ΕΛΛΑΔΑ. Χρυσές λίρες που αγοράστηκαν πριν από δεκαετίες ή πέρασαν από γονείς και παππούδες στα παιδιά και τα εγγόνια τους εξακολουθούν να βρίσκονται στα σπίτια πολλών ελληνικών οικογενειών. Συχνά, όμως, δεν υπάρχουν αποδείξεις αγοράς ή άλλα έγγραφα που να δείχνουν πότε και πώς αποκτήθηκαν.

Τι γίνεται όταν κάποιος αποφασίσει να τις πουλήσει; Μπορεί να εισπράξει τα χρήματα χωρίς αυτά τα παραστατικά και ποιοι έλεγχοι προβλέπονται;

Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν ζητά υποχρεωτικά σε κάθε πώληση αποδείξεις αγοράς ή κληρονομικά έγγραφα. Οι απαιτήσεις, ωστόσο, διαφέρουν ανάλογα με την αξία της συναλλαγής. Άλλο ζήτημα είναι και το αν τα χρήματα που θα εισπραχθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη φορολογικών τεκμηρίων.

Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία μετά την πρόσφατη υπόθεση στην Καλαμάτα, όπου φορολογούμενος πούλησε νόμιμα 50 χρυσές λίρες, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με φορολογικό καταλογισμό σχεδόν 9.000 ευρώ.

Πώληση χρυσών λιρών χωρίς παραστατικά – Τι χρειάζεται

Για κάθε συναλλαγή στην Τράπεζα της Ελλάδος, ανεξάρτητα από το ποσό, χρειάζονται αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο σε ισχύ και δημόσιο έγγραφο από το οποίο προκύπτει ο ΑΦΜ, όπως ένα εκκαθαριστικό της Εφορίας.

Η απόδειξη αγοράς των λιρών ή ένα κληρονομητήριο δεν περιλαμβάνονται στα δικαιολογητικά που απαιτούνται υποχρεωτικά για κάθε πώληση. Αυτό δεν σημαίνει, πάντως, ότι αποκλείεται να ζητηθούν σε έλεγχο μεγαλύτερης συναλλαγής.

Για πωλήσεις άνω των 500 ευρώ, τα χρήματα πιστώνονται στον τραπεζικό λογαριασμό του πελάτη, ο οποίος πρέπει να προσκομίσει και τον αριθμό IBAN.

Το όριο των 10.000 ευρώ καθορίζει και τον τρόπο υπολογισμού της τιμής. Για συναλλαγές έως αυτό το ποσό, ισχύουν οι τιμές του επίσημου δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος. Πάνω από τις 10.000 ευρώ, η τιμή προσδιορίζεται με βάση την τρέχουσα τιμή του χρυσού την ώρα της συναλλαγής.

Ενδεικτικά, αν η τιμή στην οποία η τράπεζα αγοράζει μια λίρα βρίσκεται κοντά στα 1.000 ευρώ, το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου σε δέκα λίρες. Ο ακριβής αριθμός εξαρτάται από τις τιμές της ημέρας και τα χαρακτηριστικά των νομισμάτων.

Πότε απαιτούνται περισσότερα δικαιολογητικά

Για πωλήσεις χρυσών λιρών συνολικής αξίας άνω των 10.000 ευρώ, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει πρόσθετα δικαιολογητικά όταν ο πελάτης είναι φυσικό πρόσωπο.

Συγκεκριμένα, απαιτούνται:

  • Το τελευταίο εκκαθαριστικό σημείωμα φορολογίας εισοδήματος.
  • Αποδεικτικό της σημερινής διεύθυνσης κατοικίας, όπως πρόσφατος λογαριασμός κοινής ωφέλειας ή μισθωτήριο κατατεθειμένο στην Εφορία.
  • Στοιχεία για το επάγγελμα και την επαγγελματική διεύθυνση, με σχετικά δικαιολογητικά, όπως βεβαίωση εργοδότη, αντίγραφο μισθοδοσίας, επαγγελματική ταυτότητα ή παραστατικό ασφαλιστικού φορέα.
  • Άδεια παραμονής, για υπηκόους χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • Στοιχεία τηλεφωνικής επικοινωνίας, με πρόσφατο λογαριασμό παρόχου.

Τα έγγραφα προσκομίζονται στο πρωτότυπο, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων ελέγχων. Η τράπεζα προειδοποιεί ότι συναλλαγές σημαντικής αξίας μπορεί να μην ολοκληρωθούν την ίδια ημέρα.

Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της συναλλαγής, μπορεί να ζητηθούν και στοιχεία για την προέλευση των λιρών, όπως αποδείξεις αγοράς ή κληρονομητήριο. Δεν αποτελούν, όμως, γενική και υποχρεωτική προϋπόθεση για κάθε πώληση πάνω από το όριο.

