Εορτολόγιο 29 Μαΐου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 29 Μαΐου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Θεοδοσία
• Ολιβιανός, Ολιβία
• Υπομονή

Εορτολόγιο: Εάλω η Πόλις, Ιερομάρτυς Ευθύμιος επίσκοπος Ζήλων, Αγία Υπομονή και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 αποτελεί το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας. Ο 21χρονος Οθωμανός σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής παρατάχθηκε με έναν τεράστιο στρατό (περίπου 80.000 – 100.000 άνδρες και 120 – 150 πλοία) απέναντι στον τελευταίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Δραγάση Παλαιολόγο, που διέθετε μόλις 7.000 – 8.000 υπερασπιστές. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε το γιγαντιαίο πυροβόλο του Ούγγρου τεχνίτη Ουρβανού, που σφυροκοπούσε τα απόρθητα Θεοδοσιανά Τείχη για 54 ημέρες, παράλληλα με τη μεταφορά του οθωμανικού στόλου στον Κεράτιο κόλπο μέσω ξηράς, πάνω σε κορμούς δέντρων, παρακάμπτοντας έτσι τη μεγάλη αλυσίδα που έκλεινε την είσοδο του κόλπου.

Το βράδυ της 28ης Μαΐου, σε μια ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης και αποχαιρετισμού, πραγματοποιήθηκε η τελευταία Θεία Λειτουργία στην Αγία Σοφία, με την τελική έφοδο να ξεκινά τα ξημερώματα της Τρίτης. Η άμυνα κάμφθηκε οριστικά, όταν ο Γενουάτης διοικητής Ιουστινιάνης τραυματίστηκε σοβαρά και αποχώρησε, ενώ θρυλείται ότι οι Οθωμανοί βρήκαν ανοιχτή μια μικρή πύλη, την Κερκόπορτα, διά της οποίας εισχώρησαν ανενόχλητοι. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, αρνούμενος να εγκαταλείψει την Πόλη, έπεσε μαχόμενος ως απλός στρατιώτης στην πύλη του Αγίου Ρωμανού και η μορφή του πέρασε στους θρύλους του ελληνισμού με το μύθο του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά» που θα επανέλθει ως απελευθερωτής.

Η Άλωση της Πόλης θεωρείται από πολλούς ιστορικούς το ορόσημο για την έναρξη των Νεότερων Χρόνων, λόγω κυρίως της καταφυγής βυζαντινών λογίων στην Ιταλία, οι οποίοι μετέφεραν αρχαία ελληνικά χειρόγραφα και τις γνώσεις που τροφοδότησαν την Αναγέννηση.

Ιερομάρτυς Ευθύμιος επίσκοπος Ζήλων

Συγκλονιστική μορφή του ποντιακού ελληνισμού και μάρτυρας της Μικρασιατικής τραγωδίας. Γεννήθηκε το 1876 στη Λέσβο από ευσεβή οικογένεια και το κοσμικό του όνομα ήταν Ελευθέριος Αγριτέλης. Από νεαρή ηλικία έδειξε βαθιά πνευματική κλίση και έντονη αγάπη για τα γράμματα και την Εκκλησία, γι’ αυτό οι γονείς του τον αφιέρωσαν στην Ι. Μονή Λειμώνος σε ηλικία 9 ετών. Μετά τα εγκύκλια γράμματα, σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, το κορυφαίο θεολογικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όπου διακρίθηκε για την ευφυΐα και την ευσέβειά του. Εκεί χειροτονήθηκε και διορίστηκε ιεροκήρυκας από τον Μητροπολίτη Μηθύμνης Στέφανο, ενώ το 1912 χειροτονείται στην Κωνσταντινούπολη τιτουλάριος επίσκοπος Ζήλων, ως βοηθός του συντοπίτη του Μητροπολίτη Γερμανού Καραβαγγέλη. Τα Ζήλα βρίσκονταν κοντά στη Σαμψούντα, περιοχή με σημαντικό ελληνικό ορθόδοξο πληθυσμό που ζούσε κάτω από δυσκολότατες συνθήκες λόγω των Οθωμανών, ο δε Ευθύμιος ανέλαβε με ζήλο την ποιμαντική φροντίδα του ποιμνίου του, ενισχύοντας την εκπαίδευση, τη λατρεία και την ενότητα της ελληνικής κοινότητας, και έγινε γνωστός για την απλότητα και ταπεινοφροσύνη του, την αγάπη του για τους φτωχούς και τους αδυνάτους και την ακλόνητη παρουσία του δίπλα στο ποίμνιό του σε δύσκολες στιγμές.

