Εορτολόγιο 30 Μαΐου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 30 Μαΐου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Εμμέλεια

Εορτολόγιο: Β’ Ψυχοσάββατο, Οσία Εμμέλεια, Όσιος Ισαάκιος ο Ομολογητής και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

Β’ Ψυχοσάββατο

Σημαντική ημέρα μνήμης για την Ορθόδοξη Εκκλησία, το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής είναι αφιερωμένο στις προσευχές για την ανάπαυση των ψυχών όλων των χριστιανών που έχουν πεθάνει με την ελπίδα της Ανάστασης ανά τους αιώνες. Αν και όλα τα Σάββατα του έτους είναι αφιερωμένα στους κεκοιμημένους, η Εκκλησία ορίζει δύο ειδικά Ψυχοσάββατα (το πρώτο πριν την Κυριακή της Αποκρέω), για να μνημονεύσει και να προσευχηθεί για όλους τους «απ’ αιώνων κεκοιμημένους», συμπεριλαμβανομένων αυτών που πέθαναν «εν ακαίρω θανάτω», σε απροσδόκητο δηλ. θάνατο, π.χ. στη θάλασσα, στην ξενιτιά, σε μάχη, σε λοιμούς κ.λπ., και δεν έγιναν οι καθιερωμένες νεκρώσιμες ακολουθίες.

Η Εκκλησία τοποθέτησε χρονικά το δεύτερο Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής, θέλοντας να τονίσει την καθολικότητα της εν Χριστώ σωτηρίας εν Αγίω Πνεύματι για ζώντες και κεκοιμημένους. Επειδή η Πεντηκοστή είναι η γενέθλιος ημέρα της Εκκλησίας, η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο τους ζωντανούς, αλλά και όλους όσοι έφυγαν από τη ζωή με την ελπίδα της Ανάστασης, πριν την εορτή της καθόδου του Αγίου Πνεύματος προσεύχεται ώστε η σωστική Του χάρη να επεκταθεί και στους κεκοιμημένους και να αναπαύσει τις ψυχές τους, καθώς «πάσα ψυχή τω Αγίω Πνεύματι ζωούται». Η ημέρα αυτή υπογραμμίζει, επίσης, τη βεβαιότητα των χριστιανών ότι ο θάνατος δεν είναι το τέλος, αλλά ένα πέρασμα, και ότι ο Θεός είναι «Θεός ζώντων και όχι νεκρών».

Οι πιστοί κομίζουν στους ναούς κόλλυβα, τα οποία συμβολίζουν την ανάσταση των νεκρών διότι, όπως το σιτάρι που σπέρνεται στη γη σαπίζει και πεθαίνει, αλλά «ανασταίνεται» ως φυτό και καρπίζει, έτσι και το νεκρό σώμα κατατίθεται στη γη, περιμένοντας την κοινή Ανάσταση στο τέλος της Ιστορίας. Την παραμονή, μετά την ακολουθία του Εσπερινού, τελούνται τρισάγια, ενώ το Σάββατο, μετά τη Θεία Λειτουργία, τελείται συλλογικό μνημόσυνο για την ανάπαυση των προσφιλών προσώπων, οι δε πιστοί επισκέπτονται τα νεκροταφεία, ανάβουν τα καντήλια και περιποιούνται τους τάφους των συγγενών τους. Παλαιότερα, υπήρχε και η παράδοση οι συγγενείς να μοιράζουν τροφή ή χρήματα (ψυχικό) στους φτωχούς στη μνήμη των κεκοιμημένων.

Παραθέτουμε το σχετικό γνωστό ποίημα του Κ. Χ. Μύρη «Τη μέρα της Πεντηκοστής», που είχε τραγουδήσει το 1972 ο Νίκος Ξυλούρης σε μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου στον δίσκο «Ιθαγένεια»:

Τη μέρα της Πεντηκοστής, τη νύχτα της γονατιστής,

πάν’ οι ψυχές και κάθονται βουβές στα περιβόλια.

Τρυπώνουν στις κρυφές γωνιές μαζί με τις αράχνες

και μας κοιτούν αμίλητες, αθώρητες και μόνες.

Τη μέρα της Πεντηκοστής, τη νύχτα της γονατιστής,

πάν’ οι ψυχές και κρέμονται στα ρούχα και στο φράχτη.

Φωλιάζουν στο καλό κρασί και στο παλιό πιθάρι,

γεμίζουν τις ραγισματιές κι ανοίγουν τους φεγγίτες.

