Τελεφερίκ Μονεμβάσιας: Άγνοια ή «θεσμική» συγκάλυψη;

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί; Όταν η ΕΕ διαθέτει πόρους για ανάκαμψη η Ελλάδα δεν μπορεί να τους απορροφήσει γιατί δεν ιεραρχεί τα ζητήματα και όχι μόνον δεν λογοδοτεί στους πολίτες αλλά τους καθιστά υπεύθυνους όταν τεκμηριωμένα αντιδρούν.

Στη Μονεμβασιά το Υπουργείο Πολιτισμού με συμμάχους τον Δήμο Μονεμβάσιας και το πολιτικό προσωπικό της ΝΔ στη Λακωνία επιχείρησε, όπως αποδεικνύεται, προκλητικά, να κατασκευάσει ένα σύγχρονο τελεφερίκ για τουριστικούς σκοπούς. Όμως Φορείς και πολίτες είχαν άλλη εκτίμηση για τα πράγματα και δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια αλλά αντέδρασαν. Πρώτα αντέδρασαν οι πολίτες και μετά οι πολιτικοί που σήμερα ελέγχουν την κ. Μενδώνη. Έτσι η υπουργός, εκτιμώντας ότι πρόκειται για επιπόλαιη αντίδραση, επισκεπτόμενη τον βράχο, κι έχοντας στο πλευρό της τον υφυπουργό και βουλευτή Λακωνίας κ. Δαβάκη, αιφνιδιάστηκε από τη σθεναρή στάση των πολιτών που σήμερα, φαίνεται να δικαιώνονται για τις επιφυλάξεις και αντιρρήσεις τους.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στη Βουλή, προσπάθησε να απαντήσει σε δύο επίκαιρες ερωτήσεις για όσα συντελούνται στον Βράχο της Μονεμβασιάς. Εκεί όπου επιχειρείται να τοποθετηθεί μια τερατώδης εγκατάσταση τουριστικού τελεφερίκ, 2 καμπίνων, διπλής κατεύθυνσης, μεταφορικής ικανότητας 160-200 ατόμων/ώρα, με πυλώνες και συνοδά κτίρια εκατοντάδων τ.μ. που όμως έχει εγκριθεί ως απλό "αναβατόριο ΑμεΑ". Η απαντήσεις τουλάχιστον την εκθέτουν. Και μαζί με αυτήν και την Κυβέρνηση.

Η οικοδομική άδεια

Τα ερωτήματα πολλά. Έγιναν "παρεκκλίσεις", δλδ καταστροφές στον Βράχο από τον περασμένο Μάρτιο με το τεράστιο Σφυρί; Η προαπαιτούμενη και προβλεπόμενη - ακόμα και στην προμελέτη που η υπουργός ενέκρινε - Οικοδομική Άδεια, υπάρχει; Γιατί δεν την εμφανίζει κανείς; Ούτε ο Δήμος Μονεμβάσιας ούτε το Υπουργείο Πολιτισμού;

Η υδραυλική μελέτη

Υπάρχει υδραυλική μελέτη μεταξύ αυτών που εγκρίθηκαν ως «οριστικές» τον Μάιο 2025 από το ΚΑΣ (όπως απαιτούσε προηγούμενη δική της Απόφαση του 2022); Το ΥΠΠΟ διαβεβαίωνε γι’ αυτό το ΣτΕ, την απόφαση του οποίου τώρα επικαλείται για να δικαιολογήσει το έργο. Δηλαδή οι διαβεβαιώσεις ήταν στον αέρα και παραπλάνησαν, ενδεχομένως, το ΣτΕ;

Ο ρόλος του ΚΑΣ

Είπε η υπουργός ότι το ΚΑΣ «αδειοδότησε δυο φορές το έργο» ενώ όλοι γνωρίζουν ότι ο ρόλος του οργάνου είναι απλά γνωμοδοτικός αφού δεν εκδίδει άδειες. Ο φάκελος που εξέτασε το ΚΑΣ ήταν πλήρης;

