Εορτολόγιο 9 Σεπτεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 9 Σεπτεμβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Ιωακείμ
• Κιάρα

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι 200 Θεοφόροι Πατέρες της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου, Οσιος Κιαράν του Κλονμακνόις (St. Ciarán of Clonmacnoise) και Ομέρ επίσκοπος Τερουάν (Thérouanne)

200 Θεοφόροι Πατέρες της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου

Η Σύνοδος συνήλθε το 431 στην Εφεσο της Μικράς Ασίας, κατόπιν διατάγματος του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄ του Μικρού. Βασικός σκοπός της ήταν η αντιμετώπιση της αιρέσεως του Νεστοριανισμού. Ο αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νεστόριος ισχυριζόταν ότι ο Χριστός γεννήθηκε ως απλός άνθρωπος, στον οποίο αργότερα ενοίκησε ο Θεός Λόγος, διασπώντας έτσι το πρόσωπο του Χριστού σε δύο ξεχωριστές υποστάσεις. Ως εκ τούτου, αρνούνταν τον όρο «Θεοτόκος» για την Παναγία και την αποκαλούσε απλώς «Χριστοτόκο». Η Σύνοδος καταδίκασε τον Νεστόριο, διακήρυξε ότι ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος σε μία και αδιαίρετη υπόσταση, και καθιέρωσε δογματικά τον όρο Θεοτόκος.

Οι πιο γνωστοί αρχιερείς που συμμετείχαν ήταν: 1) Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Κύριλλος, κεντρική ηγετική μορφή και θεολογικός «πρωταγωνιστής» της Συνόδου, με τις περίφημες δογματικές επιστολές του και τους «12 Αναθεματισμούς» κατέρριψε πλήρως τις κακοδοξίες του Νεστορίου, αποδεικνύοντας την ένωση των δύο φύσεων στο πρόσωπο του Χριστού. Προήδρευσε της Συνόδου εκπροσωπώντας παράλληλα και τον Πάπα Ρώμης. 2) Ο Μέμνων Εφέσου, οικοδεσπότης της Συνόδου και σθεναρός υποστηρικτής του Κυρίλλου, διέθεσε τους ναούς της πόλης για τις συνεδριάσεις, λόγω όμως της στάσης του, φυλακίστηκε προσωρινά από τον αυτοκράτορα μαζί με τον Κύριλλο, μέχρι να λάβει ο Θεοδόσιος τις τελικές αποφάσεις. 3) Ο Ιωάννης Αντιοχείας, που διαδραμάτισε έναν ιδιαίτερο και αρχικά αρνητικό ρόλο, καθώς καθυστέρησε να φτάσει στην Εφεσο και, επειδή ήταν φίλος του Νεστορίου, όταν έφτασε συγκρότησε «παρασύνοδο» που καθαίρεσε τον Κύριλλο και τον Μέμνονα. Ωστόσο, δύο χρόνια αργότερα (το 433), ήρθε σε θεολογική συμφωνία με τον Κύριλλο με το «Εγγραφο Διαλλαγής» και δέχτηκε τις αποφάσεις της Συνόδου. 4) Ο Νεστόριος Κωνσταντινουπόλεως, του οποίου οι διδασκαλίες αποτέλεσαν την αιτία σύγκλησης της Συνόδου. Αρνήθηκε να παρουσιαστεί για να απολογηθεί στις συνεδριάσεις, παρά τις τρεις επίσημες κλήσεις που του επιδόθηκαν, μετά την καταδίκη του καθαιρέθηκε, αφορίστηκε και εξορίστηκε στην Αίγυπτο, όπου και πέθανε. 5) Οι επίσκοποι-τοποτηρητές Αρκάδιος και Πρότζεκτος του Πάπα Ρώμης Σελεστίνου Α,΄ αν και έφτασαν με καθυστέρηση, διάβασαν την επιστολή του Πάπα που συμφωνούσε απόλυτα με τον Κύριλλο, επικύρωσαν τις αποφάσεις καθαίρεσης του Νεστορίου και υπέγραψαν τα επίσημα πρακτικά. 6) Ο Ιουβενάλιος Ιεροσολύμων συμμετείχε ενεργά στο πλευρό του Κυρίλλου και προσπάθησε να αναβαθμίσει τη θέση της επισκοπής του, θέτοντας τις βάσεις για τη μετέπειτα αναγνώριση των Ιεροσολύμων ως Πατριαρχείου κατά την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο.

