Ο Ιουβενάλης, Ρωμαίος ποιητής, είναι γνωστός για τις σκοτεινές και αιχμηρές σάτιρές του, μέσα από τις οποίες καυτηρίαζε τις ηθικές αδυναμίες της κοινωνίας, ιδιαίτερα την εποχή των Ρωμαίων αυτοκρατόρων.

Έγινε ευρύτερα γνωστός μέσα από το έργο του «Σάτιρες» (Satires), στο οποίο ασκούσε δριμεία κριτική στις κοινωνικές, πολιτικές και ηθικές παθογένειες της ρωμαϊκής κοινωνίας.

«Δώστε τους άρτον και θεάματα και δεν θα επαναστατήσουν ποτέ.»
— Ιουβενάλης

Τι σημαίνει αυτό το ρητό;

Η φράση «Δώστε τους άρτον και θεάματα και δεν θα επαναστατήσουν ποτέ» σημαίνει ότι όταν οι κυβερνώντες προσφέρουν στους ανθρώπους όσα χρειάζονται για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες –τον άρτον– και παράλληλα τους παρέχουν ψυχαγωγία ή άλλους αντιπερισπασμούς –τα θεάματα–, εκείνοι παραμένουν ικανοποιημένοι και απορροφημένοι, με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο πιθανό να αμφισβητήσουν ή να αντιταχθούν στην εξουσία.

Τα έργα του Ιουβενάλη αποκάλυπταν συχνά τη διαφθορά, την απληστία και την παρακμή της ρωμαϊκής ελίτ, χρησιμοποιώντας οξύ πνεύμα και καυστικό σαρκασμό.

Ποιος ήταν ο Ιουβενάλης;

Ο Ιουβενάλης ήταν ένας από τους σημαντικότερους Ρωμαίους ποιητές και σατιρικούς συγγραφείς, που έζησε στα τέλη του 1ου και στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ.

Σε αντίθεση με τον προγενέστερό του Οράτιο, του οποίου η σάτιρα ήταν πιο ανάλαφρη και χιουμοριστική, το έργο του Ιουβενάλη χαρακτηρίζεται από ένταση, οξύτητα και, συχνά, σκόπιμη υπερβολή. Κινητήρια δύναμή του ήταν η indignatio, δηλαδή το αίσθημα της δίκαιης αγανάκτησης απέναντι στη διαφθορά και την ηθική παρακμή που παρατηρούσε στη ρωμαϊκή κοινωνία.

Οι σάτιρές του είναι πικρές και σκοτεινές, στρέφονται εναντίον της υποκρισίας, της ανηθικότητας και των ηθικών αδυναμιών των ανθρώπων, ιδιαίτερα την εποχή των αυτοκρατόρων Δομιτιανού, Τραϊανού και Αδριανού.

Ο Ιουβενάλης άσκησε σημαντική επιρροή στη μεταγενέστερη ευρωπαϊκή λογοτεχνία.

Το έργο του επηρέασε συγγραφείς του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, καθώς και σημαντικούς Άγγλους σατιρικούς, όπως τον Τζον Ντράιντεν, τον Αλεξάντερ Πόουπ και τον Σάμιουελ Τζόνσον.

Ακόμη και σήμερα, ο όρος «ιουβενάλεια σάτιρα» (Juvenalian satire) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια σκληρή, πικρή και οργισμένη μορφή σάτιρας, σε αντίθεση με την «οράτεια σάτιρα» (Horatian satire), η οποία είναι πιο ανάλαφρη και παιγνιώδης.

Άλλα γνωστά αποφθέγματα του Ιουβενάλη

  • «Είναι δύσκολο να μη γράφεις σάτιρα.»
  • «Quis custodiet ipsos custodes?» («Ποιος φυλάει τους φύλακες;»).
  • «Πολλοί διαπράττουν το ίδιο έγκλημα, αλλά με εντελώς διαφορετική κατάληξη. Ο ένας πληρώνει το έγκλημά του με τον σταυρό, ενώ ο άλλος ανταμείβεται με ένα στέμμα.»
  • «Όσο πιο διεφθαρμένο είναι ένα κράτος, τόσο περισσότεροι είναι οι νόμοι.»
  • «Όλοι επιθυμούν να αποκτήσουν γνώση, όμως συγκριτικά λίγοι είναι πρόθυμοι να πληρώσουν το τίμημά της.»
  • «Η μοίρα δεν θα είχε καμία θεϊκή υπόσταση αν ήμασταν σοφοί· εμείς οι ίδιοι την κάνουμε θεά και την τοποθετούμε στους ουρανούς.»
Ακολουθήστε το notospress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις