Εορτολόγιο 12 Μαΐου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 12 Μαΐου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Επιφάνιος, Επιφανία

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Γερμανός Α΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, Επιφάνιος Επίσκοπος Κωνσταντίας (Σαλαμίνος) Κύπρου και Οσιος Νεκτάριος της Οπτινα

Γερμανός Α΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Υπήρξε μία από τις επιβλητικότερες μορφές της Εκκλησίας κατά τον 8ο αι., γνωστός για τον αγώνα του υπέρ των ιερών εικόνων. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη (περ. 634-640), και ήταν γιος του πατρικίου Ιουστινιανού, τον οποίο εκτέλεσε ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δ΄ ο Πωγωνάτος επειδή θεωρήθηκε εμπλεκόμενος με τη δολοφονία του πατέρα του Κώνστα Β΄, τον δε Γερμανό ευνούχισε και τον τοποθέτησε κληρικό στην Αγία Σοφία.

Το 706 εξελέγη Μητροπολίτης Κυζίκου και το 715 ανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. Οταν ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄ ο Ισαυρος ξεκίνησε τον πόλεμο κατά των εικόνων, ο Γερμανός στάθηκε το κύριο ανάχωμα. Αρνήθηκε να υπογράψει το διάταγμα κατά των εικόνων, τονίζοντας ότι η τιμή προς αυτές ανάγεται στο «πρωτότυπο» και το 730, αρνούμενος να υποκύψει στις πιέσεις του αυτοκράτορα, κατέθεσε το πατριαρχικό του ωμοφόριο πάνω στην Αγία Τράπεζα και παραιτήθηκε λέγοντας: «Χωρίς Οικουμενική Σύνοδο, καινοτομία πίστεως ποιήσαι αδύνατον» – και αποσύρθηκε στο πατρικό του κτήμα στο Πλατάνι, όπου εκοιμήθη ειρηνικά το 740 σε βαθιά γεράματα.

Κατέλιπε αξιόλογο υμνογραφικό και συγγραφικό έργο, δυστυχώς όμως τα περισσότερα έργα του κάηκαν με διαταγή του Λέοντος. Σώθηκαν μόνον 104 στιχηρά και 22 Κανόνες, από δε τα συγγράμματά του τα «Περί Αιρέσεων και Συνόδων», «Τρεις δογματικαί επιστολαί επί των εικονομάχων», «Οκτώ λόγοι» και μία «Ομιλία».

Επιφάνιος Επίσκοπος Κωνσταντίας (Σαλαμίνος) Κύπρου

Υπήρξε από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της χριστιανικής Εκκλησίας και Αρχιεπίσκοπος Κύπρου για 36 έτη. Γεννήθηκε το 310 στο χωριό Βησανδούκη της Παλαιστίνης από ιουδαϊκή οικογένεια, αλλά ασπάστηκε τον Χριστιανισμό σε νεαρή ηλικία και στη συνέχεια μαθήτευσε δίπλα σε σπουδαίους ασκητές στην Αίγυπτο, ιδρύοντας αργότερα δικό του μοναστήρι στην Παλαιστίνη, όπου έζησε για 30 χρόνια. Ηταν δε γνωστός ως «πεντάγλωσσος», καθώς γνώριζε ελληνικά, εβραϊκά, συριακά, κοπτικά και λατινικά.

Μετά από παρότρυνση του Αγ. Ιλαρίωνα, εξελέγη Επίσκοπος Κωνσταντίας (της αρχαίας Σαλαμίνας) και Αρχιεπίσκοπος Κύπρου το 367, θέση στην οποία διακρίθηκε για την αυστηρή προσήλωσή του στην ορθόδοξη πίστη, την κατήχηση των Κυπρίων, την καταπολέμηση των αιρέσεων και το πλούσιο φιλανθρωπικό του έργο, ενώ το σπουδαιότερο έργο του είναι το «Πανάριον», ένας κατάλογος 80 αιρέσεων με τις αντίστοιχες αναιρέσεις τους. Πέθανε το 403 πάνω σε πλοίο, κατά την επιστροφή του από την Κωνσταντινούπολη.

Η διαμάχη μεταξύ του Επιφανίου και του Ιωάννη του Χρυσοστόμου θεωρείται μία από τις πιο ανθρώπινες και συνάμα τραγικές στιγμές στην ιστορία της Εκκλησίας, καθώς έφερε σε σύγκρουση δύο κορυφαίους αγίους. Ο Επιφάνιος ήταν ο πλέον φανατικός πολέμιος του Ωριγένη, τον οποίο θεωρούσε πηγή όλων των αιρέσεων. Αντίθετα, ο Χρυσόστομος ήταν πιο ανεκτικός και είχε δώσει άσυλο στους «Μακρούς Αδελφούς» (Διόσκορο, Αμμώνιο, Ευσέβιο και Ευθύμιο), μοναχούς από την Αίγυπτο που κατηγορούνταν ως ωριγενιστές. Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος, εχθρός του Χρυσοστόμου, εκμεταλλεύτηκε τον ζήλο του Επιφανίου για την Ορθοδοξία και τον έπεισε να πάει στην Κωνσταντινούπολη το 403, για να καταδώσει τον Ιωάννη ως αιρετικό. Οταν ο Επιφάνιος έφτασε στην πρωτεύουσα, αρνήθηκε να συναντηθεί ή να συλλειτουργήσει με τον Χρυσόστομο, απαιτώντας πρώτα την καταδίκη του Ωριγένη. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο αποχαιρετισμός τους ήταν σκληρός και συνοδεύτηκε από λόγια που βγήκαν αληθινά: Επιφάνιος προς Ιωάννη: «Ελπίζω να μην πεθάνεις επίσκοπος». Ιωάννης προς Επιφάνιο: «Ελπίζω να μην πατήσεις ποτέ ξανά στο θρόνο σου». Ο μεν Επιφάνιος πέθανε στο πλοίο της επιστροφής για την Κύπρο, πριν προλάβει να φτάσει στο νησί, ο δε Χρυσόστομος καθαιρέθηκε λίγο μετά, στη Σύνοδο της Δρυός, και πέθανε εξόριστος, έχοντας χάσει το αξίωμά του. Παρά τη διαμάχη, η Εκκλησία τους αναγνώρισε και τους δύο ως αγίους, θεωρώντας ότι η σύγκρουση οφειλόταν σε παραπληροφόρηση και υπερβάλλοντα ζήλο για την πίστη.

