Εορτολόγιο 22 Οκτωβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 22 Οκτωβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αβερκία, Αβέρκιος

Σήμερα Τιμώνται από την Εκκλησία οι Οσιος Ισαπόστολος Αβέρκιος, Επίσκοπος Ιεραπόλεως, ο Θαυματουργός, Εν Εφέσω Επτά Παίδες, Αγιος Ευλάλιος, Επίσκοπος Λαμπούσης [Λαπήθου] Κύπρου

Οσιος Ισαπόστολος Αβέρκιος Επίσκοπος Ιεραπόλεως ο θαυματουργός

Δυναμική μορφή της πρώιμης Εκκλησίας κατά τον 2ο αι., διετέλεσε Επίσκοπος Ιεραπόλεως στη Φρυγία της Μικράς Ασίας και έζησε επί των Ρωμαίων αυτοκρατόρων Αντωνίνου του Ευσεβούς και Μάρκου Αυρηλίου. Η άμεπτη ασκητική του ζωή και η σοφία του «ανάγκασαν» το χριστιανικό πλήθος να τον εκλέξει ομόφωνα επίσκοπο Ιεραπόλεως, σύμφωνα δε με τον συναξαριστή, μια νύχτα είδε σε όραμα Αγγελο Κυρίου να του παραδίδει ράβδο και να του ζητά να συντρίψει την πλάνη της ειδωλολατρίας. Γεμάτος θείο ζήλο, τότε, πήγε στον ναό του Απόλλωνα της πόλης και κατέστρεψε όλα τα είδωλα, λέγοντας στους έκπληκτους υπηρέτες του ναού με ειρωνεία: «Πείτε στους άρχοντες ότι οι θεοί σας μέθυσαν, τσακώθηκαν και συνετρίβησαν». Οταν το εξοργισμένο πλήθος των ειδωλολατρών επιχείρησε να τον συλλάβει στην Αγορά, ο Αβέρκιος θεράπευσε δημόσια τρεις δαιμονιζομένους νέους, με το θαύμα αυτό να είναι τόσο συγκλονιστικό, που οδήγησε αμέσως περίπου 500 ειδωλολάτρες στο βάπτισμα.

Ελαβε τον τίτλο του Ισαποστόλου, επειδή δεν περιορίστηκε στην επισκοπή του, αλλά ταξίδεψε και κήρυξε με μεγάλη επιτυχία το Ευαγγέλιο σε ολόκληρη τη Συρία, τη Μεσοποταμία, τη Λυκαονία και την Πισιδία, ιδρύοντας παντού νέες χριστιανικές κοινότητες, ακριβώς όπως έκαναν οι κορυφαίοι Απόστολοι. Η φήμη του ως θαυματουργού έφτασε μέχρι το παλάτι της Ρώμης και λέγεται ότι κατόπιν προσκλήσεως θεράπευσε την κόρη του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου από ψυχική νόσο, ως ένδειξη δε ευγνωμοσύνης, ο αυτοκράτορας του προσέφερε πλούσια δώρα, αλλά ο Αγιος ζήτησε μόνο ένα, να χορηγείται δωρεάν σιτάρι κάθε χρόνο στους φτωχούς της Ιεραπόλεως, αίτημα που έγινε δεκτό. Κατά την επιστροφή του, πέρασε από τη Φρυγία όπου προσευχόμενος χτύπησε το έδαφος και ανέβλυσε θερμό ιαματικό νερό, δημιουργώντας λουτρά που θεράπευαν τους ασθενείς. Εκοιμήθη ειρηνικά σε ηλικία 72 ετών γύρω στο 200 και, πριν πεθάνει, συνέταξε ο ίδιος το επιτύμβιο ποίημα που χαράχθηκε στον τάφο του.

Η Επιγραφή του Αβερκίου αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα κειμήλια της παγκόσμιας χριστιανικής αρχαιολογίας και θεωρείται η αρχαιότερη χρονολογημένη με σαφήνεια χριστιανική επιγραφή στον κόσμο (180-200). Ανακαλύφθηκε το 1883 από τον γνωστό Σκωτσέζο αρχαιολόγο Sir William Ramsay στην Ιεράπολη της Φρυγίας, σημερινό Παμούκαλε της Τουρκίας, και τα δύο μεγάλα θραύσματα της μαρμάρινης στήλης δωρήθηκαν στον πάπα Λέοντα ΙΓ΄ και σήμερα φυλάσσονται στο Μουσείο του Βατικανού. Το κείμενο είναι γραμμένο σε 22 ελληνικούς εξάμετρους στίχους και, επειδή εκείνη την εποχή οι χριστιανοί ζούσαν υπό τον φόβο των ρωμαϊκών διώξεων, ο Αβέρκιος χρησιμοποίησε συμβολική γλώσσα που καταλάβαιναν μόνο οι πιστοί, ενώ για τους ειδωλολάτρες φαινόταν σαν ένα απλό, κοινό ποίημα.

