ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ. Στις επιπτώσεις του έργου κατασκευής Τελεφερίκ στον βράχο της Μονεμβάσιας αναφέρονται διεξοδικά πολίτες που στις 19 Μαρτίου συγκεντρώθηκαν προβληματισμένοι.

Απευθυνόμενοι στον Πρόεδρο και τα Μέλη Συμβουλίου Τοπικής Κοινότητας Μονεμβασιάς θέτουν 6 καίρια ερωτήματα που πρέπει να τύχουν σαφούς απάντησης από τους αρμόδιους.

Κάνουν λόγο για θέμα ασφάλειας του μνημείου και των διερχόμενων, θεσμική αντίφαση μεταξύ της κατασκευής του έργου και της προωθούμενης ένταξης της Μονεμβασιάς στην UNESCO, σοβαρού δημοκρατικού ελλείμματος και της απουσίας ανοιχτής διαβούλευσης, πολεοδομικής νομιμότητας των εργασιών και της εκταμίευσης κονδυλίων, κυκλοφοριακού αδιεξόδου και απουσίας εγκεκριμένης ασφαλούς σύνδεσης επί της Εθνικής Οδού και κινδύνου αποκλεισμού του βράχου από τη διέλευση υπέρβαρων οχημάτων του εργοταξίου.

Κατάθεση φακέλου ερωτημάτων ομάδας πολιτών

Σχετικά με τη νομιμότητα, την ασφάλεια και τις επιπτώσεις του έργου του τελεφερίκ.

Αίτημα πλήρους καταγραφής στα πρακτικά.

«Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, αξιότιμα μέλη του Τοπικού Συμβουλίου,

Με το παρόν έγγραφο, ως ενεργοί και οργανωμένοι πολίτες της Μονεμβασιάς, με βαθιά συναίσθηση της ευθύνης για τον τόπο μας, την ασφάλεια, την ευμάρεια και το μέλλον του, σας καταθέτουμε επίσημα έναν φάκελο που περιλαμβάνει έξι (6) διακριτά έγγραφα με στοχευμένα ερωτήματα. Τα ερωτήματα αυτά αφορούν το εν εξελίξει έργο της εγκατάστασης του τελεφερίκ στον ιστορικό βράχο.

Οφείλουμε να τονίσουμε εξαρχής ότι τα ζητήματα που θέτουμε δεν αποτελούν θεωρητικές ανησυχίες ούτε αυθαίρετα συμπεράσματα. Βασίζονται σε επίσημα κρατικά έγγραφα (ΦΕΚ), σε επιστημονικές πραγματογνωμοσύνες (όπως η κατατεθειμένη αυτοψία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου), καθώς και στην αυστηρή πολεοδομική και κυκλοφοριακή νομοθεσία της χώρας.

Μέσα από αυτές τις έξι θεματικές που επισυνάπτονται, εγείρονται κρίσιμα ερωτήματα που άπτονται:

  • Της γεωλογικής σταθερότητας του βράχου και της ασφάλειας του μνημείου και των διερχόμενων.
  • Της θεσμικής αντίφασης μεταξύ της κατασκευής του έργου και της προωθούμενης ένταξης της Μονεμβασιάς στην UNESCO.
  • Του σοβαρού δημοκρατικού ελλείμματος και της απουσίας ανοιχτής διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία.
  • Της πολεοδομικής νομιμότητας των εργασιών και της εκταμίευσης κονδυλίων ελλείψει οριστικής Οικοδομικής Άδειας.
  • Του κυκλοφοριακού αδιεξόδου και της απουσίας εγκεκριμένης ασφαλούς σύνδεσης επί της Εθνικής Οδού.
  • Της στατικής αντοχής της γέφυρας πρόσβασης και του κινδύνου αποκλεισμού του βράχου από τη διέλευση υπέρβαρων οχημάτων του εργοταξίου.

Σεβόμενοι τον θεσμικό σας ρόλο ως των πλέον άμεσων εκπροσώπων της κοινότητας μας, αναμένουμε από εσάς να σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων.

