Η «ευγενική» φράση που χρησιμοποιούν συχνά οι χειριστικοί άνθρωποι

Ο τρόπος που μιλάμε μπορεί να αποκαλύψει πολλά - ακόμη και τη χειραγώγηση. Υπάρχουν φράσεις που ακούγονται ευγενικές, αλλά στην πραγματικότητα κρύβουν μια προσπάθεια ελέγχου του άλλου.

Εκφράσεις όπως «είσαι υπερβολικά ευαίσθητος», «είσαι παρανοϊκός» ή «φαντάζεσαι πράγματα» είναι κλασικά παραδείγματα. Από τέτοιες φράσεις προκύπτει και ο όρος gaslighting, δηλαδή μια μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης που κάνει το άτομο να αμφιβάλλει για την αντίληψη και την κρίση του.

Όπως αναφέρει η Αμερικανίδα ψυχολόγος Cortney S. Warren, που ειδικεύεται στις σχέσεις και τους χωρισμούς, η χειραγώγηση είναι ουσιαστικά η προσπάθεια ελέγχου των σκέψεων, των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς κάποιου άλλου, μέσα από μια σχέση δύναμης. Και το βασικό «εργαλείο» σε αυτή τη διαδικασία είναι συχνά ο λόγος.

Η «ευγενική» χειραγώγηση

Μία από τις πιο ύπουλες μορφές χειραγώγησης είναι εκείνη που κρύβεται πίσω από ευγενικές διατυπώσεις.

Για παράδειγμα, μια φράση όπως: «Λυπάμαι που το πήρες έτσι» μοιάζει με απολογία, αλλά στην πραγματικότητα μεταφέρει την ευθύνη στο άλλο άτομο.

Το ίδιο ισχύει και για εκφράσεις όπως: «Είσαι σίγουρος ότι θέλεις να το κάνεις; Δεν είναι του χαρακτήρα σου».

Τέτοιες φράσεις δημιουργούν αμφιβολία και οδηγούν το άτομο να αμφισβητήσει τον εαυτό του.

Η φράση που πρέπει να προσέχεις

Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχει μια φράση που χρησιμοποιείται πολύ συχνά και περνά απαρατήρητη: «Δεν θέλω να είμαι αυτός/αυτή που θα σου το πει, αλλά…».

Αν και ξεκινά με ευγενικό τόνο, στην ουσία λειτουργεί ως «προειδοποίηση» για κάτι αρνητικό που ακολουθεί, δημιουργώντας αμφιβολία και ανασφάλεια.

Παρόμοια λειτουργούν και φράσεις όπως:

• «Το λέω για το καλό σου, αλλά…»
• «Δεν θέλω να γίνω κακός, αλλά…»
• «Είσαι ελεύθερος να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά μετά μην έρθεις σε μένα»

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ευγένεια χρησιμοποιείται ως «περίβλημα» για να περάσει ένα αρνητικό ή υποτιμητικό μήνυμα.

Γιατί είναι επικίνδυνες αυτές οι φράσεις

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι λέξεις, αλλά ο τρόπος που επηρεάζουν τον αποδέκτη.

Με τον χρόνο, τέτοιες φράσεις μπορούν:

• να μειώσουν την αυτοπεποίθηση
• να προκαλέσουν σύγχυση
• να ενισχύσουν την αμφιβολία για τον εαυτό

Η χειραγώγηση δεν είναι πάντα εμφανής. Συχνά κρύβεται πίσω από «καλοπροαίρετες» εκφράσεις που μοιάζουν αθώες, αλλά έχουν ουσιαστική επίδραση στη σχέση.