Τη μέρα της Πεντηκοστής, τη νύχτα της γονατιστής,

μη κόψετε ξερό κλαρί ούτε χλωρό βλαστάρι.

Μη μάσετε τ’ ασπρόρουχα και διώξετε τσ’ αράχνες

μην πίνετε γλυκό κρασί και φοβηθούν και φύγουν.

Οσία Εμμέλεια

Γνωστή κυρίως ως μητέρα Αγίων, διότι πέντε από τα παιδιά της αναγνωρίστηκαν ως Άγιοι από την Εκκλησία, ήτοι οι Μ. Βασίλειος αρχιεπίσκοπος Καισαρείας, Γρηγόριος Νύσσης, Πέτρος Σεβαστείας, οσία Μακρίνα (η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πνευματική καθοδήγηση της οικογένειας) και όσιος Ναυκράτιος.

Γεννήθηκε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας στα τέλη του 3ου ή αρχές του 4ου αι. και προερχόταν από ευσεβή και εύπορη οικογένεια. Παντρεύτηκε τον ρήτορα Βασίλειο και μαζί απέκτησαν δέκα παιδιά, αλλά μετά τον θάνατο του συζύγου της και αφού μεγάλωσε τα παιδιά της, αποσύρθηκε μαζί με την κόρη της Μακρίνα σε κτήμα τους στον Πόντο, όπου ίδρυσαν γυναικεία μοναστική κοινότητα, με τις δούλες της οικογένειας να αντιμετωπίζονται ως ισότιμες αδελφές. Πέθανε σε προχωρημένη ηλικία στις 30 Μαΐου 375, έχοντας δει τα παιδιά της να γίνονται στυλοβάτες της Εκκλησίας.

Όσιος Ισαάκιος ο Ομολογητής

Σημαντική εκκλησιαστική προσωπικότητα του 4ου αι., ιδρυτής και πρώτος ηγούμενος της περίφημης Μονής των Δαλμάτων στην Κωνσταντινούπολη, καταγόταν από τη Συρία και, πριν γίνει μοναχός, ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι υπηρέτησε ως στρατιώτης.

Το 378 πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να νουθετήσει τον αρειανό αυτοκράτορα Ουάλη που καταδίωκε τους Ορθοδόξους. Ο όσιος προσπάθησε τρεις φορές να τον πείσει να ανοίξει τις ορθόδοξες εκκλησίες, προειδοποιώντας τον ότι, αν δεν το έκανε, θα ηττάτο στον πόλεμο κατά των Γότθων και θα πέθαινε στη φωτιά, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να του αλλάξει γνώμη. Η προφητεία βγήκε αληθινή, ο Ουάλης ηττήθηκε στη μάχη της Αδριανούπολης καιόμενος ζωντανός σε αχυρώνα, και ο διάδοχός του Θεοδόσιος ο Μέγας ελευθέρωσε τον Ισαάκιο αποδίδοντάς του μεγάλη τιμή. Με τη χορηγία ευγενών, ο Ισαάκιος ίδρυσε τη Μονή των Δαλμάτων, που θεωρείται η αρχαιότερη μονή της Κωνσταντινούπολης, και το 381 συμμετείχε στη Β΄ Οικ. Σύνοδο υπερασπιζόμενος την Ορθοδοξία. Λίγο πριν τον θάνατό του (το 383 ή το 396), όρισε ως διάδοχό του τον μαθητή του Δαλμάτιο, από τον οποίο η μονή πήρε το τελικό της όνομα.

Ο Μέγας Πέτρος της Ρωσίας (1682 – 1725), του οποίου τα γενέθλια συνέπεσαν με την ημέρα της εορτής του οσίου, θέσπισε τον Ισαάκιο ως προστάτη άγιο της δυναστείας των Ρομανώφ, με τον καθεδρικό ναό της Αγίας Πετρούπολης να είναι αφιερωμένος σ’ εκείνον.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μαρτύρων Αφροδισίου, Αγαπίου, Ευσεβίου, Ρωμανού, Τελετίου, Χαραλάμπους και Χριστίνης, μάρτυρος Εύπλου, ιερομάρτυρος Ευτυχούς, μάρτυρος Ναταλίου, μαρτύρων Ρωμανού, Τελετίου και του πλήθους των εν Νικομηδεία καέντων, Κυπριανού του εξ Αντιοχείας, μάρτυρος Βαρλαάμ του εν Καππαδοκία αθλήσαντος, οσίου Βενανδίου, οσίων Ησαΐου και Νικάνορος των εκ Ρωσίας.

Πηγή: kathimerini.gr