Επίσης, στις γενικές οδηγίες της Τράπεζας της Ελλάδος δεν αναφέρεται ως πάγια υποχρέωση η προσκόμιση εκκαθαριστικών πενταετίας.

Τι ισχύει αν οι λίρες πωληθούν σε διαφορετικές ημέρες

Η πώληση σε μικρότερες ποσότητες και σε διαφορετικές ημερομηνίες δεν σημαίνει ότι αποφεύγονται οι πρόσθετοι έλεγχοι.

Για το όριο των 10.000 ευρώ, η Τράπεζα της Ελλάδος λαμβάνει υπόψη τόσο τις εφάπαξ όσο και τις τμηματικές συναλλαγές του ίδιου πελάτη, όσον αφορά τα πρόσθετα δικαιολογητικά.

Επομένως, ο διαχωρισμός μιας μεγαλύτερης πώλησης σε περισσότερες μικρότερες δεν εξασφαλίζει την παράκαμψη της διαδικασίας ελέγχου.

Η περίπτωση της Καλαμάτας με τις 50 χρυσές λίρες

Το ζήτημα των παραστατικών είχε αναδειχθεί πρόσφατα και μέσα από μια φορολογική υπόθεση στην Καλαμάτα.

Όπως είχε δημοσιεύσει το Notospress, φορολογούμενος πούλησε τον Απρίλιο του 2025 στην Τράπεζα της Ελλάδος 50 χρυσές λίρες Αγγλίας, εισπράττοντας 31.248,08 ευρώ.

Η πώληση έγινε νόμιμα και ο ίδιος διέθετε τα σχετικά παραστατικά της τράπεζας. Όταν, όμως, επιχείρησε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για να καλύψει τεκμήριο αγοράς ακινήτου, η ΔΟΥ Καλαμάτας δεν αναγνώρισε το συγκεκριμένο ποσό.

Ο φορολογούμενος υποστήριξε ότι είχε αποκτήσει τις λίρες σταδιακά, από τη βρεφική του ηλικία, κυρίως ως δώρα από συγγενείς, αλλά και μέσω παλαιότερων αγορών. Δεν μπορούσε, ωστόσο, να προσκομίσει έγγραφα για τον χρόνο, τον τρόπο και το κόστος απόκτησής τους.

Η υπόθεση έφτασε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, η οποία απέρριψε την προσφυγή του, διατηρώντας τον φορολογικό καταλογισμό των 8.986,98 ευρώ.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο φόρος δεν επιβλήθηκε επειδή ο πολίτης πούλησε χρυσές λίρες. Προέκυψε επειδή η Εφορία δεν δέχθηκε να χρησιμοποιηθούν τα χρήματα της πώλησης για την κάλυψη του τεκμηρίου αγοράς ακινήτου, χωρίς επαρκή στοιχεία για την απόκτηση των νομισμάτων.

Τι πρέπει να προσέξουν όσοι θέλουν να πουλήσουν λίρες

Η περίπτωση της Καλαμάτας δείχνει γιατί χρειάζεται να ξεχωρίζουμε τη διαδικασία πώλησης από τη φορολογική αντιμετώπιση των χρημάτων.

Ένας πολίτης μπορεί να πουλήσει νόμιμα χρυσές λίρες ακόμη και χωρίς τις αρχικές αποδείξεις αγοράς, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις της συναλλαγής και ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι.

Αν, όμως, σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για την κάλυψη τεκμηρίων, ενδέχεται να χρειαστούν στοιχεία που αποδεικνύουν πώς και πότε απέκτησε τις λίρες και ποιο ήταν το κόστος απόκτησής τους.

Πριν από οποιαδήποτε συναλλαγή, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερώνονται από την Τράπεζα της Ελλάδος για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και την τιμή αγοράς των νομισμάτων.

Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται στα καταστήματα της Τράπεζας της Ελλάδος, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες συνεννόησης ή ραντεβού. Η ισχύουσα τιμή αγοράς ανακοινώνεται στα επίσημα δελτία τιμών και δεν πρέπει να συγχέεται με την τιμή στην οποία η τράπεζα πωλεί λίρες στους ιδιώτες.

Για όσους διαθέτουν λίρες από οικογενειακές αποταμιεύσεις, δωρεές ή κληρονομιές, η απουσία παλαιών αποδείξεων δεν αποκλείει αυτομάτως την πώληση. Χρειάζεται, ωστόσο, να γνωρίζουν εκ των προτέρων τόσο τις τραπεζικές διαδικασίες όσο και τις ενδεχόμενες φορολογικές συνέπειες από τη χρήση των χρημάτων.

Ακολουθήστε το notospress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις