Εορτολόγιο 10 Οκτωβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 10 Οκτωβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Ευλαμπία, Ευλάμπιος

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Οσιος Αμβρόσιος της Οπτινα, Μάρτυρες Ευλάμπιος και Ευλαμπία και Οσιοι Θεόφιλος ο Ομολογητής και Λογγίνος ο Στυλίτης

Οσιος Αμβρόσιος της Οπτινα

Κατά κόσμον Αλέξανδρος Μιχαήλοβιτς Γκρένκοφ, υπήρξε ένας από τους πιο ονομαστούς και αγαπητούς Ρώσους Γέροντες (στάρετς). Εζησε τον 19ο αι. και αποτέλεσε το πνευματικό πρότυπο για τον «Στάρετς Ζωσιμά» στο διάσημο έργο του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι «Οι Αδελφοί Καραμαζώφ». Γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1812 στο χωριό Μπολσάγια Λίποβιτσα της επαρχίας του Ταμπόφ, γόνος πολυμελούς οικογένειας νεωκόρου με πολλά χαρίσματα. Ηταν εξαιρετικά ευφυής, ζωηρός, επικοινωνιακός και διέθετε σπάνιο χιούμορ, όταν δε αποφοίτησε από το Θεολογικό Σεμινάριο του Ταμπόφ, αρχικά εργάστηκε ως οικοδιδάσκαλος και διδάσκαλος, καθώς δεν ήθελε να γίνει ιερέας ή μοναχός, παρά την υπόσχεση που είχε δώσει στον Θεό κατά τη διάρκεια των σπουδών του όταν είχε αρρωστήσει βαριά.

Αλλάζοντας απόφαση, όταν κατά τη διάρκεια περιπάτου στο δάσος άκουσε καθαρά μια φωνή μέσα στο τρεχούμενο νερό να λέει «δοξάστε τον Θεό, αγαπήστε τον Θεό», το 1839 εισήλθε στο φημισμένο Μοναστήρι της Οπτινα, όπου εκάρη μοναχός με το όνομα Αμβρόσιος, προς τιμήν του αγ. Αμβροσίου Μεδιολάνων. Λίγο μετά τη χειροτονία του σε ιερομόναχο το 1845, αρρώστησε ξανά βαριά και η υγεία του κλονίστηκε τόσο σοβαρά, που έφτασε στα πρόθυρα του θανάτου. Αν και παρέμεινε φιλάσθενος και καθηλωμένος στο κρεβάτι για το υπόλοιπο της ζωής του, ο Θεός τού χάρισε πνευματική δύναμη, με τους γιατρούς να απορούν πώς κατάφερνε να ζει με τέτοια σωματική κατάρρευση.

Μετά τον θάνατο του γέροντά του Μακαρίου το 1860, ανέλαβε την πνευματική καθοδήγηση της μονής και δεχόταν καθημερινά εκατοντάδες ανθρώπους για 12 έως 15 ώρες. Ανάμεσα σε αυτούς που τον επισκέφθηκαν για συμβουλές ήταν σπουδαίες προσωπικότητες της Ρωσίας, όπως ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, ο Λέων Τολστόι και ο φιλόσοφος Σολόβιεφ, καθώς διακρινόταν για το διορατικό και προφητικό του χάρισμα, αλλά και την απέραντη συγκατάβαση και την αγάπη του προς τον ανθρώπινο πόνο. Ελεγε χαρακτηριστικά: «Οι άνθρωποι έχουν τόσο πόνο, τόσο πόνο!». Ιδρυσε το γυναικείο μοναστήρι Σαμορντίνο, το οποίο δεχόταν φτωχές, άρρωστες και τυφλές γυναίκες που απορρίπτονταν από άλλα μοναστήρια, και μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμεινε απλός και δοτικός, διαβάζοντας τις καρδιές των ανθρώπων και δίνοντας παρηγοριά, παρά τον δικό του συνεχή σωματικό πόνο. Εκοιμήθη ειρηνικά στις 10 Οκτωβρίου 1891 στο Σαμορντίνο και ενταφιάστηκε στην Οπτινα, η δε επίσημη αγιοκατάταξή του έγινε από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία το 1988, κατά τον εορτασμό των 1.000 ετών από τη βάπτιση των Ρώσων.

Ο όσιος άφησε πίσω του τεράστια πνευματική κληρονομιά, κυρίως μέσα από τις επιστολές του και τα αποφθέγματα που κατέγραφαν οι επισκέπτες του, με τη διδασκαλία του να χαρακτηρίζεται από απλότητα, χιούμορ και ρεαλισμό, καθιστώντας τα βαθιά πνευματικά νοήματα κατανοητά σε όλους. Για την υπερηφάνεια και την ταπείνωση. Θεωρούσε την υπερηφάνεια ως την πηγή όλων των ψυχικών ασθενειών και της κατάθλιψης και έλεγε χαριτολογώντας: «Αν κάποιος σε προσβάλλει, μην αμύνεσαι. Αν σε πικράνουν, μην κλαις. Να θυμάσαι ότι το σιτάρι πρέπει πρώτα να αλεστεί για να γίνει ψωμί». Παρομοίαζε, επίσης, τον άνθρωπο με τον γλάρο. «Ο γλάρος πετάει ψηλά, αλλά αν πέσει στο νερό, πνίγεται. Ετσι και ο άνθρωπος, όσο πετάει με την υπερηφάνεια, κινδυνεύει. Πρέπει να κολυμπάει στα ρηχά νερά της ταπείνωσης». Για την Προσευχή. Δεν ζητούσε από τους λαϊκούς εξαντλητικούς κανόνες προσευχής, αλλά συνιστούσε τη σύντομη αλλά θερμή προσευχή, με τη συνεχή επανάληψη του «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» να κυριαρχεί κατά τη διάρκεια των καθημερινών εργασιών. Για τις θλίψεις και τις ασθένειες έλεγε ότι «Ο Θεός δεν μας στέλνει θλίψεις μεγαλύτερες από τις δυνάμεις μας. Η ασθένεια καθαρίζει την ψυχή όπως η φωτιά το χρυσάφι». Για την υπομονή συμβούλευε να μη γογγύζουμε, να μην παραπονιόμαστε, διότι ο γογγυσμός διπλασιάζει τον πόνο, ενώ η ευχαριστία τον ελαφρύνει. Το κάπνισμα το θεωρούσε πνευματική παγίδα που αποχαυνώνει τη θέληση του ανθρώπου και έγραψε σε κάποιον πιστό που δεν μπορούσε να το κόψει: «Το κάπνισμα πολλαπλασιάζει τα πάθη, σκοτεινιάζει τον νου και καταστρέφει την υγεία. Είναι περιττή και αμαρτωλή συνήθεια. Κάθε φορά που θέλεις να καπνίσεις, διάβαζε ένα κεφάλαιο από το Ευαγγέλιο και κάνε μετάνοιες». Για τις σχέσεις με τους άλλους τόνιζε ότι, όταν κατακρίνουμε κάποιον, παίρνουμε επάνω μας τις δικές του αμαρτίες και συμβούλευε: «Αν νιώθεις ότι δεν έχεις αγάπη για τον πλησίον σου, κάνε έργα αγάπης παρόλο που δεν το θέλεις. Ο Κύριος, βλέποντας την προσπάθειά σου, θα βάλει την αληθινή αγάπη στην καρδιά σου».

Στα ελληνικά έχουν εκδοθεί αρκετά αξιόλογα βιβλία για τη ζωή, τα θαύματα και τις διδασκαλίες του Οσίου, κυρίως από ορθόδοξα μοναστήρια και εξειδικευμένους εκδοτικούς οίκους.