Η περίοδος της επισκοπείας του Ευθυμίου συνέπεσε με μια από τις πιο τραγικές σελίδες της ελληνικής ιστορίας. Από το 1913 μέχρι την Μικρασιατική Εκστρατεία, οι Έλληνες του Πόντου υποβλήθηκαν σε συστηματική εξόντωση από το τουρκικό καθεστώς των Νεότουρκων, με εκτοπισμούς ολόκληρων κοινοτήτων στο εσωτερικό της Ανατολίας, με τα γνωστά Τάγματα Εργασίας (Amele Taburları), όπου περίπου 250.000 άντρες πέθαιναν από εξάντληση, πείνα και κακοποίηση, με σφαγές αμάχων σε χωριά και πόλεις και με πορείες θανάτου στην έρημο της Ανατολίας. Ο Ευθύμιος παρέμεινε στο πλευρό του ποιμνίου του, ενθάρρυνε και οργάνωσε το ελληνικό αντάρτικο της περιοχής του, προσπάθησε να προστατεύσει τους χριστιανούς, να διαπραγματευτεί με τις τουρκικές αρχές, να κρατήσει ζωντανή την πίστη και την ελπίδα μέσα στη φρίκη και αρνήθηκε κάθε δυνατότητα διαφυγής.

Το 1921, κατά τη διάρκεια της τουρκικής εκστρατείας εξόντωσης του ελληνικού στοιχείου του Πόντου, ο Ευθύμιος συνελήφθη από τις τουρκικές αρχές, οδηγήθηκε στην Αμάσεια που βρισκόταν το κέντρο των διώξεων και, μαζί με άλλους κληρικούς και προκρίτους της ελληνικής κοινότητας, υποβλήθηκε σε σκληρές ανακρίσεις και πιέσεις. Παρά τις φρικώδεις συνθήκες κράτησης και τα βασανιστήρια, ο Ευθύμιος δεν αρνήθηκε την πίστη του ούτε υπέγραψε ψευδείς καταθέσεις που θα έβλαπταν το ποίμνιό του. Παρέμεινε σταθερός, ήρεμος και αξιοπρεπής μέχρι τέλους και, ψέλνοντας την επιμνημόσυνη δέηση όσων είχαν ήδη εκτελεστεί, άφησε την τελευταία του πνοή από τύφο στις 21 Μαΐου 1921 σε ηλικία 45 ετών. Μετά το θάνατο του, οι Τούρκοι κρέμασαν σε πλατεία της Αμάσειας το άψυχο σώμα του για εκφοβισμό, το οποίο μετά τρεις ημέρες ετάφη από τους λίγους χριστιανούς που είχαν μείνει στην πόλη στην αυλή γειτονικής εκκλησίας.

Στις 30 Μαΐου 1936 φιλοτεχνήθηκε κι αποκαλύφθηκε προτομή του στη μονή Λειμώνος της Λέσβου, ενώ το 1992 αγιοκατατάχθηκε μαζί με τους μάρτυρες Χρυσόστομο Σμύρνης, Προκόπιο Ικονίου, Γρηγόριο Κυδωνιών και Αμβρόσιο Μοσχονησίων, προς τιμήν του δε έχει γίνει ονοματοδοσία οδών σε διάφορες περιοχές.

Αγία Υπομονή

Η αυτοκράτειρα που έγινε μοναχή, γεννήθηκε γύρω στο 1372 και το κοσμικό της όνομα ήταν Ελένη Δραγάση. Καταγόταν από την Σερβία, κόρη του Σέρβου Δεσπότη Κονσταντίν Ντράγκας Ντεγιάνοβιτς, ο οποίος κυβερνούσε περιοχές της σημερινής Βορείου Μακεδονίας και Σερβίας. Το 1392, σε ηλικία περίπου 20 ετών, παντρεύτηκε τον μετέπειτα αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγο (1391 – 1425), κι έτσι η Ελένη έγινε αυτοκράτειρα στην πιο κρίσιμη και τραγική περίοδο της ιστορίας του Βυζαντίου. Το ζεύγος απέκτησε εννιά παιδιά, αλλά επέζησαν έξη γιοι, από τους οποίους οι δύο έγιναν αυτοκράτορες (Ιωάννης Η΄ και Κωνσταντίνος ΙΑ΄) και οι υπόλοιποι κυβέρνησαν ως Δεσπότες στην Πελοπόννησο και τη Θεσσαλονίκη.

