Οι τράπεζες το 2015

Γράφει ο Παναγιώτης Τζουνάκος

Το κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών το καλοκαίρι του 2015 ήταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός, το οποίο είχε μεγάλο αντίκτυπο στα οικονομικά ζητήματα της χώρας, στο εσωτερικό αλλά και το εξωτερικό. Έγινε, όταν η τότε Ελληνική Κυβέρνηση, μετά από σκληρή και ανυποχώρητη διαπραγμάτευση, δεν αποδέχθηκε το κείμενο για συμφωνία που της πρότειναν οι πιστωτές της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ΔΝΤ. Έτσι, η καθοδηγούμενη ΕΚΤ από τον Σόιμπλε και τους ευρωπαίους υποστηρικτές του, αποφάσισε στις 28 Ιουνίου 2015 να μην δανείσει την Ελλάδα, με αποτέλεσμα το αναγκαστικό κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών, για την προστασία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και των καταθετών.

Πριν από το κλείσιμο των τραπεζών:

Οι εκλογές της 17ης Ιουνίου του 2012 έφεραν τη συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ και από την 21η/6/2013, μετά το κλείσιμο της ΕΡΤ από τον Σαμαρά και την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ από την κυβέρνηση, έμεινε η συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ (Σαμαρά-Βενιζέλου). Το αποτέλεσμα εκείνων των εκλογών έδειξε και το μεγάλο ανοδικό ρεύμα του ΣΥΡΙΖΑ. Με τη διαφαινόμενη πολιτική αλλαγή, άρχισε η εκροή κεφαλαίων, η οποία είχε φτάσει στα 120 δις ευρώ, όταν μεγάλες επιχειρήσεις, πλούσιοι Έλληνες και ειδικοί των χρηματαγορών έβγαζαν τις καταθέσεις τους στο εξωτερικό. Μάλιστα ο ΟΤΕ, ο οποίος είχε πουληθεί από τη ΝΔ του Κων/νου Μητσοτάκη στον Γερμανικό ΟΤΕ, έδωσε εντολή να αποσύρονται κάθε μέρα από την Εθνική Τράπεζα οι καταθέσεις του και να αποστέλλονται στη Γερμανία.

Στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου που πάσχιζε να κλείσει το νέο της μνημόνιο μέσα από τις προτάσεις του mail Χαρδούβελη, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως mail μέτρων Μίκι Μάους από τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ Πολ Τόμσεν, έχασε την εξουσία και σχηματίστηκε η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. «Μπαίνοντας στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ως αν. υπουργός Οικονομικών, άκουσα τότε κατά την ώρα της παράδοσης-παραλαβής ότι ο αποχωρών υπουργός, ο κ. Σταϊκούρας, άφηνε το κρατικό ταμείο με 2,8 δις ευρώ! Παραλαμβάνοντας τους πίνακες των χρηματορροών την ίδια ημέρα, διαπίστωνα όμως με έκπληξη ότι το ταμείο ήταν στο 1,6 δις ευρώ, ενώ οι μηνιαίες πληρωμές του Φεβρουαρίου ανέρχονταν σε 5,5 δις ευρώ». (Δημήτρης Μάρδας, π. αν. υπουργός Οικονομικών).

Η πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας το 2015 Λούκα Κατσέλη είχε ισχυρισθεί ότι η ελληνική οικονομία είχε επενδυτικό κενό 150 δις, δηλαδή επενδύσεις, που τις είχε πολύ ανάγκη η χώρα τη συγκεκριμένη περίοδο. Έχει παραμείνει ανεξίτηλη στη μνήμη μας η φιγούρα του Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος καλούσε τον κόσμο «να σώσει τις καταθέσεις του» επειδή θα τις έπαιρνε ο Τσίπρας και οι δανειστές. Ήταν μια εκστρατεία σύσσωμης της ΝΔ απέναντι στην νέα κυβέρνηση, αλλά στην πραγματικότητα απέναντι στον καταχρεωμένο ελληνικό λαό από τις επιλογές και τις οικονομικές ατασθαλίες των προηγούμενων κυβερνήσεων.

Οι προσπάθειες που έγιναν στη συνέχεια κατάφεραν να κρατήσουν τη χώρα όρθια, παρότι οι «Θεσμοί» θεωρούσαν, εκτός των άλλων, ότι το κρατικό ταμείο δεν θα άντεχε, ποντάροντας έτσι στην ολοκληρωτική χρεοκοπία της χώρας.

Ο δημοσιογράφος και πρώην ευρωβουλευτής της ΝΔ Γιώργος Κύρτσος, σε τηλεοπτικές του εμφανίσεις κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και των σεναρίων περί Grexit, είχε αναφέρει (επικαλούμενος δικές του πηγές και πληροφορίες) ότι υπήρχε σχέδιο από την τότε κυβέρνηση για μαζική εκτύπωση δραχμών. Αργότερα, όταν αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία διαφοροποιήθηκε ριζικά από τις θέσεις του και σε πρόσφατες τοποθετήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει χαρακτηρίσει ως «πολιτικό κατάντημα» τη διαστρέβλωση των γεγονότων του 2015.

Αναμφίβολα, η άθλια οικονομική κατάσταση που παρέλαβε η νέα κυβέρνηση το 2015 ήταν δημιούργημα των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, αλλά και της συγκυβέρνησης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ με ευθύνη και του ίδιου του Μητσοτάκη, που ήταν υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Τότε, αλλά και τώρα η ΝΔ και ο αρχηγός της συνεχίζουν να παραπλανούν τον ελληνικό λαό και να κινδυνολογούν προσπαθώντας να επιρρίψουν στον Τσίπρα την ευθύνη για το κλείσιμο των τραπεζών και να αποπροσανατολίσουν την κοινή γνώμη από τα δικά τους πεπραγμένα, να απαλλαγούν από τις ενοχές τους και να λυτρωθούν.

Και όλα αυτά καμιά σημασία δεν έχουν, αν δεν συνδυαστούν με τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα που επέδειξε τότε ο ελληνικός λαός. Ουδεμία αναταραχή υπήρξε στις ουρές των συμπολιτών μας, οι οποίοι στάθηκαν υπομονετικά μπροστά στα ΑΤΜ των τραπεζών για να πάρουν τα 60 ευρώ, χρήματα, τα οποία έφταναν για τις απαραίτητες ημερήσιες ανάγκες. Ακόμη και από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που είχαν ανειλημμένες υποχρεώσεις δεν παρουσιάστηκε κάποιο πρόβλημα, κάποια αντίδραση. Υπήρξαν όμως και κάποιοι διατεταγμένοι τύποι στις ουρές και κάποιοι πληρωμένοι κονδυλοφόροι, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι την πρωτόγνωρη συγκυρία θέλησαν να κάνουν αντιπολίτευση και στρέφονταν με πάθος εναντίον της τότε κυβέρνησης και του πρωθυπουργού. Τελικά, επικράτησε η προσεκτική σκέψη των μικρών κυρίως καταθετών, που αντιλαμβανόμενοι τη δύσκολη θέση της χώρας και τις επιθέσεις των δανειστών και της ΝΔ εναντίον της, στάθηκαν με ωριμότητα και νηφαλιότητα, κάτι που αποδείχθηκε στις αμέσως επόμενες εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου του 2015, δίνοντας εκ νέου την εμπιστοσύνη τους στον Αλέξη Τσίπρα.

Άλλο η κριτική και άλλο η διαστρέβλωση κατά βούληση.