Το αρχαίο κείμενο είναι: «Εκλεκτής πόλεως ο πολίτης τούτ’ εποίησα ζων, ίν’ έχω καιρώ σώματος ένθα θέσιν. Ούνομ’ Αβέρκιος ο ων μαθητὴς ποιμένος αγνού, ος βόσκει προβάτων αγέλας όρεσιν πεδίοις τε, οφθαλμοὺς ος έχει μεγάλους πάντη καθορώντας. Ούτος γαρ μ’ εδίδαξε …. γράμματα πιστά. Εις Ρώμην ος έπεμψεν εμὲν βασιλείαν αθρήσαι και βασίλισσαν ιδείν χρυσόστολον χρυσοπέδιλον. Λαὸν δ’ είδον εκεί λαμπρὰν σφραγείδαν έχοντα και Συρίης πέδον είδα καὶ άστεα πάντα, Νισίβιν, Ευφράτην διαβάς, πάντη δ’ έσχον συνομίλους Παύλον έχων έποχον. Πίστις πάντη δὲ προήγε καὶ παρέθηκε τροφὴν πάντη ιχθὺν απὸ πηγής πανμεγέθη καθαρόν, ον εδράξατο παρθένος αγνή καὶ τούτον επέδωκε φίλοις έσθειν διὰ παντὸς οίνον χρηστὸν έχουσα κέρασμα διδούσα μετ’ άρτου. Ταύτα παρεστὼς είπον Αβέρκιος ώδε γραφήναι, εβδομηκοστὸν έτος καὶ δεύτερον ήγον αληθώς. Ταύθ’ ο νοών εύξαιτο υπὲρ Αβερκίου πας ο συνῳδός, ου μέντοι τύμβῳ τις εμώ έτερόν τινα θήσει, ειδ’ ουν, Ρωμαίων ταμείῳ θήσει δισχίλια χρυσά και χρηστή πατρίδι Ιεροπόλει χίλια χρυσά».

Στους πιο χαρακτηριστικούς στίχους της επιγραφής, ο Αγιος γράφει «Πολίτης εκλεκτής πόλεως, τούτο το μνημείο έχτισα ζωντανός, για να έχω φανερό τόπο για το σώμα μου. Το όνομά μου είναι Αβέρκιος, είμαι μαθητής του Αγνού Ποιμένα… Αυτός με έστειλε στη Ρώμη να αντικρίσω το βασίλειο και να δω τη βασίλισσα με τα χρυσά πέπλα… Η πίστη όμως με οδηγούσε παντού και μου παρέθεσε παντού ως τροφή ένα ψάρι από την πηγή, παμμέγιστο, καθαρό, που το έπιασε μια αγνή παρθένος. Και τούτο έδινε στους φίλους να εσθίουν παντοτινά, έχοντας οίνο χρηστό και δίνοντας αυτόν μαζί με άρτο...».

Οι κυριότεροι θεολογικοί συμβολισμοί της επιγραφής είναι ο Μέγας Ποιμένας (Χριστός), ο οποίος έχει μεγάλα μάτια που βλέπουν τα πάντα και τρέφει το κοπάδι του στα βουνά και τους κάμπους, η Θεία Κοινωνία και ο Ιχθύς, όταν περιγράφει ότι ο Ποιμένας τού προσέφερε ως τροφή έναν ιχθύν (παλαιοχριστιανικό σύμβολο του Χριστού) από την πηγή, ολοκάθαρο και μεγάλο, τον οποίο έπιασε μια «αγνή παρθένος» (Παναγία), και το κρασί και το ψωμί, όταν αναφέρει ότι ο ιχθύς προσφέρεται στους πιστούς μαζί με «οίνο χρηστό και άρτο». Πρόκειται για μία από τις αρχαιότερες γραπτές μαρτυρίες εκτός Αγίας Γραφής για το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και επιβεβαιώνει ιστορικά το ταξίδι του στη Ρώμη, όπου είδε «τη βασίλισσα με τα χρυσά πέπλα και τα χρυσά πέδιλα». Πριν την ανακάλυψη της επιγραφής, πολλοί σκεπτικιστές ιστορικοί του 19ου αι. ισχυρίζονταν ότι ο Βίος του Αγίου Αβερκίου ήταν απλώς μεσαιωνικός μύθος, η εύρεση όμως της επιγραφής απέδειξε την ιστορική ύπαρξή του.

Στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στη Σαντορίνη, ο Αβέρκιος τιμάται με έναν ιδιαίτερο τρόπο, επειδή τοπικά θεωρείται ο προστάτης άγιος του κρασιού, καθώς η γιορτή του συμπίπτει παραδοσιακά με το άνοιγμα των νέων βαρελιών και οι Σαντορινιοί διοργανώνουν μεγάλα πανηγύρια στα υπόσκαφα οινοποιεία (κάναβες) προς τιμήν του.

