Εορτολόγιο 24 Αυγούστου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 24 Αυγούστου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αιτωλία
• Αρσένιος
• Ευτυχία, Ευτύχιος

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία ο Νεοϊερομάρτυρας και Ισαπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός και ο Μάρτυς Ευτυχής

Νεοϊερομάρτυρας και Ισαπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός

Παραμονές της έναρξης του απελευθερωτικού αγώνα για την απόκτηση της ανεξαρτησίας και της ίδρυσης του κράτους τους, οι ταλαιπωρημένοι και κυνηγημένοι από τους Οθωμανούς κατακτητές Ελληνες, χωρίς κανένα ουσιαστικό πνευματικό και θρησκευτικό στήριγμα, βρήκαν στο πρόσωπο του Κοσμά του Αιτωλού εκείνον τον εθνεγέρτη και φωτισμένο ιερωμένο που, αν και δεν τους ξεσήκωσε, τους προετοίμασε για την Επανάσταση που ερχόταν. Γνωστός και ως Πατροκοσμάς, υπήρξε ο κορυφαίος ελληνορθόδοξος ιερομόναχος, εθναπόστολος, ισαπόστολος και ιερομάρτυρας της εποχής του. Η δράση του κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν καταλυτική για τη διάσωση της ελληνικής γλώσσας, την αναχαίτιση των μαζικών εξισλαμισμών και την πνευματική αφύπνιση του υπόδουλου Γένους.

Γεννήθηκε στα 1714 στο Μέγα Δένδρο, ένα μικρό χωριό της Αιτωλίας, και ανατράφηκε χριστιανικά από τους ευλαβείς γονείς του, γεγονός που τον ώθησε σε ηλικία 20 χρόνων να μεταβεί στο Αγιο Ορος για να σπουδάσει στην Αθωνιάδα Ακαδημία. Ωστόσο, πολύ σύντομα και στο πλαίσιο των αντιδράσεων για τη δημιουργία ενός κλίματος Διαφωτισμού στο εσωτερικό της, η Αθωνιάδα έκλεισε, ο Κοσμάς εκάρη μοναχός και λίγο μετά πρεσβύτερος στη Μονή Φιλοθέου. Δεν ήταν όμως ο ιερωμένος που θα ζούσε έγκλειστος σε Μονή. Ηθελε να βγει έξω, να συναντήσει και να συνυπάρξει με το καθημαγμένο ποίμνιο και, γι’ αυτόν τον λόγο πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να πάρει την ευλογία του πατριάρχη Σεραφείμ Β΄ να κηρύξει το Ευαγγέλιο στους απλούς ανθρώπους. Ξεκίνησε από την ίδια την Κωνσταντινούπολη, πέρασε στις Κυκλάδες, αποσύρθηκε για λίγο πάλι στο Αγιο Ορος, συμπληρώνοντας έτσι 17 χρόνια παραμονής εκεί, για να συνεχίσει στη Θεσσαλονίκη, τη Βέροια και γενικώς τη Δυτική Μακεδονία. Περιοδεία έκανε και στα Ιόνια Νησιά (Κεφαλονιά, Ζάκυνθο και Κέρκυρα) όπως και στην αγαπημένη του Ηπειρο.

Σε όλες τις επισκέψεις του πλήθος κόσμου τον ακολουθούσε, αδιακρίτως προέλευσης, τάξης ή κοινωνικού υποβάθρου, όλοι με μια πρωτόγνωρη δίψα για το μήνυμα του Χριστού, την ενίσχυση του φρονήματος, θρησκευτικού και εθνικού, και την ανάταση ψυχής και σώματος. Ο λόγος του ήταν απλός, προσιτός σε όλους, με εικόνες και εκφράσεις παρμένες από την καθημερινή ζωή. Επειδή τα πλήθη των πιστών που τον ακολουθούσαν ήταν μεγάλα, οι συνάξεις γίνονταν έξω από τους ναούς ή σε ανοικτούς μεγάλους χώρους, όπου πριν ξεκινήσει έμπηγε στη γη έναν μεγάλο σταυρό, τον οποίο στη συνέχεια άφηνε στον τόπο των ομιλιών του ως σύμβολο της διέλευσής του.

