Η παγίδα των Δημοκρατικών

Γράφει ο Αλέξης Παπαχελάς/kathimerini.gr

Οταν ένα από τα δύο άκρα κυριαρχεί, το πολιτικό εκκρεμές έχει την τάση να πηγαίνει απότομα στο άλλο άκρο. Οι Δημοκρατικοί πήραν το μάθημά τους το 2016. Η υπερβολική υποστήριξη και επιβολή της κουλτούρας της πολιτικής ορθότητας αποξένωσε μεγάλα κομμάτια της αμερικανικής κοινωνίας και τα έστειλε στην αγκαλιά του Ντόναλντ Τραμπ χωρίς να πάρει χαμπάρι η ελίτ της χώρας. Προφανώς δεν ήταν μόνον αυτό κριτήριο. Επαιξε όμως καθοριστικό ρόλο, γιατί οι Δημοκρατικοί σταμάτησαν να «συνομιλούν» με ένα μεγάλο ακροατήριο. Τα ταυτοτικά και βαθιά πολιτισμικά ρήγματα διαδραματίζουν συχνά μεγαλύτερο ρόλο από τα στενά οικονομικά κριτήρια.

Το ερώτημα είναι κατά πόσον το Δημοκρατικό Κόμμα θα θυμηθεί το μάθημα-πάθημα τώρα που θριάμβευσε στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο. Το αποτέλεσμα ήταν, άλλωστε, περισσότερο ένα σκληρό μήνυμα αποδοκιμασίας του Τραμπ, όχι απαραιτήτως ένα μήνυμα καθολικής αποδοχής μιας Δημοκρατικής συνταγής, που ακόμη παραμένει ασαφής και θολή.

Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι πολλές από τις προσωπικότητες της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών μοιάζει να θέλουν να αποφύγουν τα ίδια λάθη. Αποδοκιμάζουν τις γραφικότητες για την ανάγκη να υπάρχουν τριών ειδών τουαλέτες στα δημόσια σχολεία ή να σταματήσει εντελώς η χρηματοδότηση της αστυνομίας σε διάφορες πόλεις. Ο διάλογος με την κοινωνία επικεντρώνεται σε δύο θέματα που την αφορούν άμεσα: την ακρίβεια και τη διαφθορά.

Μεταστροφή υπάρχει και στο ζήτημα της παραπομπής του Τραμπ σε δίκη με το ερώτημα της εκδίωξης από τον προεδρικό θώκο. Και εδώ έχουν καταλάβει το λάθος που έκαναν στο παρελθόν και θα επικεντρωθούν σε υπουργούς ή άλλα κυβερνητικά στελέχη, αλλά όχι στον ίδιο. Εχουν καταλάβει ότι έγινε μπούμερανγκ και απλώς συσπείρωσε τη φανατική βάση του.

Στο ποια οικονομική πολιτική θα ακολουθήσουν οι Δημοκρατικοί τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Μια διευρυνόμενη πλειοψηφία αντιδρά στις ασύλληπτες ανισότητες και στην ολιγαρχία των εταιρειών τεχνολογίας. Η ομάδα των Δημοκρατικών – Σοσιαλιστών κερδίζει έδαφος και έχει σημαντική επιρροή στη Βουλή. Ελλοχεύει όμως ο κίνδυνος να ξεπεραστούν κάποια όρια, π.χ. στην ισοπεδωτική αντίθεση στη δημιουργία data centers. Ο Τραμπ προσπάθησε να επισείσει τον κίνδυνο ανόδου σοσιαλιστών ή κομμουνιστών στην εξουσία και απέτυχε. Αν όμως γίνουν υπερβολές, για τα αμερικανικά δεδομένα, το συγκεκριμένο πολιτικό «σκιάχτρο» μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των Ρεπουμπλικανών.

Οι ισορροπίες θα είναι δύσκολες, οι παγίδες πολλές και πολύ προφανής ο κίνδυνος ενός εμφυλίου μέσα στο Δημοκρατικό Κόμμα. Αν η νέα ηγεσία του δεν έχει μάθει από τα λάθη του παρελθόντος, το εκκρεμές εύκολα θα πάει από την άλλη πλευρά και οι ενδιάμεσες εκλογές θα είναι για αυτή μια ευχάριστη ανάμνηση-παρένθεση.