Η ζωή της Ελένης ως αυτοκράτειρας ήταν μια διαρκής δοκιμασία υπομονής, και αυτό ακριβώς το όνομα έλαβε στη μοναχική της ζωή. Με την αυτοκρατορία να ψυχορραγεί και να έχει συρρικνωθεί σε λίγες πόλεις και με τους Οθωμανούς Τούρκους να έχουν κυκλώσει την Κωνσταντινούπολη, η φτώχεια, οι εσωτερικές διαμάχες και η απειλή της πτώσης ήταν η καθημερινή πραγματικότητα. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ελένη στήριξε τον σύζυγό της στις πολιτικές και διπλωματικές του προσπάθειες, ανέθρεψε τα παιδιά της με βαθιά χριστιανική παιδεία και ευσέβεια, διατήρησε την αξιοπρέπεια της αυτοκρατορικής αυλής σε συνθήκες εξαθλίωσης και υπέμεινε με καρτερία και πίστη τις συνεχείς απώλειες και δοκιμασίες. Το 1425 έχασε τον σύζυγό της και από εκείνη τη στιγμή, αν και παρέμενε στα ανάκτορα, η καρδιά της είχε ήδη στραφεί ολοκληρωτικά στον Θεό. Το 1427, δύο χρόνια μετά, έλαβε την απόφαση που σφράγισε τη ζωή της, αποτάχθηκε τον κόσμο και έγινε μοναχή.

Εκάρη στο μοναστήρι της Κυρίας των Αγγέλων στην Κωνσταντινούπολη και έλαβε το μοναχικό όνομα Υπομονή, όνομα που δεν ήταν τυχαίο. Ήταν η συνισταμένη ολόκληρης της ζωής της με δεκαετίες αυτοκρατορικής ζωής μέσα σε πόλεμο, απώλεια, φτώχεια και αβεβαιότητα, κρατημένης μόνο από την ακλόνητη εμπιστοσύνη της στον Θεό. Στο μοναστήρι έζησε με απόλυτη ταπείνωση, με την πρώην αυτοκράτειρα να εκτελεί τις πιο απλές εργασίες, να νηστεύει, να προσεύχεται και να υπηρετεί τις αδελφές και τους φτωχούς χωρίς να διεκδικεί καμιά εξαίρεση λόγω του προγενέστερου αξιώματός της. Πέθανε στις 13 Μαρτίου του 1450, τρία χρόνια πριν η Κωνσταντινούπολη πέσει στα χέρια των Οθωμανών και ετάφη στη μονή του Παντοκράτορoς Χριστού στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχαν ταφεί επίσης ο σύζυγός της και τα 3 από τα παιδιά τους. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο ανιψιός της Αγγελής μετέφερε στο όρος Γεράνεια, πάνω από τη σημερινή πόλη του Λουτρακίου, και έκρυψε σε μια σπηλιά το λείψανο του αγ. Παταπίου και την αγία κάρα της, η οποία σήμερα φυλάσσεται στο μοναστήρι του Αγίου στην ίδια περιοχή.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Κυρίλλου του εκ Καισαρείας, ιερομάρτυρος Ολβιανού επισκόπου και των μαθητών αυτού, μάρτυρος Ρεστιτούτου, παρθενομάρτυρος Θεοδοσίας εν Καισαρεία της Παλαιστίνης αθλησάσης, Αλεξάνδρου πατριάρχου Αλεξανδρείας, Μαξιμίνου επισκόπου Τρεβήρων, ιερομάρτυρος Σισιννίου και των συν αυτώ αθλησάντων Μαρτυρίου και Αλεξάνδρου, Μαξίμου επισκόπου Βερόνας, οσίου Ιερεμίου του Δαμασκηνού, οσιομάρτυρος Θεοδοσίας της Κωνσταντινουπολιτίσσης, οσίων Βότου, Φήλικος και Ιωάννου των ερημιτών, Εθελμπέρτου βασιλέως της ανατολικής Αγγλίας, νεομάρτυρος Ανδρέου του Αργέντου, Ιωάννου του δια Χριστόν σαλού, νεομάρτυρος Ιωάννου του λεγομένου Νάννου.

Πηγή: kathimerini.gr