγγέλλει, αναγγέλλει, καταγγέλλει.
10. Επικίνδυνος, ύποπτος, ελεγκτέος και τελικά υπόλογος δεν είναι εκείνος που υποστηρίζει την ιδέα, την άποψη και αντίληψή του με προσωπικό κόστος, ίδια μέσα, προσωπική κατάθεση και επώνυμη ευθύνη αλλά εκείνος που χρησιμοποιεί δημόσια μέσα, αρχές, εξουσίες και ότι από αυτά απορρέει, που επηρεάζουν και αλλοιώνουν την κρίση και την αντίληψη της ανύποπτης και ανυπεράσπιστης, από τον αφανή κίνδυνο, κοινωνίας.
Τηλεγραφικά, λοιπόν, καταγράφω από την συγκεκριμένη εκδήλωση τα εξής:
- «Την πατρίδα Ελλάδα έχει ρημάξει μια παράγκα…»
- « Έχει στηθεί μια γιγαντιαία επιχείρηση εθνικής υπονόμευσης…»
- «Καλά κρατεί η κάστα που στήνει καριέρες με τίτλο “Πολιτικός”…»
- «Σήμερα ξηλώνεται το Κοινωνικό Κράτος της 4ης και της 21ης Αυγούστου…»
- « Τι βλάπτει όταν αυτός που αποφασίζει και διατάσσει είναι γεμάτος «φώς» και Ελλάδα..;»
- «Όλοι οι πρωτεργάτες της 21ης Απριλίου «έφυγαν» με έρανο, μέσα στην απόλυτη φτώχεια…»
- «Ζούμε στην Ελλάδα της υπογεννητικότητας και της λαθρομετανάστευσης…»
- « Παπαδόπουλος. Ο Στρατοδίκης που αθώωσε τον επίδοξο φονέα του…»
- «Τον έριξαν (Γ.Π.) όταν ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμος για ελεύθερες εκλογές…»
- « Πέθαιναν για την Πατρίδα και όχι την… Πατρίδα…»
- «Ξεφυλλίζω τις εφημερίδες της Σπάρτης 1967 – 1973 και βλέπω μόνον έργα…»
- « Το Κοινωνικό κράτος πρέπει να οδηγεί τον εξαθλιωμένο πολίτη στο ευ ζείν…»
- « Να μιλήσουμε με αριθμούς για την εποχή εκείνη: ανεργία 0%, εγκληματικότητα 0,003%, πληρότητα φυλακών 20%, θάνατοι από ναρκωτικά 0».
- «Ποιόν φοβίζει άραγε σήμερα το Ελλάς, Ελλήνων, Χριστιανών..;»
Στις φωτογραφίες ο συγκρατούμενος του Γεωργίου Παπαδόπουλου, ο έφεδρος τότε Λυμπέρης, με τον Γιώργο Δημακόγιαννη, τον Γιώργο Λουκάκο και πολίτες.
Δείτε εδώ το video από την έναρξη της εκδήλωσης.