Εκτός από την καταδίκη και την καθαίρεση του Νεστορίου, η Σύνοδος εξέδωσε 8 Ιερούς Κανόνες, οι οποίοι καθόρισαν κρίσιμα δογματικά, διοικητικά και πειθαρχικά ζητήματα για την Εκκλησία. Εξ αυτών, οι σημαντικότερες αποφάσεις της είναι οι εξής: 1) Απαγόρευση αλλαγής, μεταβολής ή προσθήκης στο Σύμβολο της Πίστεως, απόφαση που δεσμεύει την Εκκλησία μέχρι σήμερα, και όρισε ότι, αν κάποιος επίσκοπος ή κληρικός τολμούσε να αλλάξει το κείμενο, θα καθαιρούνταν, ενώ αν ήταν λαϊκός, θα αναθεματιζόταν. Αυτός ο κανόνας αποτελεί το βασικό θεολογικό επιχείρημα της Ορθόδοξης Εκκλησίας εναντίον της μετέπειτα δυτικής προσθήκης του Filioque. 2) Η Σύνοδος έλυσε, επίσης, μια μεγάλη διοικητική διαμάχη ανάμεσα στην Εκκλησία της Κύπρου και το Πατριαρχείο Αντιοχείας. Η Αντιόχεια προσπαθούσε να επιβάλει τη δικαιοδοσία της στο νησί και να χειροτονεί εκείνη τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, αλλά η Σύνοδος δικαίωσε τους Κυπρίους επισκόπους, κατοχυρώνοντας νομοκανονικά το Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Κύπρου και αποφάσισε ότι οι επίσκοποι της Κύπρου έχουν το δικαίωμα να εκλέγουν και να χειροτονούν μόνοι τους τον Προκαθήμενό τους, σύμφωνα με τα αρχαία έθιμα, εμποδίζοντας την επέμβαση ξένων διοικήσεων. 3) Η Σύνοδος δεν ασχολήθηκε μόνο με τον Νεστοριανισμό, αλλά στράφηκε και κατά μιας άλλης μεγάλης αίρεσης της εποχής, του Πελαγιανισμού. Ο μοναχός Πελάγιος δίδασκε μεταξύ των άλλων ότι, αφού ο άνθρωπος έχει ελεύθερη βούληση, μπορεί να σωθεί μόνο με τις δικές του δυνάμεις και τα καλά του έργα, χωρίς να έχει ανάγκη τη Θεία Χάρη, υποβαθμίζοντας έτσι τη θυσία του Χριστού. Η Σύνοδος καταδίκασε τον στενό συνεργάτη του Πελαγίου, Κελέστιο, και τους οπαδούς του, αφορίζοντας όσους επισκόπους ή κληρικούς ασπάζονταν αυτές τις ιδέες. 4) Οσο ο Νεστόριος ήταν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, είχε καθαιρέσει και διώξει πολλούς ορθόδοξους κληρικούς, επειδή αρνούνταν να δεχτούν τις κακοδοξίες του. Η Σύνοδος ακύρωσε όλες τις ποινές που είχε επιβάλει ο Νεστόριος, δικαίωσε τους διωχθέντες, τους επανέφερε στους βαθμούς της ιερωσύνης τους και διέταξε να μην υπακούει κανένας ορθόδοξος κληρικός σε αιρετικούς επισκόπους. 5) Αποφάσισε, τέλος, ότι όλες οι πράξεις και οι αποφάσεις της «παρασυνόδου» του Ιωάννη Αντιοχείας ήταν άκυρες και παράνομες και όρισε ότι όσοι μητροπολίτες προσχώρησαν σε αυτή την αποστασία έχαναν αυτόματα κάθε εκκλησιαστική εξουσία στις επαρχίες τους.