Τα 2,5 εκ.€ από τον Δήμο Μονεμβάσιας

Τον Δεκέμβριο 2024 προπληρώθηκαν από τον Δήμο Μονεμβάσιας υλικά και εξοπλισμός της ανωδομής του τελεφερίκ, τουλάχιστον 2,5 εκ ευρώ, πριν καν ακόμη εκπονηθούν κρίσιμες μελέτες για το κατώτερο τμήμα, τη θεμελίωσή του και την ευστάθεια του Βράχου. Παραβιάζονταν οι όροι της υπουργικής Απόφασης του 2022; Γιατί τόση βιασύνη από τον Δήμο Μονεμβάσιας;

Ο ρόλος των πολιτών

Ρίχνουν σε πολίτες και συλλογικότητες τις «ευθύνες» επειδή το έργο είναι εκτός χρονοδιαγράμματος την ώρα που εντάχθηκε σε χρηματοδότηση εντελώς ανώριμο και εξαρχής κακοσχεδιασμένο έργο. Μεθοδεύσεις επέτρεψαν το «αναβατόριο» για ΑμεΑ να μετατραπεί σταδιακά σε «τελεφερίκ» μαζικού τουρισμού. Σήμερα λένε ότι το Υποέργο 1 του τελεφερίκ βαίνει ολοταχώς για απένταξη από το ΤΑΑ. Θα πάρει όμως εθνικούς πόρους (4,6 εκ. ευρω!) από άλλα νόμιμα και χρήσιμα έργα για να ολοκληρωθεί; Θα το επιτρέψει αυτό ο αρμόδιος Υπουργός; Έχει ενημερωθεί σχετικά ο Πρωθυπουργός; Δεν θα έπρεπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από το Κάστρο του Μυστρά (21-22 Μαίου) να δώσει την απάντηση στους πολίτες και για το Κάστρο της Μονεμβασιάς;

Τι (δεν) έκανε η Μενδώνη για τη Μονεμβασιά

Η Λίνα Μενδώνη ανέφερε στη Βουλή ότι το ΥΠΠΟ επί των ημερών της έγινα πολλά στη Μονεμβασιά. Τι ισχύει πραγματικά;

Το 2016, επί Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, στη Μονεμβασιά ολοκληρώθηκαν 4 έργα προστασίας (MIS 448319, MIS 355541, MIS 447934, MIS 299566), συνολικού Π/Υ: 3.059.695€, εκ των οποίων το ένα αφορούσε την αποκατάσταση και ανάδειξη ανατολικού τείχους στην Κάτω Πόλη.

Παράλληλα εκπονήθηκαν το 2018-2019 με εθνικούς πόρους (Π.Δ.Ε.) οι μελέτες για δύο ακόμη έργα αποκατάστασης, του Ι.Ν. του Ελκόμενου Χριστού και του νότιου επιθαλάσσιου τείχους με τον νοτιοδυτικό προμαχώνα του, στην Κάτω Πόλη. Αφού ολοκληρώθηκαν οι μελέτες, ξεκίνησε η υλοποίηση των δύο έργων, για τα οποία η προηγούμενη υπουργός Πολιτισμού, αείμνηστη Μυρσίνη Ζορμπά, εξασφάλισε τον Ιούνιο 2019 χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 3.000.000€, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Δεκέμβριο 2023.

Ήδη όμως από το 2020 (ας απαντήσει αν δεν είναι έτσι), η κα Μενδώνη μείωσε τον προϋπολογισμό των έργων αυτών [κατά 1.800.000€ (!)] και τα έριξε ουσιαστικά στις καλένδες για το 2027 και το 2028 αντίστοιχα.

Το πρώτο έργο, που αφορά την «Αποκατάσταση και ανάδειξη εκκλησιαστικού συγκροτήματος του Ι.Ν. του Ελκόμενου Χριστού στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας» το έχει τροποποιήσει μέχρι σήμερα 4 φορές, μειώνοντας τον προϋπολογισμό του από 1.500.000€ σε 1.000.000€ (ακόμα ανολοκλήρωτο και ήδη καθυστερημένο κατά 4 χρόνια).

Το δεύτερο, που αφορά την «Αποκατάσταση και Ανάδειξη του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του νοτιοδυτικού προμαχώνα του στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας», το έχει τροποποιήσει μέχρι σήμερα 4 φορές, μειώνοντας σταδιακά τον προϋπολογισμό του από 1.500.000€ σε μόλις 200.000€ (!), παρότι θα έπρεπε να γνωρίζει ότι ένα τέτοιο έργο επιβαλλόταν να έχει τουλάχιστον ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση στην περιοχή! (ακόμα ανολοκλήρωτο και ήδη καθυστερημένο κατά 5 χρόνια).

