Το 2011 ο Ελληνικός Προσκοπισμός συμπληρώνει 101 χρόνια ζωής και παραγωγής κοινωνικού και εκπαιδευτικού έργου. Για την Σπάρτη είναι η δεύτερη χρονιά, ύστερα από τριάντα χρόνια απουσίας, όπου Λυκόπουλα, Πρόσκοποι και Ανιχνευτές θα γιορτάσουν την έναρξη της χρονιάς με παιχνίδι και πολύ κέφι στο κλειστό γυμναστήριο του Γ’ Γυμνασίου Σπάρτης, την Κυριακή 11 Σεπτέμβρη στις 3:30 μμ.

Όλα ξεκίνησαν κάπως έτσι: Το 1908 τελούνται στο Λονδίνο οι 4οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας (συνοδός της Ολυμπιακής μας ομάδας) είναι και ο Αθανάσιος Λευκαδίτης. Παράλληλα, την ίδια χρονιά, ο Άγγλος στρατηγός Robert Stephenson Smyth Baden Powell εκδίδει σε φυλλάδια ένα βιβλίο που κάνει πάταγο. Το «Scouting for boys» (Προσκοπισμός για αγόρια). Ένα βιβλίο παιδαγωγικό που πέφτει σαν κεραυνός εν αιθρία στη συντηρητική κοινωνία της χώρας του. Είναι ένα βιβλίο που επιδιώκει την ηθική, πνευματική και σωματική αναμόρφωση του παιδιού. Οι νέοι της Αγγλίας ενθουσιάστηκαν τόσο, ώστε ακολουθώντας τα διδάγματα του βιβλίου του σχημάτισαν ομάδες και τον αναγνώρισαν γενικό αρχηγό τους. Έτσι γεννήθηκε ο Προσκοπισμός στην Αγγλία και στον Κόσμο ολόκληρο.

Την τελευταία μέρα των Ολυμπιακών Αγώνων λοιπόν, οι Άγγλοι Πρόσκοποι έκαναν επίδειξη του προγράμματος τους στο Στάδιο για να τους γνωρίσει ο κόσμος. Την παράσταση αυτή παρακολούθησε και ο Λευκαδίτης με αποτέλεσμα να του γίνει αμέσως πιστεύω ότι ο Αγγλικός Προσκοπισμός θα μπορούσε να εφαρμοσθεί κάλλιστα και στην Ελλάδα. Η ιδέα του αυτή διατρανώθηκε ακόμα περισσότερο από ένα άλλο σημαντικό περιστατικό. Πρόκειται για τη γνωστή συνάντησή του, σε κεντρικό κατάστημα του Λονδίνου, με έναν Άγγλο Πρόσκοπο με στολή. Η στιχομυθία που διαμείφθηκε μεταξύ τους είναι χαρακτηριστική και έμεινε στην Ιστορία του Ελληνικού Προσκοπισμού:

- Τι είσαι εσύ; τον ρώτησε.
- «Πρόσκοπος»* του απάντησε αυτός.
- Και τι είναι Πρόσκοπος; συνέχισε ο Λευκαδίτης.

Και ο μικρός διατηρώντας την ψυχραιμία του έδωσε την ακόλουθη εξήγηση με μεγάλη προθυμία:

- Είναι ένα παιδί που του αρέσει να ζει στο ύπαιθρο παίζοντας μαζί με άλλα παιδιά σε τακτικές συγκεντρώσεις ένα ευχάριστο παιχνίδι, που του μαθαίνει πολλά πράγματα ικανά να τον κάνουν χρήσιμο στον εαυτό του και στον πλησίον του. Προσπαθεί να τηρεί μια Υπόσχεση, την Προσκοπική και ένα Νόμο, το Νόμο των Προσκόπων και έχει ως σκοπό του να υπηρετεί και να βοηθάει τους άλλους. Αυτό το πετυχαίνει με την καθημερινή καλή του πράξη!

- Έκανες εσύ σήμερα, ως Πρόσκοπος, καμιά καλή πράξη; τον ξαναρώτησε. Και εκείνος απάντησε:
- Όχι, αλλά θα την κάνω τώρα. Σας παρακαλώ να με περιμένετε εδώ. Και έφυγε τρέχοντας για να επιστρέψει μετά από λίγο έχοντας στα χέρια του μερικά προσκοπικά βιβλία.
- Κατάλαβα, του είπε, ότι είστε ξένος. Διαβάστε λοιπόν αυτά τα βιβλία και ίσως θελήσετε να μεταφέρετε τον Προσκοπισμό και στην Πατρίδα σας.

