ΕΛΛΑΔΑ. Έντεκα παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος περιλαμβάνει ο κυβερνητικός σχεδιασμός, με στόχο να αυξηθούν τα διαθέσιμα σπίτια, να ενισχυθούν τα νοικοκυριά και να περιοριστούν οι πιέσεις στα ενοίκια.

Τα μέτρα αφορούν τόσο όσους αναζητούν κατοικία όσο και ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα ή σχεδιάζουν να τα ανακαινίσουν και να τα νοικιάσουν.

Στο επίκεντρο βρίσκονται το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», με επιχορηγήσεις που μπορούν να φτάσουν το 95%, η επέκταση φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις και το σχεδιαζόμενο «Σπίτι μου ΙΙΙ», που προβλέπεται να ξεκινήσει το 2027.

Σύμφωνα με το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), ορισμένα μέτρα βρίσκονται ήδη σε διαδικασία εφαρμογής, ενώ άλλα περιλαμβάνονται σε νομοθετικές ρυθμίσεις που αναμένεται να προωθηθούν στη Βουλή τον Νοέμβριο.

Τα μέτρα για ανακαινίσεις και περισσότερα διαθέσιμα σπίτια

1. Επιδότηση έως 95% για ανακαίνιση κατοικίας

Το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, προβλέπει επιχορήγηση από 70% έως 95% για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.

Η ενίσχυση μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ για εργασίες, ενώ προβλέπονται έως 2.500 ευρώ επιπλέον για υποστηρικτικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.

Ο Οδηγός Εφαρμογής δημοσιεύθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2026, όμως οι αιτήσεις χρηματοδότησης δεν έχουν ακόμη ανοίξει. Προτεραιότητα θα δοθεί στις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια στις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν εγκριθεί αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις.

2. Φοροαπαλλαγή για κλειστά σπίτια που θα ενοικιαστούν

Προωθείται παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 της απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για τα ενοίκια των πρώτων 36 μηνών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το μέτρο αφορά, μεταξύ άλλων, επιλέξιμα σπίτια έως 120 τ.μ. που ήταν προηγουμένως κλειστά ή είχαν διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση και επιστρέφουν στη μακροχρόνια αγορά.

Προβλέπεται επίσης ειδική δυνατότητα μίσθωσης για τουλάχιστον έξι μήνες σε γιατρούς, νοσηλευτές, εκπαιδευτικούς και ένστολους, με τους όρους της σχετικής ρύθμισης.

Η παράταση περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο που προωθείται προς ψήφιση.

3. Περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το «πάγωμα» νέων εγγραφών ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση θα συνεχιστεί και το 2027 σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Η παρέμβαση αφορά τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και το 1ο Δημοτικό Διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης.

Δεν πρόκειται για γενική απαγόρευση της λειτουργίας υφιστάμενων καταλυμάτων.

Τι προβλέπεται να αλλάξει από το 2027

4. Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»

Για τον Ιανουάριο του 2027 σχεδιάζεται η έναρξη του νέου στεγαστικού προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, προβλέπονται χαμηλότοκα δάνεια μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με βασικά όρια:

  • Ηλικία δικαιούχων έως 55 ετών.
  • Εμπορική αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ.
  • Ανώτατο δάνειο 230.000 ευρώ, έως το 90% της αξίας.

Προβλέπονται επίσης διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια, ιδιαίτερα για οικογένειες με παιδιά.

Οι τελικοί όροι συμμετοχής θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από την επίσημη πρόσκληση του προγράμματος.

5. Περισσότερες κοινωνικές κατοικίες

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η δημιουργία 2.350 κατοικιών σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, με προϋπολογισμό 435 εκατ. ευρώ.

Προβλέπονται ακόμη περίπου 450 κατοικίες από την ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων, καθώς και η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής.

Οι κατοικίες αυτές βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού και δεν έχουν ακόμη παραδοθεί.

6. Κίνητρα για κατασκευή κατοικιών προς ενοικίαση

Σχεδιάζεται φορολογικό κίνητρο για επιχειρήσεις που θα κατασκευάζουν κατοικίες με σκοπό να τις διαθέσουν για μακροχρόνια μίσθωση.

Το μοντέλο είναι γνωστό ως «build to rent» και αποσκοπεί στην αύξηση των διαθέσιμων ενοικιαζόμενων σπιτιών.

Οι ειδικότεροι όροι και η ημερομηνία εφαρμογής του μέτρου δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Επιστροφή ενοικίου και φορολογικές ελαφρύνσεις

7. Επιστροφή ενοικίου στα τέλη Νοεμβρίου

Στις 30 Νοεμβρίου 2026 προγραμματίζεται η καταβολή της επιστροφής ενοικίου που αφορά τα μισθώματα του φορολογικού έτους 2025.

Για επιλέξιμους γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια προβλέπεται ενισχυμένη επιστροφή, σύμφωνα με τις ειδικές προϋποθέσεις του μέτρου.

8. Νέα φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από ενοίκια

Για τα εισοδήματα από ακίνητα του φορολογικού έτους 2026 προβλέπεται ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% στο τμήμα του εισοδήματος από 12.000 έως 24.000 ευρώ.

Στόχος είναι η ελάφρυνση ιδιοκτητών που εισπράττουν ενοίκια και η δημιουργία κινήτρων για τη διάθεση περισσότερων κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση.

Η φορολογική ελάφρυνση δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη μείωση των ενοικίων για τους μισθωτές.

9. Διεύρυνση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ

Από το 2027 προβλέπεται διεύρυνση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.

Το μέτρο αφορά οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, με ειδικό όριο 2.200 κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία, και συγκεκριμένα περιουσιακά κριτήρια.

Πρόκειται για παρέμβαση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για κατοίκους μικρών χωριών της Πελοποννήσου. Ωστόσο, η απαλλαγή δεν θα ισχύει ανεξαιρέτως για όλα τα ακίνητα κάθε ιδιοκτήτη.

10. Παράταση φορολογικών κινήτρων για ανακαινίσεις και οικοδομές

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται παράταση έως το τέλος του 2027 για φορολογικές ρυθμίσεις που αφορούν:

  • Τη μείωση φόρου για επιλέξιμες εργασίες αναβάθμισης κτιρίων.
  • Την αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
  • Την αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις.

Όσο εφαρμόζεται η αναστολή ΦΠΑ, στις σχετικές μεταβιβάσεις προβλέπεται φόρος μεταβίβασης 3%, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.

11. Υψηλότερος φόρος μεταβίβασης για ορισμένους αγοραστές από το εξωτερικό

Από την 1η Ιουλίου 2027 σχεδιάζεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών από 3% σε 15% για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Στόχος της προτεινόμενης παρέμβασης είναι να περιοριστεί η πίεση που προκαλούν στην αγορά κατοικίας ορισμένες επενδυτικές αγορές ακινήτων.

Το κριτήριο που περιγράφεται στον σχεδιασμό είναι η φορολογική κατοικία του αγοραστή και όχι η υπηκοότητά του.

Τι πρέπει να προσέξουν ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Τα 11 μέτρα δεν βρίσκονται όλα στο ίδιο στάδιο εφαρμογής.

Για το πρόγραμμα ανακαίνισης έχει ήδη δημοσιευθεί ο οδηγός, αλλά οι αιτήσεις δεν έχουν ανοίξει. Άλλες παρεμβάσεις, όπως οι φορολογικές παρατάσεις και ο νέος φόρος μεταβίβασης, συνδέονται με νομοθετικές ρυθμίσεις, ενώ για το «Σπίτι μου ΙΙΙ» αναμένονται οι τελικές προϋποθέσεις.

Επομένως, όσοι ενδιαφέρονται να ανακαινίσουν, να αγοράσουν ή να διαθέσουν κατοικία προς ενοικίαση χρειάζεται να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις και τα κριτήρια κάθε προγράμματος πριν προχωρήσουν σε αιτήσεις ή οικονομικές αποφάσεις.

Ακολουθήστε το notospress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις