Ελληνική επίθεση στα στενά της Κρέσνας μεταφέρει τις μάχες του Β’ Βαλκανικού Πολέμου στη Βουλγαρία

ΚΟΣΜΟΣ. Αν και διήρκεσε μόλις ένα μήνα, από τις 29 Ιουνίου του 1913 μέχρι τις 31 Ιουλίου, ήταν από τους πιο φονικούς πολέμους. Παρά την αριθμητική υπεροχή των βουλγαρικών στρατεύματων και την βαρβαρότητα των μαχών, η ελληνική πλευρά κατάφερε να ανακόψει την προέλαση των αντιπάλων.

Εκτός από την απελευθέρωση σημερινών μακεδονικών περιοχών, όπως της Δράμας και των Σερρών, ο ελληνικός στρατός βρέθηκε να πολεμά ακόμα και σε βουλγαρικό έδαφος.

Η μάχη στα στενά της Κρέσνας ήταν η αποκορύφωση του πολέμου και το “τελειωτικό χτύπημα” για τη Βουλγαρία. Στη φονικότατη μάχη της Κρέσνας σκοτώθηκαν ο τελευταίος απόγονος του Κολοκοτρώνη και ο απελευθερωτής των Ιωαννίνων, Βελισσαρίου.

Μάχη της Κρέσνα

Στις 23 Ιουνίου του 1913, ο ελληνικός στρατός κατέλαβε τον σιδηροδρομικό σταθμό της Δοϊράνης, αναγκάζοντας τους Βούλγαρους να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους και να υποχωρήσουν προς βόρεια. Οι ελληνικές δυνάμεις συνέχισαν την καταδίωξη των εχθρών και αναπτύχθηκαν βόρεια των Στενών της Κρέσνας. Διέθεταν συνολικά επτά μεραρχίες και μία ταξιαρχία ιππικού. Η βουλγαρική γραμμή άμυνας εκτεινόταν από το Σιμιτλί μέχρι την περιοχή της Άνω Τζουμαγιάς.

Στις 12 Ιουλίου, τα ελληνικά στρατεύματα εξαπέλυσαν επίθεση στον δεξιό και κεντρικό τομέα του μετώπου. Όμως, η σθεναρή αντίσταση των αντιπάλων, το ανώμαλο έδαφος και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες δεν επέφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα και η ελληνική πλευρά μέτρησε τους πρώτους νεκρούς της μάχης.

Εκεί σκοτώθηκε και ο τελευταίος απόγονος του Γέρου του Μοριά, ο Ταγματάρχης Γεώργιος Κολοκοτρώνης, ο οποίος και ενταφιάστηκε, σε συνθήκες πολέμου, χωρίς δόξα και τιμή στην τοποθεσία Ονιάρ Μαχαλά.

Την επόμενη μέρα, στις 13 Ιουλίου, η επίθεση εντάθηκε και η αμυντική γραμμή των Βουλγάρων έπεσε στον τομέα Βίντρεν. Ταυτόχρονα δύο μεραρχίες ενεργούσαν κατά του τομέα Σιμιτλί και κατάφεραν να καταλάβουν τα νοτιοδυτικά υψώματα του χωριού. Τα αντίπαλα στρατεύματα άρχισαν να συμπτύσσονται προς τα βόρεια, εγκαταλείποντας άφθονο πολεμικό υλικό. Μέχρι το μεσημέρι, οι Έλληνες είχαν καταλάβει το Σιμιτλί.

Αν και η πολιορκία συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση και το ηθικό των Ελλήνων ακμαιότατο, τελικά η κύρια βουλγαρική αμυντική τοποθεσία δεν “έσπασε”. Ωστόσο, τη νύχτα της 14ης προς 15η Ιουλίου οι Βούλγαροι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και συμπτύχθηκαν στην περιοχή της Άνω Τζουμαγιάς.