Πεζοπορία σε βουνά και φαράγγια: «Το βουνό δεν είναι αστικός πεζόδρομος» – Τι προειδοποιεί καθηγητής
Η αυξανόμενη δημοτικότητα των εξορμήσεων στη φύση δεν συνοδεύεται πάντα από την απαραίτητη προετοιμασία. Ο καθηγητής Χάρης Κουθούρης επισημαίνει τους κινδύνους και ζητά περισσότερη υπαίθρια εκπαίδευση και κατάλληλα καταρτισμένους συνοδούς.
ΕΛΛΑΔΑ. Όλο και περισσότεροι Έλληνες επιλέγουν τα βουνά, τα δάση, τα ποτάμια και τα φαράγγια για πεζοπορία και άλλες υπαίθριες δραστηριότητες. Ωστόσο, η αυξανόμενη δημοτικότητα των εξορμήσεων στη φύση δεν συνοδεύεται πάντοτε από την απαιτούμενη γνώση, τον κατάλληλο εξοπλισμό και την προετοιμασία για τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν.
Την ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση και πρόληψη των ατυχημάτων επισημαίνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χάρης Κουθούρης, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ).
Όπως εξηγεί, η διάδοση των υπαίθριων δραστηριοτήτων, ιδιαίτερα μετά την πανδημία και μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, έχει φέρει περισσότερους ανθρώπους κοντά στη φύση. Την ίδια στιγμή, όμως, περιστατικά τραυματισμών, αποπροσανατολισμού και επιχειρήσεων διάσωσης αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία.
«Το βουνό δεν είναι αστικός πεζόδρομος»
Ο καθηγητής προειδοποιεί ότι οι συνθήκες στο φυσικό περιβάλλον διαφέρουν σημαντικά από εκείνες μιας συνηθισμένης βόλτας στην πόλη.
«Το βουνό δεν είναι αστικός πεζόδρομος. Οι καιρικές συνθήκες μεταβάλλονται, οι διαδρομές κρύβουν δυσκολίες και απαιτούν άμεση βοήθεια η οποία δεν είναι δεδομένη», τονίζει.
Ιδιαίτερο προβληματισμό εκφράζει για εξορμήσεις που οργανώνονται μέσω κοινωνικών δικτύων, στις οποίες οι συμμετέχοντες ενδέχεται να μη γνωρίζουν τις πραγματικές απαιτήσεις της διαδρομής, τον απαραίτητο εξοπλισμό ή το επίπεδο εκπαίδευσης των συνοδών τους.
Η ασφαλής συμμετοχή σε μια πεζοπορία απαιτεί, σύμφωνα με τον ίδιο, γνώση των συνθηκών, επίγνωση των δυσκολιών και κατάλληλη προετοιμασία.
Έλλειμμα υπαίθριας εκπαίδευσης στην Ελλάδα
Ο Χάρης Κουθούρης αναδεικνύει την έλλειψη υπαίθριας παιδείας (Outdoor Literacy) και οργανωμένης υπαίθριας εκπαίδευσης (Outdoor Education) στην Ελλάδα.
Παρά τη διαχρονική προσφορά των ορειβατικών συλλόγων, εκτιμά ότι οι σχετικές γνώσεις δεν έχουν διαδοθεί επαρκώς στον γενικό πληθυσμό.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος προτείνει τη συστηματική ένταξη της υπαίθριας εκπαίδευσης στα σχολεία, με συνδυασμό θεωρητικών μαθημάτων και οργανωμένων βιωματικών δραστηριοτήτων σε πάρκα, δάση και ασφαλή φυσικά πεδία.
Στόχος είναι οι μαθητές να γνωρίζουν τα οφέλη της επαφής με τη φύση, αλλά και να αναπτύσσουν δεξιότητες αναγνώρισης κινδύνων, πρόληψης ατυχημάτων και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας.
Η σημασία των κατάλληλα εκπαιδευμένων συνοδών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο καθηγητής στην εκπαίδευση και πιστοποίηση των ανθρώπων που αναλαμβάνουν την καθοδήγηση οργανωμένων υπαίθριων εξορμήσεων.
Όπως σημειώνει, οι συνοδοί χρειάζονται τόσο τεχνικές δεξιότητες (Hard Skills) όσο και διαπροσωπικές δεξιότητες (Soft Skills), ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται τις απαιτήσεις μιας δραστηριότητας στη φύση.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια αποδίδει στα πανεπιστήμια, στους φορείς επαγγελματικής κατάρτισης και στον ΣΕΤΕΥΔΑ – HATTA Outdoors, που δραστηριοποιείται στην προώθηση προδιαγραφών ασφάλειας και επαγγελματικής πιστοποίησης.
Παράλληλα, ζητά τη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής για την υπαίθρια παιδεία και την επαγγελματική επάρκεια όσων παρέχουν οργανωμένες δραστηριότητες στη φύση.
«Η πραγματική επιτυχία είναι η ασφαλής επιστροφή όλων»
Ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι η ελεύθερη πρόσβαση στο φυσικό περιβάλλον πρέπει να συνδυάζεται με γνώση και υπευθυνότητα.
«Η πρόσβαση στη φύση πρέπει να παραμείνει ελεύθερη, όχι όμως χωρίς γνώση και υπευθυνότητα. Η πραγματική επιτυχία μιας υπαίθριας εξόρμησης δεν είναι η φωτογραφία στην κορυφή, αλλά η ασφαλής επιστροφή όλων», καταλήγει.