Κάστρο Μεθώνης: Αγέρωχο μνημείο στο πέρασμα των αιώνων - Το «μάτι της Βενετίας»

ΜΕΣΣΗΝΙΑ. Στο νοτιοδυτικό άκρο της Πελοποννήσου, το Κάστρο της Μεθώνης αποτελεί ένα από τα πιο επιβλητικά φρούρια της Ελλάδας, με ιστορία που ξεκινά από τη μυκηναϊκή εποχή και φτάνει μέχρι τη δημιουργία του ελληνικού κράτους.

Ένα φρούριο με στρατηγική θέση

Το Κάστρο της Μεθώνης βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σημαντική γεωγραφική θέση, δίπλα σε φυσικό λιμάνι που κατά τον Μεσαίωνα αποτελούσε βασικό σταθμό:

• για προσκυνητές που κατευθύνονταν προς τους Αγίους Τόπους
• για εμπορικά πλοία που ταξίδευαν από τη Δύση προς την Ανατολή

Η στρατηγική αυτή θέση το καθιστούσε σημαντικό κέντρο εμπορίου αλλά και σημείο έντονων ιστορικών εξελίξεων.

Το κάστρο έχει ελλειψοειδές σχήμα, μήκος περίπου 700 μέτρα και καλύπτει έκταση περίπου 93 στρεμμάτων.

Από τη μυκηναϊκή εποχή στην Ενετοκρατία

Η περιοχή της Μεθώνης κατοικείται από τη μυκηναϊκή εποχή, ωστόσο η σημερινή μορφή του κάστρου οφείλεται κυρίως στους Ενετούς, οι οποίοι το κατέλαβαν το 1209 μ.Χ.

Οι Ενετοί μετέτρεψαν το λιμάνι της Μεθώνης σε σημαντικό εμπορικό κέντρο και σταθμό ανεφοδιασμού για τα πλοία τους, δίνοντας στο κάστρο το προσωνύμιο: «το μάτι της Βενετίας»

Η περίοδος ακμής του τοποθετείται στην Α΄ Ενετοκρατία (13ος – 15ος αιώνας), μέχρι το 1500, όταν το κάστρο καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς μετά από πολύμηνη πολιορκία.

Η ιστορική πορεία μέσα στους αιώνες

Η στρατηγική σημασία του κάστρου παρέμεινε σημαντική σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας.

Το φρούριο πέρασε διαδοχικά από τα χέρια:

• των Οθωμανών
• των Ενετών
• των Γάλλων
• και τελικά των Ελλήνων

Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, οι Έλληνες το πολιορκούσαν αλλά δεν κατάφεραν να το καταλάβουν.

Το κάστρο παρέμεινε υπό οθωμανική κυριαρχία έως τις 7 Οκτωβρίου 1828, όταν παραδόθηκε στις γαλλικές δυνάμεις του στρατηγού Μαιζών, στο πλαίσιο των εξελίξεων που οδήγησαν στη δημιουργία του ελληνικού κράτους.

Η αρχιτεκτονική του κάστρου

Το Κάστρο της Μεθώνης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα φρουριακής αρχιτεκτονικής.

Οι οχυρώσεις του περιλαμβάνουν:

• ισχυρά τείχη
• πύργους
• προμαχώνες
• κατασκευές σχεδιασμένες για άμυνα απέναντι σε πυροβολικό

Η είσοδος γίνεται από την εντυπωσιακή κεντρική πύλη, ένα μνημειώδες αναγεννησιακό έργο.

Η γέφυρα που οδηγεί στο κάστρο ήταν μέχρι το 1828 ξύλινη, ενώ η σημερινή με 14 λίθινα τόξα αποδίδεται στο γαλλικό εκστρατευτικό σώμα του στρατηγού Μαιζών.

Τα σημαντικά σημεία στο εσωτερικό του κάστρου

Στο εσωτερικό του κάστρου σώζονται ερείπια πολλών ιστορικών κτισμάτων, όπως:

• η οθωμανική κρύπτη
• λουτρά
• τμήματα από οικίες Ενετών αξιωματούχων

Στην λεγόμενη «πλατεία των όπλων» βρίσκεται ο ιερός ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, πιθανότατα κατασκευασμένος κατά τη Β΄ Ενετοκρατία.

Κοντά στο δυτικό τείχος υπάρχει επίσης ένα μικρό τετράγωνο κτίσμα με πυραμιδοειδή στέγη, που λειτουργούσε ως πυριτιδαποθήκη.

Στο παρελθόν στο κέντρο του κάστρου υπήρχε και η μητρόπολη, η οποία μετατράπηκε σε τζαμί κατά την οθωμανική περίοδο.

Το Μπούρτζι – το πιο χαρακτηριστικό σημείο

Το πιο αναγνωρίσιμο σημείο του κάστρου είναι ο πύργος στη θάλασσα, γνωστός ως Μπούρτζι.

Πρόκειται για έναν οκταγωνικό πύργο που βρίσκεται μέσα στη θάλασσα και συνδέεται με το κάστρο μέσω μιας πέτρινης γέφυρας.

Κατασκευάστηκε από τους Οθωμανούς στα τέλη του 15ου αιώνα και χρησιμοποιήθηκε κατά καιρούς ως:

• παρατηρητήριο
• φυλακή

Ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Πελοποννήσου

Το Κάστρο της Μεθώνης αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο δημοφιλείς αρχαιολογικούς χώρους της Πελοποννήσου.

Οι επισκέπτες μπορούν να:

• περπατήσουν στα τείχη και τις επάλξεις
• θαυμάσουν τη θέα προς το Ιόνιο και το Αιγαίο Πέλαγος
• φτάσουν μέχρι το Μπούρτζι

Η επίσκεψη στο κάστρο αποτελεί ένα ταξίδι στην ιστορία και στους πολιτισμούς που πέρασαν από την περιοχή, αφήνοντας το αποτύπωμά τους μέσα στους αιώνες.