Λες «ευχαριστώ» μηχανικά; Γιατί μπορεί να απομακρύνει τους άλλους

Το «ευχαριστώ» είναι μια από τις πρώτες λέξεις που μαθαίνει ένα παιδί. Μια λέξη που θεωρείται βασικός κανόνας ευγένειας και κοινωνικής συμπεριφοράς. Στην πράξη, όμως, όσο πιο συχνά τη χρησιμοποιούμε μηχανικά, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να χάσει το πραγματικό της νόημα.

Σύμφωνα με το psychologies.com, η συνήθεια να λέμε «ευχαριστώ» χωρίς σκέψη -είτε στη δουλειά, είτε στις καθημερινές συναλλαγές, είτε μέσα στην οικογένεια- μπορεί τελικά να λειτουργήσει αντίστροφα από αυτό που επιδιώκουμε: αντί να ενισχύει τη σύνδεση, δημιουργεί απόσταση.

Η ψυχολογία αντιμετωπίζει την ευγνωμοσύνη ως έναν βασικό μηχανισμό ενίσχυσης των ανθρώπινων σχέσεων. Ωστόσο, αυτό ισχύει μόνο όταν εκφράζεται με ειλικρίνεια. Ένα «ευχαριστώ» που λέγεται αυτόματα, χωρίς επαφή και χωρίς πρόθεση, μπορεί να εκληφθεί ως τυπικό ή απρόσωπο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, δίνει την εντύπωση ότι η επικοινωνία τελειώνει εκεί, χωρίς να αφήνει χώρο για ουσιαστική σύνδεση.

Αντίθετα, όταν η ευγνωμοσύνη είναι συνειδητή, λειτουργεί διαφορετικά. Ενισχύει το αίσθημα αναγνώρισης, ενεργοποιεί θετικά συναισθήματα και συμβάλλει στο να νιώθουν οι άνθρωποι ότι ανήκουν σε μια σχέση ή σε ένα περιβάλλον.

Το ζήτημα, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία. Η θεραπεύτρια Julie Renauld εξηγεί ότι τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από την παρατήρηση. Αν οι γονείς χρησιμοποιούν τις λέξεις ευγένειας μηχανικά, τα παιδιά υιοθετούν την ίδια συμπεριφορά, χωρίς να κατανοούν το περιεχόμενό της.

«Τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι λέξεις όπως “σε παρακαλώ” και “ευχαριστώ” σημαίνουν ότι αναγνωρίζουμε και συμπεριλαμβάνουμε τον άλλον», σημειώνει.

Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να δίνεται έμφαση στο νόημα των λέξεων και όχι μόνο στη χρήση τους. Η ευγένεια δεν είναι τυπική διαδικασία, αλλά τρόπος επικοινωνίας.

Η αλλαγή, πάντως, δεν απαιτεί κάτι ιδιαίτερα περίπλοκο. Αρκούν μικρές κινήσεις: να κοιτάξει κανείς τον άλλον στα μάτια, να αφιερώσει ένα δευτερόλεπτο παραπάνω, να εξηγήσει γιατί ευχαριστεί. Μια φράση όπως «με βοήθησε πολύ» ή «μου έφτιαξε τη μέρα» μπορεί να δώσει εντελώς διαφορετικό βάθος σε μια απλή λέξη.

Σε μια καθημερινότητα που συχνά κυλά με ταχύτητα, η ουσιαστική επικοινωνία μοιάζει να χάνεται. Ωστόσο, ακόμη και μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που εκφράζεται η ευγνωμοσύνη μπορεί να κάνει τη διαφορά και να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά.