Εορτολόγιο 23 Μαΐου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μανήν ο Προφήτης, Μαρία η Μυροφόρος, η του Κλωπά και Οσία Ευφροσύνη του Πολώτσκ

Μανήν ο Προφήτης

Μνημονεύεται μόνο μία φορά στην Αγία Γραφή, στις Πράξεις των Αποστόλων (13, 1), όπου αναφέρεται ως ένας από τους προφήτες και διδασκάλους της Εκκλησίας της Αντιόχειας: «Ήσαν δέ τινες εν Αντιοχεία κατά την ούσαν εκκλησίαν προφήται και διδάσκαλοι, ο τε Βαρνάβας και Συμεών ο καλούμενος Νίγερ, και Λούκιος ο Κυρηναίος, Μαναήν τε Ηρώδου του τετράρχου σύντροφος και Σαύλος». Το όνομα Μανήν (ή Μαναήν στην ελληνική γραφή) αντιστοιχεί στο εβραϊκό Μεναχέμ, που σημαίνει «παρηγορητής», αυτός που ανακουφίζει κατά τη διάρκεια της θλίψης. Η ελληνική λέξη «σύντροφος» κυριολεκτικά σημαίνει αυτόν που ανατράφηκε μαζί με κάποιον, οπότε η πληροφορία και ο χαρακτηρισμός του ως «σύντροφος Ηρώδη του τετράρχη» σημαίνει ότι ο Μανήν και ο Ηρώδης Αντίπας μεγάλωσαν μαζί στο ίδιο παλάτι, πιθανότατα ως παιδικοί σύντροφοι της αυλής. Το πιθανότερο είναι ότι ανήκε σε υψηλή κοινωνική τάξη και μάλλον θα ήταν μάρτυρας του αποκεφαλισμού του Ιωάννη του Προδρόμου, καθώς και της ανάκρισης του Χριστού από τον Ηρώδη πριν τη Σταύρωση.

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς και με ποιον τρόπο ο Μανήν ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Ωστόσο, όταν τον συναντάμε στις Πράξεις, βρίσκεται ήδη σε κεντρικό ρόλο στην Εκκλησία της Αντιόχειας, μιας από τις πιο δυναμικές και κοσμοπολίτικες χριστιανικές κοινότητες της εποχής, όπου οι πιστοί ονομάστηκαν για πρώτη φορά «Χριστιανοί», κατατάσσεται δε μαζί με τον Βαρνάβα και τον Παύλο (Σαύλο), γεγονός που υποδηλώνει ότι η συμβολή του στην τοπική Εκκλησία ήταν ουσιαστική και αναγνωρισμένη. Η μορφή του καταδεικνύει ότι το Ευαγγέλιο δεν γνωρίζει κοινωνικά σύνορα. Ένας άνθρωπος που μεγάλωσε στα παλάτια της εξουσίας, δίπλα στον ηγεμόνα της περιοχής, δεν δίστασε να γυρίσει την πλάτη στα προνόμιά της και να υπηρετήσει ως προφήτης και διδάσκαλος την Εκκλησία.

Μαρία η Μυροφόρος, η του Κλωπά

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ήταν κόρη του Ιωσήφ του μνήστορα (της Παναγίας) από τον γάμο του πριν μνηστευθεί για λόγους προστασίας την Παναγία, και σύζυγος ή κόρη κατ’ άλλους του Κλωπά (ή Κλεόπα), ο οποίος θεωρείται ένας από τους δύο μαθητές που συνάντησαν τον αναστάντα Χριστό στον δρόμο προς Εμμαούς. Κατονομάζεται μόνον στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον (19, 25), όπου δηλώνεται ως μία από τις Μαρίες που ήταν παρούσες στη Σταύρωση του Ιησού Χριστού: «ειστήκεισαν δε παρά τω σταυρώ του Ιησού η μήτηρ αυτού και η αδελφή της μητρός αυτού, Μαρία η του Κλωπά και Μαρία η Μαγδαληνή» και, σύμφωνα με μερικούς ερμηνευτές, συγκαταλέγεται στις γυναίκες που την αυγή της Αναστάσεως πήγαν στον τάφο του Ιησού για να αλείψουν το σώμα του με μύρα και ήταν οι πρώτες που άκουσαν το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης από τον Άγγελο. Μετά την Ανάσταση εργάστηκε για τη διάδοση του Ευαγγελίου και εκοιμήθη εν ειρήνη.

Οσία Ευφροσύνη του Πολώτσκ

Σημαντική μορφή του μεσαιωνικού ρωσικού μοναχισμού, γεννημένη στο Πολώτσκ (Polotsk) της σημερινής Λευκορωσίας μεταξύ 1101-1104, με το κοσμικό όνομα Πρεντισλάβα (Predslava), υπήρξε φωτιστής, ηγουμένη και προστάτιδα των τεχνών και των γραμμάτων στη Λευκορωσία. Από μικρή ηλικία έδειξε μεγάλη αγάπη για τη μάθηση, τη μελέτη των Γραφών και την προσευχή, γι’ αυτό, σε ηλικία 12 ετών, αρνούμενη τις προτάσεις γάμου και παρά τις αντιρρήσεις των γονέων της, κατέφυγε κρυφά σε μοναστήρι όπου ηγουμένη ήταν η θεία της και εκάρη μοναχή με το όνομα Ευφροσύνη.

Με την ευλογία του τοπικού επισκόπου εγκαταστάθηκε αρχικά στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας, όπου ασχολήθηκε με την αντιγραφή βιβλίων, μια δύσκολη εργασία που τότε γινόταν κυρίως από άνδρες, ενώ τα χρήματα που κέρδιζε τα διέθετε στους φτωχούς. Αργότερα ίδρυσε τη γυναικεία Μονή του Σωτήρος στο Σέλτσε, την οποία κατέστησε κέντρο εκπαίδευσης για νεαρές κοπέλες, διδάσκοντάς τους γραφή, αντιγραφή βιβλίων, μουσική και διάφορες χειροτεχνίες. Ιδιαίτερο γεγονός αποτελεί η παραγγελία της το 1161 για την κατασκευή ενός περίτεχνου σταυρού – λειψανοθήκης, γνωστού ως Σταυρός της Αγίας Ευφροσύνης, ο οποίος αποτελεί αριστούργημα της ρωσικής τέχνης και θεωρείται εθνικός θησαυρός της Λευκορωσίας.

Προς το τέλος της ζωής της, πραγματοποίησε το όνειρό της να προσκυνήσει στους Αγίους Τόπους. Όταν έφτασε στην Ιερουσαλήμ ασθένησε, εκοιμήθη ειρηνικά στις 23 Μαΐου 1173 και ετάφη στη μονή του αγ. Θεοδώρου στα Ιεροσόλυμα. Μετά την κατάληψη της πόλης από τον Σαλαντίν, τα λείψανά της μεταφέρθηκαν στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, ενώ το 1910 τα ιερά λείψανά της επέστρεψαν πανηγυρικά στη μονή που ίδρυσε στο Πολώτσκ. Θεωρείται προστάτιδα της λευκορωσικής γης, φωτιστής και ειρηνοποιός, καθώς με τη σοφία της προσπάθησε να συμφιλιώσει τους αντιμαχόμενους πρίγκιπες της Ρωσίας.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Σαλωνά του Ρωμαίου, μάρτυρος Σελεύκου, μαρτύρων Δονατιανού και Ρογατιανού των αυταδέλφων, Μερκουλιαλίου επισκόπου Φόρλι της Ιταλίας, Δεσιδερίου επισκόπου Λανγκρέ της Γαλλίας, μαρτύρων Κουϊντιανού, Λουκίου και Ιουλιανού και των συν αυτών δεκαεννέα μαρτυρησάντων, Πατρικίου επισκόπου Βαϋέξ της Γαλλίας, οσίων Ευτυχίου και Φλωρεντίου, ιερομάρτυρος Δεσιδερίου επισκόπου Βιέννης, οσίου Συαγρίου του εν Νικαία, Μιχαήλ επισκόπου Συνάδων του Ομολογητού, οσίου Δαμιανού βασιλέως της Γεωργίας, οσίου Αβραμίου του εκ Ρωσίας, Αντωνίου επισκόπου Ροστώβ, Κυρίλλου επισκόπου Ροστώβ, οσίου Παϊσίου του Γκαλίτς, Αθανασίου του δια Χριστόν σαλού, οσίων Αδριανού και Βογολεπίου των εκ Ρωσίας, οσίων Αντωνίου και Ιωαννικίου των εκ Ρωσίας, οσιομάρτυρος Δανιήλ και των συν αυτώ μαρτυρησάντων, Αλεξάνδρου του εκ Ρωσίας του θαυματουργού, οσίων Δωροθέου και Ιλαρίωνος του Γιουγκσκίε της Ρωσίας, οσίου Ιωακείμ του εν Σαρτόμα της Ρωσίας, ανακομιδή ιερών λειψάνων οσίου Ιωακείμ του Ιθακησίου.

Πηγή: kathimerini.gr