Γράφει ο Δημήτρης Πανάγος

Στις 18 Αυγούστου 1841 ,έχουμε την πρώτη γραπτή μαρτυρία για τον Καραγκιόζη στην Ελλάδα, καθώς η εφημερίδα της Αθήνας, «Ταχύπτερος Φήμη», πληροφορεί το κοινό πως «Την 21η του παρόντος, θα παρουσιαστεί εις Ναύπλιον η κωμωδία του Καραγκιόζη, έχουσα αντικείμενον τον Χατζ-Αββάτην και Κουσζούκ-Μεϊμέτην». Το 1852 η εφημερίδα «Αθηνά» άσκεί κριτική στη διεύθυνση της Αστυνομίας Αθηνών, διότι ανεχόταν «την εν τισιν καφενείοις παράστασιν του λεγόμενου Καραγκιόζη, ενώ άλλοτε αυστηρώς εμποδίζετο αύτη». Και καταγγέλλει ότι «αισχρών και ασέμνων πράξεων σκηναί παρίστανται δια των νευροσπάστων εις τα βωμολοχικά τοιαύτα των Ασιατών θέατρα», ώστε η διαφθορά να περνάει σε ολόκληρη την κοινωνία, αφού «απειράριθμον πλήθος διαφόρων παίδων, και πολλοί μάλιστα εκ των μαθητών των γυμνασίων και των σχολείων μας» σύχναζαν εκεί κάθε βράδυ «αδιακόπως».

Για την καταγωγή του Καραγκιόζη έχουν προσφερθεί πολλές θεωρίες. Η επικρατέστερη, τον θέλει να κατάγεται απο την μακρινή Ανατολή (Ινδία,Κίνα), και να περνά στην Ελλάδα κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας.

Λέγεται, χωρίς όμως να παρατίθενται οι ιστορικές πηγές, πως οι πρώτες παραστάσεις στην ελλαδικό χώρο δόθηκαν στα Γιάννενα την εποχή του Αλή Πασά, από Εβραιους και Τσιγγάνους καραγκιοζοπαίκτες της Πόλης.

Ο πρώτος Έλληνας καραγκιοζοπαίχτης ή σκιοπαίκτης που αναφέρεται ονομαστικά είναι ο Γιάννης Βράχαλης, ο οποίος το 1860 έφερε τον Καραγκιόζη από την Κωνσταντινούπολη στον Πειραιά.

Από εκεί και ύστερα, πλήθος μαστόρων σκιοπαικτών, από τον Μίμαρο που ουσιαστικά εισήγαγε την μορφολογία του Θεάτρου Σκιών όπως το ξέρουμε στις μέρες μας, έως τον Σπαθάρη, τον γνωστότερο καραγκιοζοπαίκτη όλων, καλλιέργησαν με ταλέντο και μεράκι την τέχνη του Καραγκιόζη και τον μετέτρεψαν σε λαϊκό ήρωα που ζει όμως ανάμεσά μας.

Η Πελοπόννησος, όπως υποδεικνύει έρευνα του notospress.gr, ευτύχησε να αποτελεί τόπο καταγωγής πολλών καλλιτεχνών που έδωσαν ψυχή στις σκιές.