Ο Πατροκοσμάς πίστευε ακράδαντα ότι η μόρφωση είναι το θεμέλιο της πίστης και της ελευθερίας, γι’ αυτό, με δική του προτροπή ιδρύθηκαν περισσότερα από 200 κοινά σχολεία (δημοτικά) και 10 γυμνάσια. Ελεγε μάλιστα χαρακτηριστικά: «Καλύτερα να έχετε σχολείο ελληνικό παρά βρύσες και ποτάμια». Ιδρυσε, επίσης, φιλανθρωπικά ιδρύματα, μοίραζε δωρεάν βιβλία, κομποσχοίνια και πολλές κολυμβήθρες για τη βάπτιση των παιδιών, ενώ κατάφερε να καταργήσει τα κυριακάτικα παζάρια, μεταφέροντάς τα το Σάββατο, ώστε οι χριστιανοί να εκκλησιάζονται. Ολη αυτή η δραστηριότητα ήταν φανερό ότι ενόχλησε πολλούς, είτε επειδή ανήκαν ή συνεργάζονταν με την οθωμανική εξουσία είτε επειδή η δράση του αντιστρατευόταν τη θρησκευτική τους διαφορετικότητα. Κυρίως, όμως, η μεταφορά του παζαριού από την Κυριακή στο Σάββατο προκάλεσε την οργή των πλούσιων εμπόρων, κυρίως Εβραίων, οι οποίοι τον διέβαλαν στον Οθωμανό πασά του Βερατίου Κουρτ, κατηγορώντας τον ως πράκτορα των Ρώσων. Ετσι, σε ηλικία 65 χρόνων συνελήφθη στο χωριό Κολικόντασι της σημερινής Αλβανίας, οδηγήθηκε κοντά στις όχθες του Αψου ποταμού, τον απαγχόνισαν και έριξαν το λείψανό του στο ποτάμι δεμένο με βαριά πέτρα. Ηταν η 24η Αυγούστου του 1779. Υστερα από τρεις ημέρες, το σώμα του βρέθηκε να πλέει θαυματουργικά και ετάφη με τιμές στη Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου στο Κολικόντασι. Η αγιοκατάταξή του από το Οικουμενικό Πατριαρχείο έγινε στις 20 Απριλίου 1961.

Οι Προφητείες και οι Διδαχές του Αγίου Κοσμά αποτελούν τη σημαντικότερη πνευματική και εθνική παρακαταθήκη που άφησε στο υπόδουλο Γένος. Οι λόγοι του, αν και ειπώθηκαν σε απλή, λαϊκή γλώσσα για να γίνονται κατανοητοί από τους αγράμματους χωρικούς, κρύβουν βαθιά θεολογική γνώση και σπάνια διορατικότητα. Ενδεικτικά αναφέρονται κάποιες από αυτές. Η αξία της παιδείας: Για τον άγιο, το σχολείο ήταν προθάλαμος της Εκκλησίας, έλεγε μάλιστα ότι «το σχολείον ανοίγει τας εκκλησίας, το σχολείον ανοίγει τα μοναστήρια», και προέτρεπε τους γονείς να μαθαίνουν στα παιδιά τους ελληνικά, γιατί η ελληνική γλώσσα είναι η γλώσσα του Ευαγγελίου. Η θέση της γυναίκας: Σε μια εποχή που η γυναίκα ήταν πλήρως υποβαθμισμένη, ο Πατροκοσμάς δίδασκε την ισότητα των δύο φύλων. Ελεγε στους άνδρες να μην κακομεταχειρίζονται τις γυναίκες τους, διότι «ο Θεός δεν έπλασε τη γυναίκα από τα πόδια για να είναι δούλα, ούτε από το κεφάλι για να είναι αφέντρα, αλλά από το πλευρό για να είναι σύντροφος». Για την κοινωνική δικαιοσύνη, καταφερόταν με σφοδρότητα εναντίον των πλουσίων που μάζευαν χρήματα και δεν βοηθούσαν τους φτωχούς, και ζητούσε από τις κοινότητες να αγοράζουν τα αναγκαία για τα άπορα παιδιά και να μοιράζονται τα αγαθά τους. Η τήρηση της κυριακάτικης αργίας: Στο θέμα αυτό ήταν ανένδοτος, λέγοντας ότι το κέρδος από την κυριακάτικη εργασία είναι «αφορισμένο» και ότι η ημέρα αυτή ανήκει αποκλειστικά στον Θεό και την πνευματική καλλιέργεια.