Ως εκ τούτου, αιτούμαστε:

ΠΡΩΤΟΝ: Την άμεση προτεραιοποίηση του θέματος. Απαιτούμε η συζήτηση του παρόντος φακέλου να προηγηθεί ως απόλυτη προτεραιότητα στη σημερινή συνεδρίαση, ώστε να διατεθεί ο αναγκαίος χρόνος. Το αίτημά μας έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα λόγω των έκτακτων και άμεσων αναγκών που προκύπτουν από το γεγονός ότι οι εργασίες στο εργοτάξιο βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, εγκυμονώντας κινδύνους.

ΔΕΥΤΕΡΟΝ: Την ανάγνωση του φακέλου. Να αναγνωστεί το παρόν εισαγωγικό έγγραφο καθώς και τα πέντε (5) επισυναπτόμενα έγγραφα κατά την έναρξη της διαδικασίας.

ΤΡΙΤΟΝ: Την άμεση απάντηση και καταγραφή. Να μας δοθούν σαφείς, ευθείες προφορικές απαντήσεις επί της ουσίας κάθε ερωτήματος και να καταγραφούν αυτολεξεί στα πρακτικά τόσο τα ερωτήματά μας, όσο και οι δικές σας τοποθετήσεις.

Με εκτίμηση, Οι καταθέτοντες πολίτες / Κάτοικοι Μονεμβασιάς

1. Ερώτημα: Κατάθεση ερωτημάτων για τη γεωλογική σταθερότητα του βράχου και την ασφάλεια των έργων του τελεφερίκ – Αίτημα καταγραφής στα πρακτικά.

Ενόψει της σημερινής συνεδρίασης και με δεδομένο ότι οι εργασίες για την εγκατάσταση του τελεφερίκ βρίσκονται σε εξέλιξη, καταθέτω το παρόν έγγραφο ζητώντας να αναγνωστεί, να απαντηθεί προφορικά κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης και τόσο τα ερωτήματα όσο και οι απαντήσεις να καταγραφούν αναλυτικά στα πρακτικά.

Σας καταθέτω (και επισυνάπτω) το επίσημο έγγραφο με ημερομηνία 14 Ιουνίου 2020, το οποίο συντάχθηκε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) – Εργαστήριο Γενικής Γεωδαισίας, με τίτλο "Πρόταση Ερευνητικού Προγράμματος: Γεωλογική - Γεωτεχνική Έρευνα Βραχωδών Πρανών Φρουρίου Μονεμβασιάς".

Στο εν λόγω έγγραφο, ύστερα από επιτόπια αυτοψία κλιμακίου καθηγητών του ΕΜΠ, κρούεται ο κώδωνας του κινδύνου για το σημείο ενδιαφέροντος και διαπιστώνονται ρητά τα εξής:

  • Η βραχόμαζα παρουσιάζεται διαρρηγμένη από πολλαπλά συστήματα ασυνεχειών.
  • Υπάρχουν επισφαλή τεμάχη βράχων σημαντικών διαστάσεων (έτοιμα προς πτώση).
  • Διαπιστώνεται αποσταθεροποίηση των τειχών που βρίσκονται στη στέψη του πρανούς.
  • Τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η ασφάλεια των επισκεπτών και των διερχόμενων οχημάτων από καταπτώσεις.

Επειδή το μνημείο, η ασφάλεια των κατοίκων και η προστασία του τόπου μας είναι πάνω από κάθε τουριστικό ή κατασκευαστικό έργο, παρακαλώ να μου απαντήσετε σήμερα στα εξής ερωτήματα:

