Τα «κρυφά δωμάτια» των ιερέων: Πώς κρύβονταν για να αποφύγουν τον απαγχονισμό

ΑΓΓΛΙΑ. Μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας αποκαλύπτει πώς οι καθολικοί στην Αγγλία δημιούργησαν περίτεχνες κρυψώνες για να προστατεύσουν ιερείς από σκληρές διώξεις.

Κατά τη βασιλεία της Βασίλισσας Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας, που ξεκίνησε το 1558, οι καθολικοί διώκονταν βάσει νόμου, με τους ιερείς να συλλαμβάνονται, να βασανίζονται και συχνά να οδηγούνται στον απαγχονισμό.

Μέσα σε αυτό το κλίμα καταπίεσης, εύπορες καθολικές οικογένειες άρχισαν να κατασκευάζουν στα σπίτια τους μυστικούς χώρους και περάσματα, γνωστά ως «priest holes» (κρυψώνες ιερέων), ώστε να κρύβουν τους ιερείς όταν εμφανίζονταν οι λεγόμενοι «κυνηγοί ιερέων».

Θρησκευτικές συγκρούσεις και διώξεις

Τον 16ο αιώνα, η Ευρώπη βρισκόταν υπό την επιρροή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ωστόσο, οι αντιδράσεις απέναντί της οδήγησαν στη δημιουργία του Προτεσταντικού κινήματος.

Στην Αγγλία, ο διαχωρισμός από τη Ρώμη επί Ερρίκου Η΄ το 1537 ενέταξε τη χώρα στη λεγόμενη Μεταρρύθμιση, η οποία ενισχύθηκε περαιτέρω επί Ελισάβετ.

Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο αυστηρή λόγω των συνωμοσιών που σχετίζονταν με τη Μαρία, Βασίλισσα της Σκωτίας. Ένας νόμος όριζε ως εσχάτη προδοσία:

• την είσοδο καθολικού ιερέα στην Αγγλία
• τη βοήθεια προς ιερέα

Οι λεγόμενοι «κυνηγοί ιερέων» είχαν αποστολή να τους εντοπίζουν. Η σύλληψη σήμαινε φυλάκιση, βασανιστήρια και συχνά θάνατο.

Πώς κρύβονταν οι ιερείς

Το 1540 ιδρύθηκε το τάγμα των Ιησουιτών, με στόχο να ενισχύσει την Καθολική Εκκλησία απέναντι στους Προτεστάντες.

Ιερείς εισέρχονταν κρυφά στην Αγγλία για να στηρίξουν καθολικές οικογένειες, οι οποίες τους έκρυβαν στα σπίτια τους.

Όμως, όταν ξεκίνησαν οι εντατικοί έλεγχοι, δεν αρκούσε πλέον να παρουσιάζονται ως «συγγενείς» ή «φίλοι». Έπρεπε να κρύβονται σε απόλυτα μυστικούς χώρους.

Οι εξονυχιστικοί έλεγχοι

Οι «κυνηγοί ιερέων» έκαναν εξονυχιστικές έρευνες:

• μετακινούσαν έπιπλα
• σήκωναν πατώματα
• χτυπούσαν τοίχους για να εντοπίσουν κενά
• έβαζαν ξίφη σε χαραμάδες
• μετρούσαν παράθυρα και τοίχους

Οι έρευνες μπορούσαν να διαρκέσουν μέρες ή και εβδομάδες.

Για να μην εντοπιστούν, οι κρυψώνες έπρεπε να είναι εξαιρετικά καλά σχεδιασμένες.

Πώς κατασκευάζονταν οι κρυψώνες

Οι «priest holes» ήταν επιμελώς κρυμμένες:

• μέσα σε τζάκια
• σε σοφίτες
• κάτω από σκάλες

Σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχαν ολόκληρα δίκτυα από μυστικά περάσματα.

Συχνά, οι χώροι αυτοί ήταν τόσο μικροί που δεν υπήρχε χώρος για όρθια στάση ή κίνηση. Οι ιερείς παρέμεναν εκεί για ημέρες, με ελάχιστο φαγητό και νερό — μερικές φορές πέθαιναν από ασφυξία ή εξάντληση.

Για την απόκρυψη χρησιμοποιούνταν τεχνικές οπτικής «απάτης», παρόμοιες με εκείνες των ταχυδακτυλουργών.

Παραδείγματα

Το Harvington Hall στην Αγγλία διαθέτει μερικά από τα καλύτερα διατηρημένα παραδείγματα τέτοιων κρυψώνων, όπου κανένας ιερέας δεν εντοπίστηκε ποτέ.

Στο Coughton Court, σύγχρονες έρευνες με τρισδιάστατη σάρωση λέιζερ αποκάλυψαν την ύπαρξη διπλών μυστικών χώρων, που μπέρδευαν τους ερευνητές.

Ο άνθρωπος πίσω από τις κρυψώνες

Ο Nicholas Owen, Ιησουίτης μοναχός, θεωρείται ο σημαντικότερος κατασκευαστής τέτοιων χώρων.

Αφιέρωσε τη ζωή του στη δημιουργία κρυψώνων για την προστασία ιερέων, κατασκευάζοντας περίπλοκα δίκτυα μυστικών περασμάτων.

Παρά το έργο του, το 1605 συνελήφθη μετά από πολυήμερη έρευνα και μεταφέρθηκε στον Πύργο του Λονδίνου, όπου βασανίστηκε μέχρι θανάτου, χωρίς να αποκαλύψει κανένα μυστικό.

Το 1970 ανακηρύχθηκε άγιος από τον Πάπα Παύλο ΣΤ΄.

Το τέλος μιας εποχής

Οι θρησκευτικές εντάσεις συνέβαλαν στην έναρξη του Αγγλικού Εμφυλίου Πολέμου (1642–1651).

Η κατάσταση εξομαλύνθηκε σταδιακά μετά την καθαίρεση του τελευταίου καθολικού μονάρχη, του Ιακώβου Β΄, το 1688, ενώ η καθολική παρουσία στην Αγγλία παρέμεινε παράνομη μέχρι τον 19ο αιώνα.

Πηγή: ancient-origins.net