Εορτολόγιο 17 Μαΐου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 17 Μαΐου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Ανδρόνικος, Ανδρονίκη
• Ιουνία
• Σόλων

Εορτολόγιο: Κυριακή του Τυφλού, Νεομάρτυς Νικόλαος ο εκ Μετσόβου, Οσιοι Νεκτάριος και Θεοφάνης Αψαράδες, Αθανάσιος Αρχιεπίσκοπος Χριστιανουπόλεως και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

Κυριακή του Τυφλού

Η έκτη Κυριακή από το Πάσχα αποτελεί την τελευταία Κυριακή της πασχαλινής περιόδου πριν από την Απόδοση της εορτής και την Ανάληψη. Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας προέρχεται από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον (Ιω. 9, 1–38) και αναφέρεται στο θαύμα της θεραπείας του εκ γενετής τυφλού από τον Χριστό.

Καθώς ο Ιησούς περπατούσε στην Ιερουσαλήμ, είδαν οι μαθητές Του έναν εκ γενετής τυφλό και τον ρώτησαν ποιος αμάρτησε, ο ίδιος ή οι γονείς του, ώστε να γεννηθεί τυφλός. Ο Χριστός απάντησε ότι ούτε εκείνος ούτε οι γονείς του αμάρτησαν, αλλά η κατάσταση αυτή έγινε για να φανερωθούν τα έργα του Θεού. Στη συνέχεια, έφτυσε στο έδαφος, έκανε πηλό με το σάλιο Του, άλειψε τα μάτια του τυφλού και του είπε να πάει να νιφθεί στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Ο άνθρωπος υπάκουσε, πλύθηκε και επέστρεψε βλέποντας. Το γεγονός προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση, οι μεν γείτονες και οι γνωστοί του δυσκολεύονταν να πιστέψουν ότι πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο, οι δε Φαρισαίοι τον ανέκριναν επανειλημμένα, επειδή η θεραπεία έγινε ημέρα Σαββάτου. Ο πρώην τυφλός, με απλότητα και παρρησία, ομολόγησε ότι ο Ιησούς τον θεράπευσε και σταδιακά οδηγήθηκε σε βαθύτερη πίστη, φθάνοντας να αναγνωρίσει τον Χριστό ως Κύριο και να Τον προσκυνήσει.

Τα θεολογικά μηνύματα του γεγονότος είναι πολλά. Ο Χριστός είναι το φως του κόσμου, η δε θεραπεία του τυφλού δεν είναι απλώς αποκατάσταση σωματικής όρασης, αλλά φανέρωση της θεϊκής Του ταυτότητας και θεραπεία ολόκληρου του ανθρώπινου εσωτερικού κόσμου. Η πασχαλινή περίοδος, στην οποία εντάσσεται η εορτή, τονίζει ότι η Ανάσταση είναι νίκη του φωτός επί του σκότους. Ο εκ γενετής τυφλός συμβολίζει την ανθρωπότητα που ζει στο σκοτάδι της άγνοιας και της φθοράς, η δε θεραπεία του φανερώνει τη σωτηρία που προσφέρει ο Αναστημένος Χριστός.

Απορρίπτεται, επίσης, η μηχανιστική αντίληψη περί αμαρτίας. Οι μαθητές εκφράζουν μια διαδεδομένη αντίληψη της εποχής, ότι δηλαδή κάθε σωματική δοκιμασία είναι άμεσο αποτέλεσμα προσωπικής αμαρτίας, αλλά ο Χριστός απορρίπτει αυτή τη στενή ερμηνεία. Δεν συνδέει τον πόνο ή τη νόσηση με συγκεκριμένη ενοχή, αλλά αποκαλύπτει ότι μέσα από τη δοκιμασία και την απώλεια μπορεί να φανερωθεί η δόξα του Θεού. Με αυτόν τον τρόπο διδάσκεται ότι ο ανθρώπινος πόνος δεν είναι τιμωρία, αλλά μπορεί να καταστεί τόπος θείας ενέργειας και ψυχικής μεταμόρφωσης.

Καταδεικνύεται, ακόμη, η απαραίτητη συνέργεια του ανθρώπου. Ο Χριστός θα μπορούσε να θεραπεύσει τον τυφλό με έναν λόγο. Ωστόσο, του ζητεί να πάει και να πλυθεί στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Η σύμπραξη και η υπακοή του ανθρώπου αποτελούν προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του θαύματος, γιατί η σωτηρία δεν επιβάλλεται, αλλά προσφέρεται, και ο άνθρωπος καλείται να ανταποκριθεί με πίστη και πράξη. Και κατά το διάστημα που ο πρώην τυφλός αποκτά σταδιακά όχι μόνο όραση αλλά και πίστη, οι Φαρισαίοι, που θεωρούνται «βλέποντες», αποδεικνύονται οι πνευματικά τυφλοί. Η εμμονή τους στον τύπο του Σαββάτου και η άρνηση να δεχθούν το θαύμα αποκαλύπτουν την εσωτερική τους σκληρότητα. Κι έτσι αντιπαραβάλλονται δύο πορείες, η πορεία από το σκοτάδι στο φως του θεραπευμένου και η πορεία από τη γνώση στην πνευματική τύφλωση των Φαρισαίων. Και αυτό διότι, το αληθινό φως δεν είναι απλώς γνώση του νόμου και η εφαρμογή των τυπικών του διατάξεων, αλλά η ουσιαστική και με εμπιστοσύνη σχέση με τον Χριστό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πορεία της πίστης του τυφλού που εξελίσσεται σταδιακά. Αρχικά, απαντώντας στους Φαρισαίους, μιλά για «τον άνθρωπο που λέγεται Ιησούς», στη συνέχεια Τον αποκαλεί «προφήτη», και, τέλος ομολογεί ότι είναι ο Υιός του Θεούκαι Τον προσκυνεί. Η Εκκλησία βλέπει σε αυτή την κλιμάκωση την εικόνα της πνευματικής ωρίμανσης κάθε πιστού, όπου ο καθημερινός αγώνας του χριστιανού, με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, οδηγεί σε βαθύτερη γνώση και ομολογία.

Νεομάρτυς Νικόλαος ο εκ Μετσόβου

Αγαπητός λαϊκός άγιος της Ηπείρου και της Θεσσαλίας, του οποίου το μαρτύριο συγκλόνισε στην εποχή του. Γεννήθηκε στο Μέτσοβο από ευσεβείς γονείς και σε νεαρή ηλικία έφυγε για τα Τρίκαλα, όπου εργαζόταν ως υπάλληλος σε αρτοποιείο. Υπό την πίεση Τούρκων που σύχναζαν εκεί, ο Νικόλαος υπέκυψε και ασπάστηκε το Ισλάμ, αλλά σύντομα μετάνιωσε πικρά, επέστρεψε στο Μέτσοβο και ζούσε χριστιανικά με αυστηρή μετάνοια. Αργότερα, και λόγω της φτώχειας, αναγκάστηκε να επιστρέψει στα Τρίκαλα για να πουλήσει εμπορεύματα, εκεί όμως αναγνωρίστηκε από έναν Τούρκο κουρέα, ο οποίος τον απείλησε πως αν δεν φανερώσει δημόσια τη μουσουλμανική του ιδιότητα, θα τον παρέδιδε στις αρχές ως αποστάτη του Ισλάμ.

Ενισχυμένος από τη θεία χάρη, ο Νικόλαος αρνήθηκε να υποκύψει ξανά, εμφανίστηκε στον κριτή και με θάρρος ομολόγησε: «Χριστιανός γεννήθηκα, χριστιανός είμαι και χριστιανός θέλω να πεθάνω». Αφού υπέστη σκληρά βασανιστήρια και φυλάκιση, καταδικάστηκε σε θάνατο διά πυράς, γεγονός που έλαβε χώρα στην κεντρική πλατεία των Τρικάλων στις 17 Μαΐου 1617. Μετά το μαρτύριο, ένας ευσεβής χριστιανός αγόρασε την κάρα του αγίου από τους Τούρκους έναντι μεγάλης χρηματικής αμοιβής, η οποία σήμερα φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων, ενώ τμήματά της βρίσκονται και στον ομώνυμο ναό στο Μέτσοβο, καθώς εκεί τιμάται ως προστάτης της πόλης και των αρτοποιών λόγω του επαγγέλματός του.

Οσιοι Νεκτάριος και Θεοφάνης Αψαράδες

Κτήτορες της περίφημης Μονής Βαρλαάμ στα Μετέωρα, υπήρξαν σημαντικές μορφές του αθωνικού και μετεωρίτικου μοναχισμού τον 16ο αι. Γεννήθηκαν στα Ιωάννινα στα τέλη του 15ου αι. και κατάγονταν από την αρχοντική οικογένεια των Αψαράδων (ιχθυοπωλών). Αρχικά μόνασαν στο νησάκι της λίμνης των Ιωαννίνων, στη Μονή Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπηνών, και στη συνέχεια μετέβησαν στο Αγιον Ορος, όπου έζησαν υπό την πνευματική καθοδήγηση του Αγ. Νήφωνος, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

Μετά από περιπλανήσεις, το 1510-1511 εγκαταστάθηκαν στα Μετέωρα. Αρχικά έμειναν στον στύλο του Προδρόμου (Μονή Προδρόμου), αλλά, λόγω προβλημάτων με άλλους μοναχούς, ανέβηκαν στον απόκρημνο βράχο του Βαρλαάμ, ονομασία που έλαβε από ομώνυμο ασκητή του 14ου αι. Βρήκαν τον βράχο ερειπωμένο, ωστόσο, με τεράστιες δυσκολίες και προσωπική εργασία, αρχικά ανακαίνισαν το παρεκκλήσιο των Τριών Ιεραρχών, το 1536 τον πύργο του Βριζονίου και το διάστημα 1541-1544 το μεγαλοπρεπές καθολικό της μονής, που το αφιέρωσαν στους Αγίους Πάντες. Το υποδειγματικό κοινόβιο υπό την καθοδήγησή τους γνώρισε οικονομική ανάπτυξη και πνευματική άνθηση, κατέστη δε πνευματικός φάρος για ολόκληρη τη Θεσσαλία. Ο Θεοφάνης εκοιμήθη στις 17 Μαΐου 1544, ενώ ο Νεκτάριος λίγα χρόνια αργότερα, το 1550. Οι κάρες και τα λείψανά τους φυλάσσονται μέχρι σήμερα στη μονή, αποτελώντας πηγή ευλογίας για τους προσκυνητές.

Αθανάσιος Αρχιεπίσκοπος Χριστιανουπόλεως

Σπουδαία εκκλησιαστική μορφή της Πελοποννήσου, γνωστός ως ο «Νέος Ελεήμων». Γεννήθηκε στην Καρύταινα Γορτυνίας περί το 1640 και το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος Κορφηνός. Ελαβε εξαιρετική παιδεία μάλλον στη γειτονική Μονή Φιλοσόφου και, παρά την επιθυμία των γονέων του να νυμφευθεί, εκείνος μετέβη στην Κωνσταντινούπολη όπου χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος, υπηρετώντας με ζήλο το Πατριαρχείο και διακονώντας τους χριστιανούς.

Το 1680/81, σε μια εποχή που η Πελοπόννησος υπέφερε λόγω της μετάβασης από την Ενετοκρατία στην Τουρκοκρατία, χειροτονείται από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιάκωβοεπίσκοπος Χριστιανουπόλεως, υπέρτιμος και έξαρχος πάσης Αρκαδίας, με έδρα την Κυπαρισσία και διάδοχος του κοιμηθέντος Ευγενίου. Η κατάσταση που βρήκε την περιοχή ήταν απελπιστική από όλες τις απόψεις, οικονομική, κοινωνική, πνευματική και ηθική. Η αγάπη του και η μέριμνα για το ποίμνιό του τον ανέδειξε προστάτη των φτωχών, των χηρών, των ορφανών, των διωκομένων και των ανημπόρων. Ενώ ο ίδιος ζούσε με άκρα ασκητικότητα, διέθετε όλα τα έσοδα της επισκοπής για την ανακούφιση του λαού, χωρίς ωστόσο να παραλείπει και τις πνευματικές ανάγκες του, γι’ αυτό μερίμνησε και για την αναστήλωση ναών και για τη στήριξη των σχολείων, θεωρώντας την παιδεία απαραίτητη για τη διατήρηση της πίστης και της εθνικής συνείδησης.

Εκοιμήθη ειρηνικά το 1707 και ετάφη στον Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Χριστιανούπολη. Λίγα χρόνια αργότερα, κατά την ανακομιδή των λειψάνων του, το σώμα του βρέθηκε άφθαρτο και ευωδιάζον, και σήμερα τεμάχια των λειψάνων του είναι αποθησαυρισμένα στη Μονή Τιμίου Προδρόμου της Γορτυνίας και στον ομώνυμο Ι. Ναό στην Κυπαρισσία, της οποίας είναι πολιούχος.

Τιμάται επίσης η μνήμη: αποστόλων Ανδρονίκου και Ιουνίας, μαρτύρων Παμφυλώνος και Σολόχωνος, οσίας Ευδοκίας, μάρτυρος Ρεστιτούτης, μαρτύρων Ανδρίου, Βίκτωρος και Βασίλλας, μαρτύρων Εραδίου, Παύλου, Ακυλίνου και των συν αυτοίς, ιερομάρτυρος Θεοδωρήτου, οσίου Ματρώνου του εκ Κορνουάλλης, οσίου Μαϊδούλφου του εξ Αγγλίας, μεγαλομάρτυρος Νικολάου του εκ Σόφιας, μάρτυρος Ελεαζάρου του εκ Ρωσίας, οσίου Ιωνά της Οδησσού, οσίας Ευφροσύνης της εν Μόσχα.

Πηγή: Kathimerini.gr