Μάρτυρες Ευλάμπιος και Ευλαμπία

Ηταν αδέλφια και έζησαν στην εποχή του αυτοκράτορα Μαξιμιανού και των διωγμών του, περί το 296. Οι διωγμοί κατά των χριστιανών ήταν σκληρότατοι σε σημείο ώστε όλοι να κρύβονται για να μην πέφτουν στα χέρια των διωκτών τους. Το ίδιο έπραξαν και τα δύο αδέλφια, καταφεύγοντας στα βουνά μαζί με πολλούς άλλους. Οταν, όμως, κάποια ημέρα ο Ευλάμπιος κατέβηκε στην πόλη, τη Νικομήδεια, για να πάρει προμήθειες, τον αναγνώρισαν και τον συνέλαβαν και, όταν προσήχθη ενώπιον του βασιλιά, σε σχετική ερώτηση ομολόγησε ότι είναι χριστιανός και ως πρώτη δοκιμασία τού ζητήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα. Ο Ευλάμπιος όχι μόνο αρνήθηκε, αλλά προσευχόμενος διέλυσε και τα είδωλα που είχε μπροστά του. Η ενέργειά του πολλαπλασίασε τις αντιδράσεις που κορυφώθηκαν με σκληρά βασανιστήρια. Η αδελφή του Ευλαμπία, έχοντας πληροφορηθεί για τη σύλληψη και το τι επακολούθησε, όρμησε στο χώρο του ειδωλολατρικού ναού, τον αγκάλιασε και παρακάλεσε τον Θεό να μαρτυρήσει μαζί με τον αδελφό της. Πρώτα πέρασαν από το βασανιστήριο του καυτού νερού στο καζάνι όπου τους έβαλαν, αλλά το συναξάρι τους αναφέρει ότι θαυματουργικά δεν έπαθαν κάτι και η εκκλησιαστική παράδοση μαρτυρεί ότι περισσότεροι από 200 ειδωλολάτρες μεταστράφηκαν στη θέα και μόνον του θαύματος. Αλλά τόσο τα δύο αδέλφια όσο και οι νέοι χριστιανοί καταδικάστηκαν σε θάνατο και αποκεφαλίστηκαν.

Οσιοι Θεόφιλος ο Ομολογητής και Λογγίνος ο Στυλίτης

Ο Θεόφιλος καταγόταν από ένα χωριό κοντά στην Τιβεριούπολη και σε νεαρή ηλικία, μόλις 13 ετών, εγκατέλειψε γονείς και εγκόσμια και με οδηγό τις συμβουλές του μοναχού Στεφάνου κατηχήθηκε στην ορθή πίστη του Χριστιανισμού. Με την οικονομική βοήθεια και συμπαράσταση των γονέων του ίδρυσε μικρό μοναστήρι για να μονάσει, σε μια εποχή δύσκολη, αφού έζησε την πρώτη περίοδο της Εικονομαχίας. Μάλιστα, όταν ο εικονομάχος Λέων Γ΄ ο Ισαυρος (717-741) τον συνέλαβε και τον προέτρεψε να απορρίψει τις εικόνες, εκείνος του απάντησε ότι «αυτοί που πιστεύουν στην εν σαρκί φανέρωση του Χριστού είναι σωστό να τιμούν και την εικόνα Του». Φυλακίσθηκε στη Νίκαια και βασανίστηκε σκληρά για να αρνηθεί την πίστη του, ενώ στον βοηθό του όσιο Λογγίνο τον Στυλίτη επιφύλαξαν το σκληρότατο μαρτύριο να κάψουν εικόνες πάνω στο πρόσωπό του. Και οι δυο τους, ωστόσο, επέζησαν και αποσύρθηκαν στην ησυχία της μονής τους, όπου εν ειρήνη παρέδωσαν το πνεύμα τους.

​Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίου Βασιανού, Γρηγορίου Μητροπολίτου Νικαίας και Ομολογητού, Πινύτου Επισκόπου Κνωσού, Αμφιλόχιου Επισκόπου Βλαντιμίρ, οσίου Ανδρέα εκ Τότμα και Ιννοκεντίου Επισκόπου Πένζης.

Πηγή: kathimerini.gr