  • Η οριστική γεωτεχνική και στατική μελέτη που εγκρίθηκε για να τρυπηθεί ο βράχος και να εγκατασταθεί το τελεφερίκ, έλαβε ρητά υπόψη της αυτή την προειδοποιητική έκθεση του ΕΜΠ; Έγινε τελικά η σε βάθος γεωλογική έρευνα που πρότεινε το Πολυτεχνείο το 2020, πριν ξεκινήσουν τα σημερινά έργα;
  • Εφόσον το Πολυτεχνείο μιλάει ήδη για «επισφαλή τεμάχη» και «αποσταθεροποίηση τειχών», πώς ακριβώς διασφαλίζεται σήμερα ότι οι έντονοι κραδασμοί από τα βαρέα μηχανήματα, τις εκσκαφές και τις αγκυρώσεις δεν θα προκαλέσουν νέα κατάπτωση βράχων ή κατάρρευση τμημάτων του κάστρου;
  • Έχει ενημερωθεί το Τοπικό Συμβούλιο για το ποιος φέρει την ακέραια αστική και ποινική ευθύνη (ο Δήμος, το Υπουργείο, ή ο εργολάβος) σε περίπτωση που οι εργασίες «ξυπνήσουν» την αστάθεια του βράχου και έχουμε κάποιο ατύχημα ή ανεπανόρθωτη ζημιά στο μνημείο; Υπάρχει σχέδιο έκτακτης ανάγκης;
  • Ως κάτοικος της κοινότητας, πού και πότε μπορώ να έχω άμεση πρόσβαση στις τελικές γεωλογικές μελέτες του έργου που βεβαιώνουν ότι δεν διατρέχουμε κίνδυνο;

2. Ερώτημα: Ερωτήματα για τη θεσμική αντίφαση μεταξύ κατασκευής τελεφερίκ και ένταξης της Μονεμβασιάς στα μνημεία της UNESCO.

Σύμφωνα με το ΦΕΚ 186/Δ/10.04.2025 (σελ. 1762 και 1768), το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προωθεί επίσημα τον στρατηγικό στόχο για την ένταξη της Μονεμβασιάς στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Την ίδια ακριβώς στιγμή, η Δημοτική Αρχή και το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρούν στην κατασκευή μιας βαριάς υποδομής (τελεφερίκ), η οποία αλλοιώνει την οπτική ακεραιότητα και αυθεντικότητα του βράχου – βασικά κριτήρια αξιολόγησης της UNESCO.

Επειδή η τοπική κοινωνία παρακολουθεί το κράτος να αυτοαναιρείται, ερωτάται το Τοπικό Συμβούλιο:

  • Πώς δικαιολογεί το Τοπικό Συμβούλιο αυτή την πρωτοφανή θεσμική παραδοξότητα; Ήταν σε γνώση της Δημοτικής Αρχής και των μελετητών του τελεφερίκ η παράλληλη προσπάθεια του ΥΠΕΝ για ένταξη στην UNESCO;
  • Γνωρίζετε ότι η UNESCO αξιολογεί αυστηρά την "οπτική ακεραιότητα" (visual integrity) ενός μνημείου; Έχει ζητηθεί η επίσημη, προκαταρκτική γνωμοδότηση της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO ή του ICOMOS σχετικά με το αν το τελεφερίκ, σε συνδυασμό με την ήδη αρνητική έκθεση της Europa Nostra, ναρκοθετεί οριστικά την υποψηφιότητά μας;
  • Εάν η Μονεμβασιά χάσει την ιστορική ευκαιρία να ενταχθεί στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO εξαιτίας της κατασκευής του τελεφερίκ, ποιος θα αναλάβει την ιστορική και πολιτική ευθύνη απέναντι στους πολίτες για αυτή την απώλεια του μεγαλύτερου δυνατού παγκόσμιου brand προστασίας;

3. Ερώτημα: Ερωτήματα σχετικά με την παντελή απουσία ενημέρωσης, δημόσιας διαβούλευσης, συμμετοχής των κατοίκων στις αποφάσεις και κοινοποίησης εγγράφων και επιστημονικών πορισμάτων για το τελεφερίκ.

Ένα έργο προϋπολογισμού εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αλλάζει ριζικά, βίαια και αμετάκλητα τη φυσιογνωμία του ιστορικού βράχου, την καθημερινότητά μας, την ευμάρεια και το μέλλον της Μονεμβασιάς, σχεδιάστηκε, αποφασίστηκε και ήδη υλοποιείται ερήμην της τοπικής κοινωνίας. Οι κάτοικοι του τόπου αντιμετωπίζονται ως απλοί θεατές στο ίδιο τους το σπίτι, χωρίς ποτέ να ερωτηθούν αν επιθυμούν αυτή την παρέμβαση.