Οι εν Εφέσω Επτά Παίδες

Οι επτά νέοι Μαξιμιλιανός, Εξακουστωδιανός, Ιάμβλιχος, Μαρτινιανός, Διονύσιος, Αντώνιος και Κωνσταντίνος ζούσαν στην Εφεσο στην εποχή του αυτοκράτορος Δεκίου (250) και πιο συγκεκριμένα στη χρονική περίοδο των διωγμών κατά των Χριστιανών που διέταξε ο ηγεμόνας. Για να αποφύγουν ακριβώς αυτούς τους διωγμούς και τις επιπτώσεις της σύλληψής τους αποφάσισαν να καταφύγουν και να κλειστούν σε σπηλιά στο όρος Σελήνιον. Εκεί, αφού προσευχήθηκαν παρέδωσαν το πνεύμα τους. Όταν ο ηγεμόνας πληροφορήθηκε το γεγονός διέταξε να σφραγιστεί η είσοδος του σπηλαίου με τα σκηνώματα των παίδων μέσα. Εμειναν έτσι επί 194 χρόνια έως ότου, κατά τον 5ο αιώνα επί αυτοκράτορος Θεοδοσίου Β’ του Μικρού (401 – 450), συνέβη η θαυμαστή αφύπνισή τους, αποδεικνύοντας με το θαύμα αυτό την κοινή Ανάσταση των νεκρών. Μετά από λίγο οι Επτά Παίδες κοιμήθηκαν οριστικά. Η Εκκλησία τιμά τους παίδες τόσο κατά την κοίμησή τους στις 4 Αυγούστου όσο και σήμερα, 22 Οκτωβρίου, κατά την ανακομιδή των λειψάνων τους.

Αγιος Ευλάλιος

Οι ιστορικές πληροφορίες για τη ζωή του είναι περιορισμένες και βασίζονται κυρίως σε τοπικές παραδόσεις της Κύπρου, καθώς και σε αναφορές των μεσαιωνικών χρονικογράφων Λεοντίου Μαχαιρά και Φλωρίου Βουστρωνίου. Από νεαρή ηλικία ξεχώρισε στην τοπική κοινωνία για το σεμνό του ήθος και, αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του, χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος, προσφέροντας τις υπηρεσίες του στο πλευρό του τότε ηλικιωμένου Επισκόπου Λαμπούσης. Οταν ο επίσκοπος απεβίωσε, κλήρος και λαός εξέλεξαν ομόφωνα τον Ευλάλιο ως διάδοχό του και αγωνίστηκε για την εδραίωση του Χριστιανισμού στην περιοχή του και την εκρίζωση της λατρείας των ειδώλων.

Ο Ναός του Αγίου Ευλαλίου είναι ένα από τα ιστορικά και γραφικά θρησκευτικά μνημεία της Κύπρου, στενά συνδεδεμένο με την ιστορία της αρχαίας Λαμπούσης. Βρίσκεται στα βόρεια παράλια, στην κατεχόμενη περιοχή της Λαπήθου στην επαρχία Κερύνειας, και είναι κτισμένος σε ειδυλλιακή τοποθεσία «πάνω στο κύμα», περίπου 100 μέτρα μακριά από την ιστορική Μονή της Παναγίας Αχειροποιήτου. Πρόκειται για έναν μονόθολο βυζαντινό ναό με τρούλο, ο οποίος χρονολογείται αρχικά γύρω στον 12ο αι., με το εσωτερικό του να έχει υποστεί μεταγενέστερες αλλαγές και να παρουσιάζει στοιχεία φραγκοβυζαντινού ρυθμού των αρχών του 16ου αι. Ο ναός απέκτησε ιδιαίτερη πολιτισμική αναγνωρισιμότητα, καθώς απαθανατίστηκε από τον νομπελίστα ποιητή και διπλωμάτη Γεώργο Σεφέρη, κατά τη διάρκεια της περιήγησής του στην Κύπρο το 1953. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, ο ναός βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή και είναι απροσπέλαστος για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Ωστόσο, αποτελεί διαχρονική αναφορά επιστροφής για τους εκτοπισμένους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι διοργανώνουν ετήσιους εσπερινούς στη μνήμη του Αγίου στις ελεύθερες περιοχές.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μαρτύρων Αλεξάνδρου επισκόπου, Ηρακλείου, Αννης, Ελισάβετ, Θεοδότης και Γλυκερίας, οσίου Ρούφου, οσίου Λωτ, Θεοδοσίου Χρυσοβέργη πατριάρχου Αντιοχείας και οσίων Θεοδώρου και Παύλου του Ροστώφ.

Πηγή: kathimerini.gr