Ο Λευκαδίτης, αφού ευχαρίστησε και συνεχάρη τον Άγγλο Πρόσκοπο για την ενέργειά του, του ζήτησε να του πει το όνομα του. Εκείνος όμως απάντησε:

- Δεν σας ενδιαφέρει αυτό. Μου αρκεί ότι σήμερα έκανα μια καλή πράξη!

Έκανε δηλαδή ο μικρός αυτός πρόσκοπος τη μεγαλύτερη καλή πράξη της ζωής του, συντέλεσε στην ίδρυση της Προσκοπικής Κίνησης στην Ελλάδα.

Η εντύπωση ήταν καταπληκτική. Αμέσως ο Λευκαδίτης διέθεσε τις υπόλοιπες μέρες του για τη μελέτη του Προσκοπισμού. Ήταν ο καταλληλότερος άνθρωπος για να εισαγάγει τον Προσκοπισμό στην Ελλάδα. Ο θαυμασμός του για τη φυσική αγωγή, τα υψηλά του πατριωτικά αισθήματα και η πεποίθηση του ότι ο Προσκοπισμός είναι απάγαυσμα της Ελληνικής Σκέψης, τον έπεισαν ότι το παιδαγωγικό αυτό σύστημα έπρεπε να έρθει στην πρώτη του Πατρίδα, την Ελλάδα, όπου θα μπορούσε να διαπλάσει την εύπλαστη και κατάλληλη για διαπαιδαγώγηση παιδική ψυχή και να επιδιώξει την εθνική και ηθική ανατροφή των Ελληνοπαίδων κατά το πρότυπο των Εφήβων της αρχαιότητας, των «περιπόλων» των Αθηνών, των «Συσκηνιών» της Σπάρτης και των «Αγελών» της Κρήτης. Διαβάζοντας τα πρώτα προσκοπικά βιβλία, που του χάρισε ο άγνωστος του Άγγλος Πρόσκοπος, αντιλήφθηκε αμέσως ότι ο ιδρυτής της παγκόσμιας Προσκοπικής Κίνησης, Baden-Powell, είχε γνώσεις του κλασικού ελληνικού πολιτισμού αφού, στην επιδίωξή του να διαπλάσει τους νέους προσκόπους του, επικέντρωνε τους στόχους του στην προσπάθεια πραγμάτωσης του ιδεώδους της «καλοκαγαθίας» και στην εφαρμογή των ιδεών των αθανάτων εκπροσώπων του ελληνικού πνεύματος με την αναβίωση των αρχών του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, που ήταν υπερ μιάς υγιούς εκπαίδευσης και πρέσβευαν ότι η αγωγή «εν αρετή» δημιουργεί τον άριστο πολίτη του αύριο και διδάσκει κάθε νέο όχι μόνο να διοικεί, αλλά και να υπακούει.

Στην προσπάθεια του αυτή θα βρει γόνιμο έδαφος στο «Ελληνικό Εκπαιδευτήριο» του Δημήτριου Μακρή, όπου την εποχή αυτή είναι καθηγητής. Εδώ θα σχηματίσει τον πρώτο πυρήνα του με παιδιά στα οποία θα γνωρίσει τις χαρές της υπαίθρου και τη ζωή της φύσης. Με τρία απο αυτά, τους αδελφούς Αλέξανδρο, Λένο και Μιχαήλ Μελά, θα ξαναπάει στο Λονδίνο, τον Ιούνιο του 1910, για να πάρει συμπληρωματικές πληροφορίες, εγκόλπια και άλλα εφόδια που θα του χρειαστούν.

* Ο αγγλικός όρος είναι Boy-Scout, δηλαδή παιδί-ανιχνευτής. Την ελληνική απόδοση του όρου αυτού με τη δόκιμη λέξη «Πρόσκοπος» την οφείλουμε στον ίδιο τον Λευκαδίτη.
Πηγή: Αθανάσιος Λευκαδίτης 1872-1944 (Π. Δ. Καγκελάρη)

Το 300ο Σύστημα Προσκόπων της Σπάρτης θα συγκεντρώνεται κάθε Κυριακή στις 3:30 μ.μ. η αγέλη των Λυκοπούλων και στις 5:00 μ.μ. η ομάδα των Προσκόπων και των Ανιχνευτών. Πληροφορίες στο 6938 946305