Μη αναστρέψιμη η βλάβη στη Μονεμβασιά

Ο κίνδυνος δημιουργίας μη αναστρέψιμης βλάβης στην καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς, σε ένα από τα πλέον εμβληματικά και αναγνωρίσιμα μνημειακά σύνολα της χώρας, είναι ορατός, κατά τον Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτή Ηρακλείου Χάρη Μαμουλάκη. (Σχετική Επίκαιρη Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού συζητήθηκε την Παρασκευή 8/5).

Η Νάγια Γρηγοράκου σε επίκαιρή ερώτησή της σημειώνει ότι «η προστασία της αυθεντικότητας και της ακεραιότητας της Μονεμβασιάς αποτελεί ζήτημα πολιτισμού, ιστορίας αλλά και βιώσιμης ανάπτυξης για τη Λακωνία» επισημαίνοντας ότι η παγκόσμια τάση στον τουρισμό συνδέεται όλο και περισσότερο με την αυθεντική και βιωματική εμπειρία ενός τόπου.

Ποιοι πρέπει να πάρουν θέση αν σέβονται τη Μονεμβάσια

Η κατάσταση βρίσκεται πλέον σε απόλυτη διολίσθηση. Για πρώτη φορά στην ιστορία της η Μονεμβασία είναι «ανοχύρωτη» και απειλείται με την σύμφωνη γνώμη της Πολιτείας (!).

Είναι ώρα να πάρουν δημόσια, απολύτως σαφή, θέση:

• Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη
• Ο Δήμαρχος Μονεμβάσιας Ηρακλής Τριχείλης
• Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Πάρνων α.ε. Μαρίνης Μπερέτσος
• Ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός
• Ο Υφυπουργός και βουλευτής Λακωνίας, Θανάσης Δαβάκης
• Ο Βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός

Το θέμα αφορά άμεσα και την τοπική Εκκλησία και το οικείο Επιμελητήριο όπως και όλους τους επαγγελματικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς της Μονεμβασιάς, που απ’ ότι φαίνεται όχι μόνον δεν έχουν ερωτηθεί αλλά μάλλον θεωρούνται αμελητέες δυνάμεις όταν ο στόχος φαίνεται ότι είναι η «ανατροπή» του status στη καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς.

Φήμες που δεν έχουν διασκεδαστεί

Είναι πολύ ανησυχητικό αν επιβεβαιωθούν έστω και στο ελάχιστο οι φήμες που θέλουν να εκτυλίσσεται στον βράχο της Μονεμβάσιας το εξής σενάριο.

Κατασκευή σύγχρονου και «αποδοτικού« τελεφερίκ. Θα εξυπηρετεί την μετακίνηση τουριστών υψηλής οικονομικής απόδοσης που θα καταφθάνουν κυρίως από κρουαζιέρες. Θα πρέπει μέσα σε λίγο χρόνο να έχουν την δυνατότητα ώστε να επισκέπτονται την Άνω Πόλη. Αυτή η δυνατότητα θα εμπεριέχεται στα πακέτα κρουαζιέρας και θα αυξάνει τα κόστη. Εκεί, στην Άνω Πόλη, που θα «αναπαλαιωθεί και θα αναστηλωθεί» σε χρόνο ρεκόρ, θα έχουν την δυνατότητα να απολαύσουν τη θέα της Κάτω Πόλης και του Μυρτώου και ίσως κι έναν αναγκαίο καφέ «στα γρήγορα».

Άραγε ο τελεφερίκ που έχουν σχεδιάσει θα έχει κάποιο εισιτήριο; Θα είναι δωρεάν; Μήπως τελικά ο στόχος είναι η ζωντανή καστροπολιτεία που έχει μοναδική μεν αλλά ελεύθερη πρόσβαση σε όλους τους πολίτες του Κόσμου αποκτήσει και δεύτερη Πύλη, αυτή του τελεφερίκ και μάλιστα με το αζημίωτο; Ποιος θα απαντήσει και στις φήμες που, εκ των πραγμάτων, αναδύονται;