Γράφει ο Βαγγέλης Μητράκος

Τα λεξικά ορίζουν την «ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ» ως την ενέργεια ή το αποτέλεσμα του αποκεντρώνω , απομακρύνω , αφαιρώ από το κέντρο διάφορες εξουσίες , αρμοδιότητες , δραστηριότητες και τις μεταφέρω στην περιφέρεια . Μ’ αυτήν την έννοια η αποκέντρωση έχει πολλές μορφές και γι’ αυτό μπορούμε να μιλάμε για διοικητική , οικονομική , πολιτιστική , πληθυσμιακή , βιομηχανική , κλπ , αποκέντρωση .

Στα πλαίσια αυτά η «ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ» μπορεί να γίνει ένα πολύτιμο και αναντικατάστατο εργαλείο στον κρίσιμο ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι δήμοι της χώρας μέσα στη δεινή οικονομική κρίση , στον τομέα της κοινωνικής συνοχής , της αλληλεγγύης , της οικονομικής σταθερότητας και της ανάπτυξης . Η Τοπική Αυτοδιοίκηση , ιδιαίτερα αυτή του α΄ βαθμού , οφείλει να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες που δημιουργεί η κρίση , ανταποκρινόμενη στα διαρκώς αυξανόμενα προβλήματα κοινωνικών ομάδων που πλήττονται από την ύφεση .

Αυτήν την αδήρητη ανάγκη η Σπάρτη , σε αντίθεση με άλλες πόλεις , ΔΕΝ την έχει ενστερνισθεί . Στην πρωτεύουσα του Ν. Λακωνίας ο χρόνος έχει παγώσει στον στείρο συντηρητισμό μέσα στον οποίο ΤΙΠΟΤΕ δεν αλλάζει ακόμα και όταν η ζωή το απαιτεί και η κοινωνία το έχει απόλυτη ανάγκη . Οι 10ετίες περνούν , αλλά η Σπάρτη παραμένει ένας σκαντζόχοιρος κουλουριασμένος μέσα στ’ αγκάθια του , μια πόλη που δε θέλει ν’ αφουγκραστεί τα μηνύματα των καιρών , μια πρωτεύουσα που παραμένει θρησκευτικά προσηλωμένη σε παλιές ξεπερασμένες δομές , συνήθειες και τρόπο ζωής , βυθισμένη στο τέλμα της στασιμότητας και της υπανάπτυξης , την ώρα που άλλες πόλεις κάνουν αναπτυξιακά άλματα προς το μέλλον .

Όπως στα 1850 έτσι ΚΑΙ σήμερα σημείο αναφοράς της Σπάρτης παραμένει το κέντρο της . Εκεί συμβαίνουν ΟΛΑ , από εκεί αρχίζουν κι εκεί τελειώνουν όλες οι δραστηριότητες , κοινωνικές , πολιτικές , πολιτιστικές , επαγγελματικές κλπ . ΕΚΕΙ η Λαϊκή Αγορά , ΕΚΕΙ τα καταστήματα και η «Αγορά» , ΕΚΕΙ οι χώροι διασκέδασης και αναψυχής , εκεί οι πάσης φύσεως εκδηλώσεις , ΕΚΕΙ οι παρεμβάσεις οι αναπλάσεις και οι αναβαθμίσεις … . Όμως ανάπτυξη μιας σύγχρονης πόλης σημαίνει (πάνω απ’ όλα) ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ .Όταν τα πάντα συμβαίνουν στο κέντρο της , γύρω από την πλατεία , τότε η πόλη είναι «νεκρή» και η όλη δομή και λειτουργία της σαν κορυφαία έκφραση οργανωμένης κοινωνικής συμβίωσης δημιουργεί «αριστοκράτες» και «πληβείους» πολίτες , όσον αφορά τις δυνατότητες ισότιμης συμμετοχής τους στο κοινωνικό «γίγνεσθαι» αλλά και στην επίσης ισότιμη «απολαβή» των ίδιων δικαιωμάτων και κεκτημένων .

Το φαινόμενο αυτό της εσωστρέφειας και της ομφαλοσκόπησης πιστοποιήθηκε κι επαναλήφθηκε στη Σπάρτη ΚΑΙ κατά τις φετινές αποκριάτικες εκδηλώσεις , οι οποίες (ΚΑΙ τις δυο Κυριακές) αφορούσαν το κέντρο της Σπάρτης , την πλατεία και το Πάρκο του ΟΤΕ . Κόσμος πολύς (ιδιαίτερα τη δεύτερη Κυριακή) , πολλή δουλειά για τα καταστήματα του κέντρου , και «μπράβο» , αλλά …μέχρις εκεί . Λίγο παραέξω (πλατεία Ν. Κόσμου , πλατεία «Τάφου Λεωνίδα» , Ματαλέικα , πλατεία Μαγούλας , Καλογωνιά κλπ) , ερημιά , θλίψη , «κατεβασμένα ρολά» και κατήφεια . Όμως μια πόλη δεν πρέπει να έχει «παιδιά» και «αποπαίδια» . Οι πολίτες εκτός του προνομιούχου κέντρου δεν έχουν τα ίδια δικαιώματα ; Γιατί εκείνοι να βουλιάζουν στη «θλίψη των εορτών» την ώρα που το κέντρο γιορτάζει και γλεντάει ; Γιατί οι επαγγελματίες των γειτονιών και των συνοικιών να κάνουν παρέα με τη μοναξιά τους τη στιγμή που τα μαγαζιά του κέντρου είχαν βουλιάξει από κόσμο ; Γιατί ένας επαγγελματίας να επενδύσει στην περιφέρεια της πόλης αφού βλέπει τη μιζέρια , την κακομοιριά και την άνιση μεταχείριση , αφού βλέπει ότι τα «φιλέτα» και οι «προβολείς» είναι μόνο για το κέντρο ; Μπορεί μια πόλη να πάει έτσι μπροστά ; Φυσικά ΟΧΙ . Και για να μην πει κάποιος πως «αυτά συμβαίνουν παντού» δανειζόμαστε τη φετινή ανακοίνωση του Δήμου Καλαμάτας σχετικά με τις εκεί αποκριάτικες εκδηλώσεις :

«Πλούσιο είναι και φέτος το πρόγραμμα αποκριάτικων εκδηλώσεων στο Δήμο Καλαμάτας.

Πάνω από 40 εκδηλώσεις από άκρη σε άκρη του δήμου , σε κεντρικά μέρη , σε γειτονιές και στις Τοπικές Κοινότητες θα ψυχαγωγήσουν και φέτος δημότες και επισκέπτες της πόλης, όλων των ηλικιών.»

Κι όμως η Σπάρτη έχει ακόμα τη δυνατότητα να γίνει μια πόλη που να μπορούμε και να αξίζει να χτίσουμε τη ζωή και τα όνειρά μας , μια πόλη της ταχύρρυθμης και ισόρροπης ανάπτυξης σε όλους τους τομείς , της ευαισθησίας και της μέριμνας για ΟΛΟΥΣ τους πολίτες . Αρκεί , μόνο , να γίνουν τομές και να δοθούν απαντήσεις για το μέλλον με κοινή λογική , ευαισθησία , γνώση , πρόγραμμα και στρατηγική, συμμετοχικές διαδικασίες κι ευρείες συναινέσεις .