Επειδή η διαφάνεια και η συμμετοχή των πολιτών δεν είναι πολυτέλεια αλλά δημοκρατική και νομική υποχρέωση (όπως ορίζει και η Σύμβαση του Άαρχους για τα περιβαλλοντικά ζητήματα), ερωτάται το Τοπικό Συμβούλιο:

  • Πότε, πού και με ποιον τρόπο συγκλήθηκε ανοιχτή Λαϊκή Συνέλευση ή δημόσια ενημέρωση από το Τοπικό Συμβούλιο ή τον Δήμο, ώστε να παρουσιαστούν αναλυτικά στους κατοίκους οι μελέτες του έργου, οι επιπτώσεις του και οι εναλλακτικές λύσεις, πριν ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις;
  • Ποια ήταν η επίσημη γνωμοδότηση του δικού μας Τοπικού Συμβουλίου για το έργο κατά τα αρχικά στάδια του σχεδιασμού; Συνεδριάσατε και υπερψηφίσατε το τελεφερίκ χωρίς να έχετε πρώτα ρωτήσει τους συνδημότες σας τους οποίους εκπροσωπείτε;
  • Πώς δικαιολογείτε το γεγονός ότι οι κάτοικοι μαθαίνουν τις εξελίξεις (όπως τις αποφάσεις του ΣτΕ, τις εκθέσεις της Europa Nostra και τις ενέργειες για την UNESCO) από τα μέσα ενημέρωσης και όχι από εσάς;
  • Έστω και τώρα, στο "και πέντε", δεσμεύεστε να ορίσετε μια τακτική, ανοιχτή διαδικασία ενημέρωσης των πολιτών (π.χ. μηνιαία αναφορά) για την πορεία των έργων, τα προβλήματα που ανακύπτουν και την ασφάλεια του εργοταξίου, ώστε να πάψουμε να βρισκόμαστε στο σκοτάδι;

4. Ερώτημα: Ερωτήματα ελέγχου νομιμότητας εργασιών και εκταμίευσης κονδυλίων ελλείψει Οικοδομικής Άδειας.

Αξιότιμο Τοπικό Συμβούλιο, γνωρίζουμε ότι το έργο έχει λάβει την αρχική έγκριση σκοπιμότητας από το ΣτΕ και το ΚΑΣ. Ωστόσο, η φάση της κατασκευής διέπεται από την αυστηρή πολεοδομική νομοθεσία (Ν. 4495/2017). Επειδή πληροφορούμαστε ότι εργασίες έχουν ξεκινήσει ή/και δαπάνες έχουν αρχίσει να τρέχουν, παρακαλούμε να μας απαντήσετε στα εξής ερωτήματα και να καταγραφούν στα πρακτικά:

  • Έχει εκδοθεί μέχρι και αυτή τη στιγμή η οριστική Οικοδομική Άδεια από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ/Πολεοδομία) για την ανέγερση του σταθμού των 130 τ.μ. και των συνοδών υποδομών; Αν ναι, ζητάμε να καταγραφεί στα πρακτικά ο Αριθμός (Α/Α Πράξης) από το σύστημα "e-Άδειες".
  • Αν δεν έχει εκδοθεί η άδεια, βάσει ποιου ακριβώς νόμου έχει επιτραπεί η εγκατάσταση εργοταξίου, η εκκίνηση εργασιών και η εκταμίευση δημοσίου χρήματος (από το Ταμείο Ανάκαμψης) για ένα έργο που πολεοδομικά είναι αυτή τη στιγμή "στον αέρα";
  • Ποιος (Δήμος, Υπουργείο ή Εργολάβος) αναλαμβάνει την αστική και ποινική ευθύνη για οποιοδήποτε ατύχημα στο εργοτάξιο, από τη στιγμή που εκτελούνται εργασίες χωρίς την τυπική άδεια της Πολεοδομίας;

5. Ερώτημα: Ερωτήματα σχετικά με τις κυκλοφοριακές εγκρίσεις και την ασφάλεια επί της Εθνικής Οδού για τον σταθμό αναχώρησης.

