Το Προσφυγικό ζήτημα είναι πολύπλοκο, γεμάτο αντιθέσεις, πάθη, λάθη, μυστικά και ενοχές. Βαθιά πολιτικό πρόβλημα με απόλυτα κοινωνικές προεκτάσεις που επηρεάζουν ολοένα και περισσότερους ανθρώπους.

Η Ελλάδα, λόγω θέσης, καλείται να γευτεί τη μερίδα του λέοντος του προβλήματος: δέχεται το μεγαλύτερο κομμάτι των προσφυγικών ροών, καλείται εν μέσω σοβαρότατης οικονομικής κρίσης να καλύψει τις ανάγκες χιλιάδων ανθρώπων που δεν αποδίδουν πόρους, να φανεί αλληλέγγυα αλλά και ταυτόχρονα κυρίαρχη, να διαφυλάξει σύνορα που αναγκάζεται να ζητήσει από άλλους να φυλάξουν, να προστατέψει και να προστατευθεί.

Η σημερινή πραγματικότητα έχει πολλές πλευρές:

1. Η Ευρώπη
Η ενωμένη Ευρώπη χρηματοδοτεί την Ελλάδα για να διαχειριστεί το προσφυγικό, δεν είναι καθόλου πρόθυμη όμως να μοιραστεί το βάρος μαζί της. Η Σύνοδος κορυφής κατέληξε σε συμπεράσματα που δεσμεύουν κυρίως την Τουρκία, οι εταίροι όμως της Ελλάδας παραμένουν χωρισμένοι στα δύο με τους «φίλους» να αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα «ελάφρυνσης» της χώρας μας και τους περισσότερο σκληροπυρηνικούς να αποκλείουν το ενδεχόμενο συνδιαχείρισης του ζητήματος.

2. Σύνορα
Οι συμφωνίες της Ελλάδος με το ΝΑΤΟ και την Τουρκία προβλέπουν πολλά που σιγά-σιγά έρχονται στο φως. Κατ’ αρχήν, νατοϊκά πλοία φρουρούν τα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας –Τουρκίας και ενημερώνουν για τα όσα συμβαίνουν εκεί ώστε οι εθνικές ακτοφυλακές να παρεμβαίνουν κατά τόπους. Δεν σταματούν όμως εκεί τα συμφωνημένα.

Σήμερα το πρωί ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Τόσκας δήλωσε στον ΣΚΑΙ πως η συμφωνία με την Τουρκία προβλέπει επίσης την παρουσία Τούρκων παρατηρητών, όχι κατ ανάγκην αστυνομικών, στα ελληνικά νησιά για να επιταχύνεται η διαδικασία επαναπροώθησης των παράνομων μεταναστών μέσα σε 48 ώρες. Ο Τούρκος παρατηρητής «θα ελέγχει τα χαρτιά μαζί με τους δικούς μας, θα υπογράφει ένα πρωτόκολλο παραλαβής» και θα πηγαίνει τους ανθρώπους στη χώρα του»

Παράλληλα, και ενώ τα σύνορα με τα Σκόπια παραμένουν κλειστά εγκλωβίζοντας 14.000 ανθρώπους στην λασπο-κόλαση της Ειδομένης, σε οριστικό κλείσιμο των συνόρων τους προχωρούν και άλλες δύο γειτονικές μας χώρες, η Βουλγαρία και η Αλβανία.

Η Βουλγαρία ανέπτυξε ήδη στρατιωτικές δυνάμεις στα νότια σύνορά της. Στρατός και συνοριοφυλακή της Βουλγαρίας πραγματοποίησαν από κοινού άσκηση στον Προμαχώνα με τον Βούλγαρο υπουργό Άμυνας να δηλώνει ότι η Βουλγαρία ετοιμάζεται να κατασκευάσει φράχτη στα σύνορα με την Ελλάδα για να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη αύξηση της μεταναστευτικής πίεσης. Μάλιστα, δημοσιεύματα των τελευταίων ωρών μιλούν για ανοχή της κυβέρνησης στην μαφία και για Βούλγαρους «κυνηγούς κεφαλών» στα σύνορα που καταζητούν και παραδίδουν πρόσφυγες στην αστυνομία.

Η Αλβανία πάλι έχει έρθει σε συμφωνία με την Ιταλία για συνεργασία στην αντιμετώπιση του προσφυγικού. Στο πλαίσιο αυτό, είκοσι περίπου Ιταλοί μεθοριακοί αστυνομικοί θα δραστηριοποιηθούν στην Αλβανία, από τις 15 Μαρτίου, προς ενίσχυση των συνόρων. Η αποστολή φαίνεται να πραγματοποιείται μετά από αίτημα των αρχών των Τιράνων.

3. Ελλάδα

Η ίδια η Ελλάδα είναι διχασμένη. Οι Έλληνες είναι φιλόξενοι και αλληλέγγυοι ως Χριστιανοί και Μεσογειακοί. Τώρα είναι όμως φτωχοί και φοβισμένοι.

Την καλύτερη εικόνα για την Ελλάδα του σήμερα δίνει η 8λεπτη ταινία μικρού μήκους που έφτιαξαν μαθητές της Κινηματογραφικής Ομάδας του Εσπερινού Γυμνασίου-Λυκείου της Κω, ενός από τα νησιά που δέχτηκαν τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων τους τελευταίους μήνες. Η ταινία έχει τίτλο «Fortress Europe» και μιλά για την Ευρώπη-φρούριο, την προσφυγιά και την αλληλεγγύη στην Κω ενώ έχει σκηνοθετηθεί από τον Σωτήρη Παλάσκα.

«H πριγκίπισσα Ευρώπη λησμόνησε την καταγωγή της. Ξέχασε ότι είναι και η ίδια πρόσφυγας. Ύψωσε φράχτες και συρματοπλέγματα. Να κλείσει απέξω το θεριό… Όμως, τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι, τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις, αν μέν’ η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει. Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις, αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου, αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.»

Η φωτογραφία του θέματος απεικονίζει ένα τεράστιο γκράφιτι με την εικόνα του μικρού Αϊλάν Κούρντι, οι φωτογραφίες του άψυχου σώματος του οποίου προκάλεσαν παγκόσμια συμπάθεια για τους πρόσφυγες που διαφεύγουν από τον πόλεμο και τη φτώχεια που φιλοτεχνήθηκε από ομάδα ακτιβιστών καλλιτεχνών σε κεντρικό σημείο στη Φρανκφούρτη σε μια επιφάνεια 120 τετραγωνικών. Το έργο θα παραμείνει εκεί ως το Φθινόπωρο.