Οσιος Νεκτάριος της Οπτινα

Κατά κόσμον Νικόλαος, υπήρξε ένας από τους τελευταίους μεγάλους στάρετς (πνευματικούς καθοδηγητές) της περίφημης ερήμου της Οπτινα (Optina Pustyn) στη Ρωσία. Γεννήθηκε το 1853 (ή 1857/58 κατά άλλες πηγές) στην πόλη Γιελέτς (Yelets) της επαρχίας Αριόλ από φτωχούς, αλλά ευσεβείς γονείς, τον Βασίλειο και την Ελένη Τύχωνωφ. Τον πατέρα του τον έχασε σε ηλικία επτά ετών, ενώ η μητέρα του πέθανε επίσης όταν ο Νικόλαος ήταν ακόμα νέος, κι έτσι από μικρός αναγκάστηκε να εργαστεί. Οταν πληροφορήθηκε ότι του ετοίμαζαν προξενιό, επισκέφθηκε για πνευματικές συμβουλές τη μοναχή Θεοκτίστη, πνευματική θυγατέρα του Αγ. Τύχωνα του Ζαντόνσκ, η οποία τον παρότρυνε να μεταβεί στη Μονή της Οπτινα αντί να παντρευτεί. Εκεί, και σε ηλικία περίπου 20 ετών, έγινε πνευματικό παιδί των μεγάλων γερόντων Ανατολίου (Zertsalov) και του Αμβροσίου, το δε 1887 έλαβε το μοναχικό σχήμα και ονομάστηκε Νεκτάριος.

Για πολλά χρόνια έζησε σε αυστηρή σιωπή και απομόνωση. Για έντεκα χρόνια, μάλιστα, είχε καλύψει τα παράθυρα του κελιού του με μπλε χαρτί, επικεντρωμένος στην εσωτερική προσευχή, λέγοντας ότι για έναν μοναχό υπάρχουν μόνο δύο έξοδοι: προς την εκκλησία και προς τον τάφο. Μετά την κοίμηση των προηγούμενων γερόντων, ο Νεκτάριος ανέλαβε το βάρος της καθοδήγησης των πιστών. Προικισμένος με διορατικότητα, προέβλεψε τις μελλοντικές δοκιμασίες από την Οκτωβριανή Επανάσταση και προσευχόταν για όλη τη Ρωσία, ενώ, ταυτόχρονα, συχνά συμπεριφερόταν με έναν αινιγματικό, σχεδόν «σαλό» τρόπο, κρύβοντας τη σοφία του πίσω από απλές ή παράξενες κουβέντες, τις οποίες οι άνθρωποι κατανοούσαν αργότερα.

Ηταν άνθρωπος με μεγάλη μόρφωση, διάβαζε όχι μόνο πατερικά κείμενα αλλά και λογοτεχνία (Πούσκιν, Ντοστογιέφσκι, Σαίξπηρ) και μελέτησε διάφορες επιστήμες. Μετά την επανάσταση του 1917, υπέστη διώξεις από το αθεϊστικό καθεστώς, η μονή έκλεισε και ο ίδιος συνελήφθη το 1922, τα δε τελευταία χρόνια της ζωής του τα έζησε εξόριστος. Εκοιμήθη εν Κυρίω στις 29 Απριλίου (12 Μαΐου με το νέο ημερολόγιο) του 1928.

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Καλλιτρόπου, μάρτυρος Δομιτίλλης, μαρτύρων Αχιλλέως και Νερέου, μάρτυρος Παγκρατίου, Δρακοντίου επισκόπου Νικαίας, ιερομάρτυρος Φιλίππου του Αργυρίου, οσίου Θεοδώρου του εν Κυθήροις ασκήσαντος, Θεοφάνους επισκόπου Σολέα της Κύπρου, Ευθυμίου πατριάρχου Ιεροσολύμων, οσίου Νικήτα του Σιναΐτου, ιερομάρτυρος Ερμογένους πατριάρχου Μόσχας, οσίου Διονυσίου του Ραντονέζ, νεομάρτυρος Ιωάννου του εκ Βλαχίας εν Κωνσταντινουπόλει αθλήσαντος, οσίου Αντωνίου του εκ Ρωσίας.

Σύνταξη και Επιμέλεια: Νίκος Πατρίκης, Ιωάννης Ε. Χρυσάφης

Πηγή: kathimerini.gr