ΣΠΑΡΤΗ. Στη διεθνή διοργάνωση «9th International Particle Physics Masterclasses 2013» - Προχωρημένα μαθήματα Φυσικής Σωματιδίων, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 8 Μαρτίου, στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Ε.Φ.Ε.) Δημόκριτος, στην Αθήνα, συμμετείχε τετραμελής ομάδα μαθητριών της Θετικής Κατεύθυνσης της Β΄ Λυκείου από το 3ο ΓΕ.Λ. Σπάρτης.

Κάθε χρόνο περίπου 10.000 μαθητές και μαθήτριες Λυκείου από 37 χώρες έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν για μία ημέρα ένα από τα 160 εμπλεκόμενα Πανεπιστήμια ή Ερευνητικά Κέντρα με σκοπό να γνωρίσουν ζητήματα της Φυσικής των σωματιδίων. Τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιούνται δεδομένα από τα πειράματα που πραγματοποιούνται στον επιταχυντή LHC στο CERN. H Ελληνική Ομάδα Εκλαΐκευσης του Ε.Μ.Π., σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝΕΚΦΕ) και τα κατά τόπους Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ), συντόνισε και το 2013 το Ελληνικό τμήμα αυτής της διοργάνωσης. Συμμετείχαν τα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Κρήτης, το ΕΜΠ και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών "Δημόκριτος".

Οι μαθήτριες Αγγελική Μακρή, Ευανθία Μαυρόγιαννη, Ελένη Καράτζαλη και Γεωργία Τσούκλερη, συνοδευόμενες από την Υπεύθυνη του Εργαστηριακού Κέντρου Φυσικών Επιστημών Λακωνίας εκπαιδευτικό του 3ου ΓΕ.Λ. Ελένη Παλούμπα, συμμετείχαν ενεργά στην ερευνητική διαδικασία του Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος».

Πρωταρχικό κριτήριο για την επιλογή των μαθητών διεθνώς, αποτελεί η σχολική τους επίδοση σε συνδυασμό με την άριστη γνώση της Αγγλικής γλώσσας και την ευχέρεια χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή. Για τους μαθητές και μαθήτριες της επαρχιακής Σπάρτης, σημαντική παράμετρος στάθηκε και η δυνατότητα μετάβασης και διανυκτέρευσής τους στην Αθήνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι γονείς των μαθητριών που εκπροσώπησαν το 3ο ΓΕ.Λ., πρόθυμα μετέφεραν τις μαθήτριες στο διεθνώς καταξιωμένο ίδρυμα, για να μην στερηθούν την ευκαιρία της συμμετοχής στη διοργάνωση, κατορθώνοντας οι ίδιοι να υπερνικήσουν δυσκολίες και εμπόδια που σχετίζονται κυρίως με την απόσταση και τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις.

Το πρόγραμμα που ακολουθήθηκε είχε ως εξής:

Ξεκίνησε στις 9:00, με διαλέξεις από τέσσερις διεθνώς διακεκριμένους επιστήμονες – ερευνητές (Θ. Γέραλης, Γ. Φανουράκης, Σ. Κεσίσογλου, Χρ. Φιλιππίδης) που δραστηριοποιούνται στο χώρο της Σωματιδιακής Φυσικής. Όλοι οι συμμετέχοντες μαθητές και μαθήτριες, υπέβαλαν ερωτήσεις στους εισηγητές, οι οποίες διακρίνονταν από την ευστοχία, την ωριμότητα και την ευφυή διατύπωσή τους, ενώ προέδιδαν το υψηλό νοητικό επίπεδο και το στοχευμένο ενδιαφέρων τους ως πιθανών μελλοντικών ερευνητών.

Μετά το σύντομο γεύμα που φιλόξενα τους προσφέρθηκε, οι μαθητές εκπαιδεύτηκαν σύντομα στη χρήση του λογισμικού με το οποίο διεξάγεται η ερευνητική εργασία ανάλυσης δεδομένων, καθώς αυτά διαβιβάζονται από τους επιταχυντές, καταγράφονται στους εξειδικευμένους ανιχνευτές και αισθητοποιούνται μέσω πολύπλοκων ηλεκτρονικών υπολογιστικών συστημάτων.

Στη συνέχεια και μετά από ένα παραγωγικό δίωρο ομαδικής ερευνητικής εργασίας με τη χρήση των υπολογιστών τους, οι μαθητές καταχώρησαν ηλεκτρονικά τα δεδομένα των ενδελεχών παρατηρήσεών τους.

Η εκδήλωση συμπληρώθηκε με διαδικτυακή σύνδεση – τηλεδιάσκεψη, κατά την οποία έγινε παρουσίαση των αποτελεσμάτων και συζήτηση μεταξύ των μαθητών από ερευνητικά ιδρύματα συμμετεχουσών χωρών. Έτσι, στις 17:00 ώρα Ελλάδας, συνδέθηκαν διαδικτυακά: Το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος, το ερευνητικό κέντρο του CERN στην Ελβετία, και τα Πανεπιστήμια του Cincinati (Η.Π.Α.), του Split (Κροατία), του Debrecen ( Ουγγαρία) και της Βιέννης (Αυστρία). Η επικοινωνία μέσω εικόνας και ήχου μεταξύ των μαθητών, με συντονιστές τους επιστήμονες του CERN ήταν εντυπωσιακή, τόσο ως προς την διαδικασία όσο και ως προς το περιεχόμενο των πληροφοριών που αντάλλαξαν. Ενδεικτικά αναφέρεται η έκπληξη των αρμοδίων επιστημονικών υπευθύνων, όταν οι μαθητές εξήγαν δεδομένα ύπαρξης σωματιδίων «υποψηφίων Higgs» όπως χαρακτηρίζονται, κάτι που δηλώνει την ευστροφία, την ευστοχία, το ταλέντο και την άριστη συνεργασία μεταξύ των μαθητικών ερευνητικών ομάδων.

Η διαδικασία έληξε γύρω στις 18:30, με εμφανή την κόπωση, αλλά και έκδηλη την ικανοποίηση των μαθητών από την επιτυχή έκβαση της διοργάνωσης και την ιδιαίτερη εκπαιδευτική εμπειρία που βίωσαν.

Οι Σπαρτιάτισσες μαθήτριες του 3ου ΓΕ.Λ., αναμφίβολα άξιες συγχαρητηρίων, επέδειξαν ήθος, συνέπεια, ωριμότητα και ευσυνειδησία σε όλες τις φάσεις της διαδικασίας. Εκπόνησαν στο σύνολό του και με απόλυτη επιτυχία το ερευνητικό τους «μερίδιο», εξάγοντας συμπεράσματα ακριβή και αξιόπιστα. Έχοντας μάλιστα πρόσφατα μεταβεί στο ερευνητικό κέντρο του CERN στο πλαίσιο εκπαιδευτικής εκδρομής στην Ελβετία και υλοποιώντας φέτος αντίστοιχο ερευνητικό πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στο σχολείο τους, οι τέσσερις μαθήτριες αναμένεται να λειτουργήσουν ως «πολλαπλασιαστές» προς τους συμμαθητές τους, μεταφέροντας από το «Δημόκριτο» στις σχολικές αίθουσες του 3ου ΓΕ.Λ., τις κεκτημένες γνώσεις και εμπειρίες.

Συμπερασματικά, η συμμετοχή των μαθητών σε τέτοιες διοργανώσεις και μάλιστα διεθνείς, αξίζει να υποστηρίζεται παντοιοτρόπως από τους αρμοδίους και κάθε εμπλεκόμενο, για πολλούς λόγους, μεταξύ των οποίων επισημαίνονται η υψηλού επιπέδου προσφερόμενη βιωματική γνώση, η «ώσμωση γνώσης» και γόνιμη ανταλλαγή απόψεων με συνομηλίκους τους- επίλεκτους σχολείων της Ελλάδας και του εξωτερικού καθώς και η δημιουργία πολλαπλών γνωστικών ερεθισμάτων.


Σχετικές διευθύνσεις:

• http://www.physics.ntua.gr/MC_2013/ (Προχωρημένα μαθήματα Φυσικής Σωματιδίων (για μαθητές Λυκείου), 25 Φεβρουαρίου - 22 Μαρτίου 2013)

• http://www.demokritos.gr (Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος»)

• http://www.physics.ntua.gr/POPPHYS/ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΚΛΑΪΚΕΥΣΗΣ, τμήμα της INTERNATIONAL PARTICLE PHYSICS OUTREACH GROUP (IPPOG))

• http://www.physicsmasterclasses.org/ (ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ για τη διοργάνωση MASTERCLASSES)