Αξιότιμο Τοπικό Συμβούλιο, ο σχεδιαζόμενος κάτω σταθμός αναχώρησης (περίπου 130 τ.μ.) χωροθετείται σε ένα εξαιρετικά στενό σημείο, συμπιεσμένος ανάμεσα στην Εθνική Οδό και στον γκρεμό που καταλήγει στη θάλασσα. Επειδή η ασφάλεια της υπεραστικής συγκοινωνίας και των πεζών/ΑμεΑ είναι αδιαπραγμάτευτη, παρακαλούμε να μας απαντήσετε στα εξής ερωτήματα και να καταγραφούν στα πρακτικά:

  • Η πολεοδομική νομοθεσία απαγορεύει την έκδοση άδειας σε Εθνική Οδό χωρίς εγκεκριμένη Μελέτη Κυκλοφοριακής Σύνδεσης. Έχει εγκρίνει η Περιφέρεια Πελοποννήσου κόμβο στο συγκεκριμένο στενό σημείο;
  • Πού ακριβώς προβλέπεται χωροταξικά η ασφαλής εσοχή (drop-off zone) για την επιβίβαση-αποβίβαση των ΑμεΑ και πού χωροθετούνται οι υποχρεωτικές θέσεις στάθμευσης των πούλμαν; Θα σταματούν τα οχήματα πάνω στη λωρίδα κυκλοφορίας της Εθνικής Οδού, κλείνοντας τον μοναδικό δρόμο προς το Κάστρο και δημιουργώντας κίνδυνο τροχαίων;
  • Μήπως η αδυναμία επίλυσης των παραπάνω χωροταξικών προβλημάτων είναι ο πραγματικός λόγος που η Πολεοδομία δεν μπορεί να εκδώσει την άδεια;

6. Ερώτημα: Ερωτήματα σχετικά με τη στατική επάρκεια της γέφυρας και την ασφαλή διέλευση βαρέων οχημάτων του εργοταξίου.

Η μοναδική οδική πρόσβαση από τον οικισμό Γέφυρα προς την πύλη του Κάστρου και το εργοτάξιο του τελεφερίκ (σε απόσταση 150 μέτρων από την πύλη), γίνεται μέσω της γέφυρας, η οποία αποτελεί τμήμα της Εθνικής Οδού. Η σημερινή κατάσταση της γέφυρας, με τις εμφανείς φθορές και τη διάβρωση από το θαλάσσιο περιβάλλον, είναι γνωστή σε όλους μας. Παράλληλα, πληροφορούμαστε ότι για τις ανάγκες του έργου αναμένεται η διέλευση βαρέων οχημάτων (φορτηγά αποκομιδής μπάζων) καθώς και ενός τεράστιου γερανού μήκους 80 μέτρων, το βάρος των οποίων είναι ιλιγγιώδες.

Επειδή η συγκεκριμένη γέφυρα αποτελεί τη μοναδική αρτηρία ζωής για τους κατοίκους, τους επισκέπτες και κυρίως για τα οχήματα έκτακτης ανάγκης (ασθενοφόρα, πυροσβεστική), ερωτάται το Τοπικό Συμβούλιο:

  • Έχει εκπονηθεί και εγκριθεί πρόσφατη και ειδική Στατική Μελέτη Επάρκειας για τη γέφυρα, η οποία να βεβαιώνει επιστημονικά ότι αντέχει το ακραίο και επαναλαμβανόμενο φορτίο δεκάδων τόνων από τα βαρέα οχήματα και τον γερανό των 80 μέτρων, χωρίς να υποστεί δομική βλάβη ή καθίζηση;
  • Έχει χορηγηθεί από την αρμόδια Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Πελοποννήσου (που έχει την ευθύνη της Εθνικής Οδού) ειδική Άδεια Διέλευσης Υπέρβαρων Οχημάτων για τη συγκεκριμένη γέφυρα;
  • Εάν η γέφυρα, λόγω της υπέρμετρης καταπόνησης από το εργοτάξιο, υποστεί ρωγμές ή σοβαρή στατική βλάβη και ο βράχος της Μονεμβασιάς αποκλειστεί οδικά, ποιο είναι το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης; Ποιος (ο Δήμος, η Περιφέρεια, ή ο Εργολάβος) θα αναλάβει την ευθύνη του εγκλωβισμού των κατοίκων και του μνημείου;»
Ακολουθήστε το notospress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις