Η Ελλάδα αργοπεθαίνει - Καμία γέννηση στο 86% των δήμων

ΕΛΛΑΔΑ. Το δημογραφικό πρόβλημα είναι πλέον εντός των πυλών, αποτελεί εθνικό ζήτημα και είναι πολύ δύσκολο να ανατραπεί το αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων. Η ελληνική περιφέρεια, θεωρητικά είναι ο τόπος για την ανάπτυξη των οικογενειών. Ωστόσο και σε αυτήν τα στοιχεία είναι εξαιρετικά ανησυχητικά. Σύμφωνα με έρευνα της εφημερίδας «δημοκρατία» το πρώτο δίμηνο του 2026 δεν καταγράφηκε καμία γέννηση στους 760 από τους 846 δήμους της χώρας. Δυτική Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρος και Εύβοια έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Τα στοιχεία προέρχονται από έγκυρη πηγή, το Υπουργείο Εσωτερικών.

Ο Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας αναφέρει: «Η μείωση άρχισε το 1980». Ο Κωνσταντίνος Ζαφελίρης, επίσης καθηγητής Δημογραφίας σημειώνει: «Η ανεπάρκεια του ελληνικού συστήματος διακυβέρνησης είναι η αιτία». Ο Νεκτάριος Μιλτιάδης καθηγητής Στατιστικής υπογραμμίζει «Μη αναστρέψιμη τάση η ερήμωση». Η πρόεδρος Πολυτέκνων Έβρου Αγάπη Πετροπούλου ζητά από το κράτος να δώσει κίνητρα ενώ ο πρόεδρος Πολυτέκνων Ιωαννίνων Κωνσταντίνος Μπαλωμένος επισημαίνει ότι κινδυνεύει η κοινωνική συνοχή.

Η Αιτολωακαρνανία έχει 31 Δήμους. Στους 29 από αυτούς τις πρώτες 60 ημέρες του 2026 δεν έγινε καμία γέννηση. Η Εύβοια επίσης, έχει 26 δήμους και στους 23 δεν σημειώθηκε καμία γέννηση. Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση σε Θεσπρωτία, Πιερία, Ροδόπη, Φλώρινα, Κοζάνη.

Στους 882 δήμους της χώρας το πρώτο δίμηνο του 2026 καταγράφηκαν 33.257 θάνατοι και μόνον 16.173 γεννήσεις. Οι γεννήσεις για να υπάρχει στασιμότητα θα έπρεπε να είναι ακριβώς οι διπλάσιες. Με τον ρυθμό αυτό πολύ σύντομα, ίσως μέσα σε 50 χρόνια οι Έλληνες θα αποτελούν μειονότητα στη πατρίδα τους.

Ανησυχία και στη γερασμένη Πελοπόννησο

Η κατάσταση είναι ανησυχητική και σε περιοχές όπως η Πελοπόννησος όπου η ύπαιθρος ερημώνει, τα Σχολεία στα χωριά με δυσκολία διατηρούνται ανοικτά, οι νέοι που παντρεύονται δεν κάνουν οικογένεια, ίσως ένα παιδί, ενώ οι ανύπαντροι νέοι και νέες δεν έχουν ως πρώτη προτεραιότητα τον γάμο και τη δημιουργία οικογένειας. Δήμαρχοι, εκπαιδευτικοί και εκπρόσωποι συλλόγων επισημαίνουν το πρόβλημα.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία αλλά και η τάση, το Δημογραφικό και η ερημοποίηση της Περιφέρειας είναι ήδη το διαφαινόμενο μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας και πολιτείας. Ακόμα και στην περίπτωση που σήμερα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα και δοθούν όλα εκείνα τα αναγκαία κίνητρα, ακόμα και σε μια ιδανική διαχείριση του προβλήματος, η αναστροφή του θα πάρει κάποια χρόνια.

Σημαντικές ανισότητες καταγράφονται από το 2023 και στη γήρανση του πληθυσμού. Οι ερευνητές στηριζόμενοι στις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ σε επίπεδο νομού για το 2020, διαπιστώνουν ότι, ενώ σε εθνικό επίπεδο το ποσοστό των 65 ετών και άνω, ανέρχεται 22,5% και αυτό των 85 ετών και άνω, στο 3,6 %, εντούτοις, κάτω από τους εθνικούς αυτούς μέσους όρους υποκρύπτονται και εδώ σημαντικές διαφοροποιήσεις: ενώ σε εθνικό επίπεδο οι 65 και άνω αποτελούν το 22,5%, 10 νομοί «προπορεύονται» έχοντας το 28% ενώ σε δύο από αυτούς η αναλογία υπερβαίνει ακόμη και το 30% (το ποσοστό δηλ. των 65 και άνω στους δυο αυτούς νομούς είναι ήδη το 2020 υψηλότερο και από το αναμενόμενο σε εθνικό επίπεδο το 2050, δηλαδή μετά από τριάντα χρόνια).

Η εξέταση τέλος του ειδικού βάρους των 85 ετών και άνω στους 65 ετών και άνω αναδεικνύει κατ’ αυτούς μια άλλη διάσταση, αυτήν της «γήρανσης μέσα στη γήρανση» καθώς αν το 2020, σε εθνικό επίπεδο αντιστοιχούν λίγο λιγότερα από 16 άτομα ηλικίας 85+ σε 100 άτομα ηλικίας 65+, σε 15 νομούς -με πληθυσμό που εγγίζει συνολικά το ένα εκατομμύριο το 2020 δηλαδή το 9% του συνολικού στο 25,5% της επιφάνειας- αντιστοιχούν περισσότερα από 18, σε τέσσερις δε από αυτούς (Λακωνία, Αρκαδία, Φωκίδα και Ευρυτανία) περισσότερα από 20.

Οι τέσσερεις αυτοί νομοί αναφέρουν οι δυο συγγραφείς, έχουν ήδη υπερβεί 30 χρόνια νωρίτερα την αναμενομένη αναλογία σε εθνικό επίπεδο για το 2050, ενώ άλλοι 11 αναμένεται να την ξεπεράσουν πολύ σύντομα. Οδεύουμε, επομένως, προς έναν εκρηκτικό συνδυασμό «γήρανσης» και «υπεργηρίας» σε περισσοτέρους από 1 στους 4 νομούς της χώρας μας, με αποτέλεσμα σύντομα (πολύ πριν από το 2050) να έχουμε μια ομάδα νομών όπου το 1/3 του πληθυσμού τους θα είναι 65 ετών και άνω, ενώ ταυτόχρονα το 1/4 εξ αυτών θα είναι «υπέργηροι».

Οι ειδικοί τονίζουν ότι μια νέα εκπαίδευση, μια νέα στεγαστική αντίληψη και ένα νέο αγροτικό μοντέλο, ανθεκτικά και βιώσιμα, ίσως αναστρέψουν την κατάσταση και υπάρξει και πάλι η Ελληνική οικογένεια στην περιφέρεια και ως εκ τούτου και στα αστικά κέντρα.