Οσιος Κιαράν του Κλονμακνόις (St. Ciarán of Clonmacnoise)

Γνωστός και ως Κιεράν ο νεότερος, έζησε τον 6ο αι. και υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους θεμελιωτές του μοναχισμού στην Ιρλανδία, συγκαταλέγεται δε στους «Δώδεκα Αποστόλους της Ιρλανδίας», μια ομάδα επιφανών ανδρών που σπούδασαν μαζί και διέδωσαν τον Χριστιανισμό στο νησί. Γεννήθηκε γύρω στο 512-516 στην περιοχή Κόναντ (Connacht) της δυτικής Ιρλανδίας, ήταν γιος του Μπεοίντ (Beoit), που ήταν αμαξοποιός και μαραγκός, γι’ αυτό και ο άγιος αναφέρεται στις κελτικές πηγές και ως «Ciarán mac an t-saer», δηλαδή ο γιος του ξυλουργού, και η μητέρα του ονομαζόταν Νταρέρκα.

Από μικρός και ενώ εργαζόταν ακόμη ως βοσκός στα κτήματα της οικογένειάς του έδειξε βαθιά έφεση στα γράμματα και την προσευχή. Οταν, όμως, αποφάσισε να γίνει μοναχός, έφυγε από το σπίτι του για να σπουδάσει στην περίφημη Μονή του Κλονάρντ, υπό την καθοδήγηση του Αγίου Φιννιανού. Καθώς η οικογένειά του δεν είχε χρήματα, πήρε μαζί του μια αγελάδα για να προσφέρει το γάλα της στη μονή ως πληρωμή για τη διατροφή και τις σπουδές του. Στη σχολή, ο Κιαράν διακρίθηκε για την ευφυΐα του και διασώζεται το εξής περιστατικό. Κάποια μέρα, επειδή δάνεισε το βιβλίο του σε συμμαθητή του, ήξερε να εξεταστεί μόνο στο μισό Ευαγγέλιο του Ματθαίου και οι άλλοι μαθητές τον ειρωνεύτηκαν αποκαλώντας τον «Κιαράν ο μισός Ματθαίος». Οταν το άκουσε ο Φιννιανός, τους διέκοψε και είπε προφητικά: «Οχι ο μισός Ματθαίος, αλλά ο Κιαράν η μισή Ιρλανδία, γιατί η δική του πνευματική επιρροή θα καλύψει το μισό νησί και η δική μας το άλλο μισό».

Οπως πολλοί Κέλτες άγιοι, ο Κιαράν είχε θαυμαστή επικοινωνία με την κτίση. Η παράδοση αναφέρει ότι είχε ως κατοικίδιο μια αλεπού, η οποία είχε εξημερωθεί τόσο πολύ που μετέφερε τα χειρόγραφα και τα βιβλία του αγίου από και προς τον δάσκαλό του μέσα στο δάσος. Σε άλλη περίπτωση, ένα ελάφι στεκόταν ακίνητο δίπλα του, προσφέροντας τα κέρατά του ως αναλόγιο για να ακουμπά ο άγιος τα ιερά κείμενα και να διαβάζει. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του και χειροτονήθηκε ιερέας, έζησε για ένα διάστημα ως ασκητής σε διάφορα νησιά της Ιρλανδίας. Το 544-548, καθοδηγούμενος από όραμα, εγκαταστάθηκε μαζί με οκτώ συντρόφους του στις όχθες του ποταμού Σάνον, στο κέντρο της Ιρλανδίας, όπου ίδρυσε το Μοναστήρι του Κλονμακνόις, το οποίο εξελίχθηκε στους επόμενους αιώνες σε μία από τις μεγαλύτερες μοναστικές πολιτείες και κέντρο γραμμάτων της Ευρώπης, προσελκύοντας χιλιάδες σπουδαστές.

Ο όσιος δεν πρόλαβε να δει τη μεγάλη δόξα του μοναστηριού του. Μόλις επτά μήνες μετά την ίδρυση της μονής, φονική πανώλη χτύπησε την περιοχή, εκείνος προσεβλήθη και κοιμήθηκε σε νεαρή ηλικία, μόλις 33 ετών, γύρω στο 545-549. Παρά το σύντομο της ζωής του, θεωρείται «φάρος σοφίας» για την Ιρλανδία, όπως είχε πει γι’ αυτόν και ο σύγχρονός του Κολούμπα της Ιόνα. Το δέρμα της αγελάδας που είχε πάρει μαζί του μικρός, διατηρήθηκε για αιώνες ως ιερό κειμήλιο στη μονή και πάνω σε αυτό γράφτηκε αργότερα, τον 12ο αι., ένα από τα σημαντικότερα μεσαιωνικά χειρόγραφα της Ιρλανδίας, το Lebor na hUidre.

