ΣΠΑΡΤΗ. Την Κυριακή 6 Μαρτίου, φοιτητές του τμήματος Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου που λειτουργεί στη Σπάρτη ανέπτυξαν μια πολύ σημαντική δράση.

Στην κεντρική πλατεία της Σπάρτης όπου βρέθηκε πολύς κόσμος λόγω των αποκριάτικων εκδηλώσεων του Δήμου, πραγματοποίησαν συγκέντρωση ειδών για τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό ενώ παράλληλα ενημέρωναν τους πολίτες για την αιμοδοσία και τη δωρεά μυελού των οστών προτρέποντάς τους να αφιερώσουν “5 λεπτά για να σώσουν μια ζωή...”.

Διαβάστε λοιπόν τις βασικές χρήσιμες πληροφορίες για αυτές τις δυο μορφές δωρεάς ζωής.

Εθελοντική αιμοδοσία
Η εθελοντική αιμοδοσία είναι σχεδόν ανώδυνη και απολύτως ακίνδυνη. Παρόλα αυτά, έρευνες έχουν δείξει ότι, ενώ το 75% του πληθυσμού μπορεί κάποια στιγμή της ζωής του να χρειαστεί μετάγγιση αίματος, μόνο ένα μικρό ποσοστό περίπου 1,5% είναι αιμοδότες.

Εάν λοιπόν είναι κανείς υγιής, το πιθανότερο είναι ότι μπορεί να προσφέρει αίμα και με μία μόνο αιμοδοσία να σώσει τρεις ζωές!

Δεν μπορεί κανείς να γίνει αιμοδότης εάν:
-πάσχει από λοίμωξη, έστω παροδική
-λαμβάνει αντιβιοτικά
-έχει υποβληθεί σε μεγάλο χειρουργείο τους τελευταίους 6 μήνες ή πρόκειται να χειρουργηθεί μέσα στους επόμενους 2 μήνες
-είναι έγκυος ή έχει γεννήσει μέσα στους τελευταίους 3 μήνες ή θηλάζει
-έχει επισκεφθεί περιοχή με ελονοσία
-πάσχει ή υποψιάζεται ότι μπορεί να έχει νοσήσει από σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα
-πάσχει από χρόνια ασθένεια
-αντιμετωπίζει σημαντική αναιμία

Δωρεά μυελού των οστών
Μια πολύ λιγότερο διαδομένη μορφή δωρεάς “αιμοποιητικού κεφαλαίου” γύρω από την οποία υπάρχουν πολλοί μύθοι.

Πρώτη φάση
Εθελοντής δότης μυελού των οστών μπορεί να γίνει οποιοσδήποτε έχει ξεπεράσει το 18 έτος της ηλικίας του και δεν είναι μεγαλύτερος από 50-55 χρόνων, δεν έχει ιστορικό μεταδοτικών νοσημάτων, νεοπλασιών ή καρδιοπαθειών (παρόμοιες προϋποθέσεις με αυτές της εθελοντικής αιμοδοσίας).

Ο εθελοντής δότης ενημερώνεται προφορικά και με έντυπο υλικό για όλες τις πτυχές της δωρεάς, δίνει προσωπικά του στοιχεία για να διαπιστωθεί η καταλληλότητά του ως δότη, υπογράφει δήλωση συγκατάθεσης στη διαδικασία της δωρεάς και δίνει μια μικρή ποσότητα αίματος, περίπου 15ml.

Το δείγμα-αίμα υφίσταται συγκεκριμένη επεξεργασία (καθορισμός ιστικού τύπου HLA) και παραμένει στο Εθνικό Αρχείο Δοτών του ΕΟΜ ώστε να συγκριθεί με τους τύπους των ασθενών. Με τα σημερινά δεδομένα, στου 15.000 εθελοντές θα κληθεί τελικά να δώσει μυελό για συμβατό ασθενή.

Σημειώστε ότι ο εθελοντής δότης μπορεί να παραμείνει στο αρχείο ως τα 55 του χρόνια. Έχει το δικαίωμα να ζητήσει τη διαγραφή του οποιαδήποτε στιγμή, αλλά και την υποχρέωση να ενημερώνει για τυχόν αλλαγές στην υγεία του ή στα προσωπικά του στοιχεία.

Δεύτερη φάση
Η λήψη του μοσχεύματος από τον δότη γίνεται στο πλησιέστερο Μεταμοσχευτικό Κέντρο της περιοχής του και μεταφέρεται στο κέντρο που θα μεταμοσχευθεί ο λήπτης. Για τη Λακωνία όπου δεν υπάρχει αντίστοιχο κέντρο εθελοντών δοτών μυελού των οστών, η καταγραφή των εθελοντών δοτών γίνεται στο τμήμα αιμοδοσίας του Γ.Ν. Σπάρτης.

• Αν η πηγή των προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων που θα χρησιμοποιηθούν για έναν ασθενή είναι ο μυελός των οστών, τότε η λήψη τους γίνεται στο χειρουργείο από ειδικούς Αιματολόγους με παρακέντηση στα οστά της λεκάνης κάτω από γενική ή ραχιαία αναισθησία. Το ποσό του μυελού του συλλέγεται, αποτελεί το 5% περίπου του συνόλου του μυελού του δότη και αναγεννάται γρήγορα, χωρίς να επηρεάζεται η γενική κατάστασή του. Ο δότης επιστρέφει στο σπίτι του την επομένη της λήψης και το μόνο σύμπτωμα που παρουσιάζει είναι ένας ελαφρός πόνος στο σημείο της παρακέντησης.
• Εάν χρησιμοποιηθούν κύτταρα περιφερικού αίματος, τότε στο δότη χορηγούνται ειδικοί «αυξητικοί» παράγοντες που έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση των προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων και λίγες ημέρες αργότερα γίνεται η λήψη των κυττάρων με τρόπο παρόμοιο όπως της αιμοδοσίας (κυτταραφαίρεση).

Λίγους μήνες μετά την δωρεά του, ο δότης μπορεί, αν το επιθυμεί, να επανέλθει στο αρχείο των εθελοντών. Σε σπάνιες περιπτώσεις (ανεπαρκής εμφύτευση του μοσχεύματος), μπορεί να του ζητηθεί η λήψη επιπλέον ποσότητας κυττάρων (μυελού ή περιφερικού αίματος) για τον ίδιο ασθενή.

Περισσότερες πληροφορίες στις ιστοσελίδες ekea.gr και eom.gr.

Φωτογραφίες σε συνεργασία με το e-sparti.gr