Σημαντική ανακάλυψη: Βρέθηκαν χαμένοι στίχοι του Εμπεδοκλή μετά από 2.000 χρόνια

ΚΟΣΜΟΣ. Μια σημαντική ανακάλυψη φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον Εμπεδοκλή, καθώς εντοπίστηκαν 30 άγνωστοι στίχοι του σε αρχαίο πάπυρο που φυλασσόταν στο Κάιρο.

Ένας πάπυρος 2.000 ετών αποκαλύπτει νέα στοιχεία

Το εύρημα αφορά ένα θραύσμα παπύρου ηλικίας περίπου 2.000 ετών, γνωστό ως P.Fouad 218, το οποίο εντοπίστηκε στα αρχεία του Γαλλικού Ινστιτούτου Ανατολικής Αρχαιολογίας στο Κάιρο, στην Αίγυπτο.

Οι ερευνητές αναγνώρισαν σε αυτό 30 έως τώρα αδημοσίευτους στίχους, προσφέροντας μια σπάνια και άμεση ματιά στο έργο του φιλοσόφου από τον Ακράγαντα της Σικελίας.

Η φιλοσοφία των τεσσάρων στοιχείων

Ο Εμπεδοκλής, που έζησε τον 5ο αιώνα π.Χ., είναι γνωστός για τη θεωρία του ότι όλη η ύλη αποτελείται από τέσσερα βασικά στοιχεία:

• γη
• αέρας
• φωτιά
• νερό

Σύμφωνα με τη σκέψη του, τα στοιχεία αυτά ενώνονται και διαχωρίζονται διαρκώς υπό την επίδραση δύο αντίθετων δυνάμεων: της Αγάπης και της Έριδας.

Οι νέοι στίχοι, που ανασυντέθηκαν από ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Λιέγης, εμβαθύνουν σε αυτές τις έννοιες, αποδίδοντας τις ιδέες του με την ποιητική μορφή που χαρακτήριζε το έργο του.

Ένα εύρημα που παρέμενε «κρυφό»

Το συγκεκριμένο χειρόγραφο βρισκόταν για δεκαετίες στα αρχεία του Καΐρου, χωρίς να έχει αναγνωριστεί η σημασία του.

Η ταυτοποίηση έγινε όταν οι ειδικοί εντόπισαν το χαρακτηριστικό εξάμετρο ύφος, που συναντάται στα δύο γνωστά έργα του Εμπεδοκλή:

• «Περί Φύσεως»
• «Καθαρμοί»

Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε από τους ερευνητές και προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα.

Τι αποκαλύπτουν οι νέοι στίχοι

Οι 30 νέοι στίχοι εκτιμάται ότι ανήκουν στο έργο «Περί Φύσεως», το οποίο κάποτε αριθμούσε χιλιάδες στίχους, αλλά σήμερα σώζονται μόνο αποσπάσματα.

Τα νέα αποσπάσματα:

• εστιάζουν στον κυκλικό χαρακτήρα του σύμπαντος
• αναλύουν τη σχέση των τεσσάρων στοιχείων
• περιλαμβάνουν έντονες φυσικές εικόνες

Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την κατανόηση της κοσμολογίας του φιλοσόφου, ο οποίος συνδύαζε μύθο, επιστήμη και μυστικισμό.

Ο μύθος για τον θάνατό του

Ένα από τα πιο γνωστά στοιχεία της ζωής του Εμπεδοκλή είναι ο θρύλος για τον θάνατό του.

Σύμφωνα με την παράδοση, φέρεται να έπεσε στον κρατήρα της Αίτνας για να αποδείξει τη θεϊκή του φύση και την αθανασία του. Ο αρχαίος βιογράφος Διογένης Λαέρτιος αναφέρει ότι το μυστικό αποκαλύφθηκε όταν το ηφαίστειο «επέστρεψε» ένα από τα χάλκινα σανδάλια του.

Αν και η ιστορία αυτή αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη από τους σύγχρονους ιστορικούς, αποτυπώνει τη μεγάλη επιρροή που είχε ο φιλόσοφος.

Η σημασία της ανακάλυψης

Η ανακάλυψη αναδεικνύει τη σημασία των παπύρων της Αιγύπτου, οι οποίοι, χάρη στο ξηρό κλίμα, έχουν διατηρήσει πλήθος αρχαίων κειμένων.

Παράλληλα, δείχνει πόσο διαδεδομένο ήταν το έργο του Εμπεδοκλή, καθώς αντιγραφόταν ακόμη και αιώνες μετά τον θάνατό του.

Ενδεικτικό είναι ότι παρόμοια ευρήματα έχουν προκύψει και από τους παπύρους της Οξύρρυγχος, που έχουν αποκαλύψει χαμένα έργα της αρχαιότητας.

Μια φωνή που επιστρέφει μετά από 2.000 χρόνια

Η ανάκτηση αυτών των στίχων δίνει νέα πνοή στη μελέτη της προ-σωκρατικής φιλοσοφίας και επαναφέρει τη «φωνή» του Εμπεδοκλή, μετά από περισσότερα από 2.000 χρόνια.

Οι επιστήμονες αναμένουν πλέον την πλήρη δημοσίευση και μετάφραση των στίχων, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να προκύψουν ακόμη σημαντικότερα συμπεράσματα.