Το μεγάλο προσκύνημα στο Κλονμακνόις, γνωστό στην Ιρλανδία ως Pattern Day, είναι από τις ελάχιστες θρησκευτικές παραδόσεις που διατηρούνται σχεδόν αναλλοίωτες από τον 6ο αι. μέχρι σήμερα. Η λέξη Pattern προέρχεται από την ιρλανδική λέξη Patrún (Προστάτης Αγιος). Η ατμόσφαιρα και τα έθιμα αυτού του ιδιαίτερου προσκυνήματος περιλαμβάνουν:

1) Τα «Βήματα» της Διαδρομής, όπου οι πιστοί, γνωστοί ως Pobal Ciarán (ο λαός του Κιαράν), δεν πηγαίνουν απλώς στον ναό, αλλά ακολουθούν μια κυκλική πεζοπορική διαδρομή μέσα στα μεσαιωνικά ερείπια. Η διαδρομή ξεκινά από το St. Ciarán’s Holy Well (το ιερό πηγάδι), όπου οι πιστοί πίνουν αγίασμα και προσεύχονται, κατόπιν περπατούν στον αρχαίο Δρόμο των Προσκυνητών (Pilgrim Road) προς το Nuns’ Church κάνοντας στάσεις για προσευχή μπροστά στους περίφημους τεράστιους κελτικούς λίθινους σταυρούς και στον Στρογγυλό Πύργο. 2) Το αποκορύφωμα της ημέρας είναι η μεγάλη υπαίθρια Θεία Λειτουργία. Οι πιστοί κάθονται σε καρέκλες ή ανάμεσα στους μεσαιωνικούς τάφους και η λειτουργία τελείται μπροστά από υπαίθριο ιερό που κατασκευάστηκε ειδικά το 1979, όταν το σημείο είχε επισκεφθεί ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄. 3) Μια πολύ παλιά, παραδοσιακή συνήθεια των προσκυνητών είναι να επισκέπτονται το Eaglais Beag (τη μικρή εκκλησία), το σημείο που θεωρείται ο τάφος του αγίου. Για αιώνες, οι αγρότες και οι προσκυνητές έπαιρναν λίγο χώμα από τον τάφο του, το μετέφεραν στα σπίτια τους και το σκόρπιζαν στα χωράφια τους, πιστεύοντας ότι το χώμα αυτό θα προσέφερε προστασία στα ζώα και τις σοδειές τους από ασθένειες και παράσιτα. 4) Το Pattern Day λειτουργεί και ως μεγάλο κοινωνικό γεγονός. Παλαιότερα, στήνονταν μεγάλες σκηνές και πάγκοι γύρω από το νεκροταφείο και οι προσκυνητές που έφταναν από κάθε γωνιά της Ιρλανδίας έμεναν εκεί για δύο ημέρες. Σήμερα, παραμένει σημαντική ευκαιρία για τις οικογένειες να συναντηθούν, να συζητήσουν και να επισκεφθούν τους τάφους των προγόνων τους που είναι θαμμένοι στο ιστορικό αυτό κοιμητήριο.

Ομέρ επίσκοπος Τερουάν (Thérouanne)

St. Omer, γνωστός στη λατινική ως Audomarus (Αυδομάρος), έζησε τον 7ο αι. και υπήρξε από τους σημαντικότερους Φράγκους ιεραποστόλους και επισκόπους της βόρειας Γαλλίας, καθώς διετέλεσε επίσκοπος της Τερουάν, μιας περιοχής που τότε περιλάμβανε και τη Βουλώνη (Boulogne). Γεννήθηκε γύρω στο 595 κοντά στο Κουτάνς (Coutances) της Νορμανδίας από πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια, μετά, όμως, τον θάνατο της μητέρας του, ο Ομέρ έπεισε τον πατέρα του να πουλήσουν όλη την περιουσία τους, να μοιράσουν τα χρήματα στους φτωχούς και να μονάσουν μαζί. Περίπου το 615 εισήλθαν στο φημισμένο Μοναστήρι του Λουξέιγ (Luxeuil), το οποίο είχε ιδρύσει ο Αγ. Κολουμπάνος, όπου διακρίθηκε για τη βαθιά του μελέτη στις Γραφές, την ασκητική του ζωή και την ευφυΐα του.