Αφησε δεκάδες προφητείες, οι οποίες χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, σε αυτές που αφορούσαν την εθνική απελευθέρωση («το ποθούμενο») και σε αυτές που περιέγραφαν με απίστευτη ακρίβεια τις μελλοντικές τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις. Για το τηλέφωνο: «Θα έρθει καιρός που οι άνθρωποι θα μιλούν από ένα μακρινό μέρος σε άλλο, σαν να είναι σε διπλανά δωμάτια». Για τα αυτοκίνητα και τα τρένα: «Θα δείτε να τρέχουν στον κάμπο αμάξια χωρίς άλογα και να πηγαίνουν γρηγορότερα από τον άνεμο». Για τα αεροπλάνα: «Θα έρθει καιρός που οι άνθρωποι θα πετούν στον ουρανό σαν πουλιά και θα ρίχνουν φωτιά στον κόσμο». Για τα δίκτυα των τηλεπικοινωνιών: «Θα δείτε τον κόσμο να ζώνεται με ένα σύρμα». Για την αστικοποίηση: «Οι άνθρωποι θα κλείνονται στις μεγάλες πόλεις, όπου τα σπίτια θα είναι σαν κουτιά και δεν θα υπάρχει πρασινάδα». Για την οικονομική κρίση και τη γραφειοκρατία: «Θα μας βάλουν δυσβάσταχτους φόρους, ακόμα και στα παράθυρα και στις πόρτες. Θα ζητούν χαρτιά για το καθετί». Για την πνευματική φτώχεια: «Οι γραμματισμένοι θα γίνουν οι μεγαλύτεροι εχθροί της πίστης και οι κληρικοί θα γίνουν χειρότεροι από τους λαϊκούς». Για την απελευθέρωση: «Το ποθούμενο θα έρθει όταν σμίξουν δύο πασχαλιές μαζί» (ιστορικά, αυτό θεωρήθηκε ότι εκπληρώθηκε το 1912, κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, όταν το Ορθόδοξο Πάσχα συνέπεσε με την εορτή του Ευαγγελισμού, στις 25 Μαρτίου). Για τα σύνορα της Ελλάδας: Οταν τον ρώτησαν πού θα φτάσει η ελεύθερη Ελλάδα, εκείνος έδειξε τα βουνά της Ηπείρου και της Μακεδονίας, λέγοντας: «Εδώ θα είναι τα σύνορα», πράγμα που επαληθεύτηκε σχεδόν 130 χρόνια αργότερα.

Μάρτυς Ευτυχής

Μαθητής του Ιωάννη του Θεολόγου, με καταγωγή από τη Σεβαστούπολη της Παλαιστίνης, βαπτίστηκε από αυτόν και τον ακολούθησε στις περιοδείες του, τις οποίες αργότερα επανέλαβε και ο ίδιος κηρύττοντας τον λόγο του Θεού. Πολλές φορές προέβη στην καταστροφή ειδωλολατρικών ναών και βωμών, γεγονός που προκάλεσε τη σύλληψή του, τα βασανιστήρια, την πολύχρονη κράτησή του και, τέλος, τον απαγχονισμό του στην πατρίδα του.

Τιμάται επίσης η μνήμη: Τατίωνος, οσίου Γεωργίου του Λιμνιώτου του Ομολογητού, οσίου Αρσενίου του θαυματουργού και οσίου Αριστοκλή του Αθωνίτου.

Πηγή: kathimerini.gr