Το 637, ο βασιλιάς των Φράγκων Δαγοβέρτος Α΄ ζήτησε έναν ικανό άνδρα για να αναλάβει την κρίσιμη επισκοπή της Τερουάν, διότι η περιοχή είχε «βυθιστεί» ξανά στον παγανισμό και την ειδωλολατρία, καθώς οι προηγούμενες χριστιανικές ιεραποστολές είχαν αποτύχει και η επισκοπή ήταν εγκαταλελειμμένη για σχεδόν 80 χρόνια. Ο Ομέρ, τότε, ανέλαβε το έργο με απίστευτο ζήλο. Γύριζε όλη την επαρχία πεζός κηρύττοντας το Ευαγγέλιο, φροντίζοντας τους φτωχούς και τους αρρώστους, κι έτσι, σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να εκχριστιανίσει ολόκληρη την περιοχή. Κατανοώντας ότι χρειαζόταν πνευματικά κέντρα για να στερεωθεί η πίστη, κάλεσε σε βοήθεια τρεις συμμοναχούς του από το Λουξέιγ, τους Αγ. Μπερτέν (Bertin), Μομελέν (Mummolin) και Εβερτραν (Ebertran), και σε κτήμα που του δώρισε τοπικός άρχοντας στον ποταμό Αά, ίδρυσε το μοναστήρι του Σιθίου (Sithiu), το οποίο αργότερα ονομάστηκε Αββαείο του Αγίου Μπερτέν, ενώ στην κορυφή ενός κοντινού λόφου έχτισε ναό αφιερωμένο στην Παναγία. Αυτά τα δύο ιδρύματα έγιναν ο πυρήνας γύρω από τον οποίο αναπτύχθηκε μια ολόκληρη μεσαιωνική πόλη, η οποία πήρε το όνομά της και ονομάζεται μέχρι σήμερα Σαιντ Ομέρ (Saint-Omer) στη βόρεια Γαλλία.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, έχασε εντελώς την όρασή του, αλλά, παρά την αναπηρία του, δεν σταμάτησε ούτε μια μέρα το ποιμαντικό και φιλανθρωπικό του έργο, συνεχίζοντας να επισκέπτεται τις κοινότητες της επαρχίας του. Κοιμήθηκε εν Κυρίω κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας ποιμαντικής επίσκεψης στην Τερουάν, γύρω στο 670, και το σώμα του μεταφέρθηκε και ετάφη στο ναό της Παναγίας που ο ίδιος είχε χτίσει και αργότερα εξελίχθηκε στον μεγαλοπρεπή Καθεδρικό Ναό Notre Dame του Σαιντ-Ομέρ, που θεωρείται αριστούργημα γοτθικής αρχιτεκτονικής και χτίστηκε μεταξύ 13ου και 16ου αι. Χαρακτηρισμένος ως ιστορικό μνημείο από το 1840, φημίζεται για την εξαιρετική συλλογή έργων τέχνης, το αστρονομικό ρολόι του 1558 και το περίτεχνο εκκλησιαστικό του όργανο, αποτελεί μία από τις πλουσιότερες σε εσωτερικό διάκοσμο εκκλησίες στη Γαλλία. Ας σημειωθεί ότι μεταξύ των πινάκων ζωγραφικής, περιλαμβάνει και την «Αποκαθήλωση» του Ρούμπενς (Peter Paul Rubens), ενώ τα παρεκκλήσια του είναι γεμάτα από μαρμάρινα και αλαβάστρινα γλυπτά.

Τιμάται επίσης η μνήμη: δικαίων θεοπατόρων Ιωακείμ και Αννης, μάρτυρος Σεβηριανού, οσίου Θεοφάνους του ομολογητού, μάρτυρος Χαρίτωνος, οσίου Ιωσήφ του εν Βολοκολάμσκ, οσίου Ιωακείμ του εν Οπότσκα και οσίου Κυριάκου του Τασλάου.

Πηγή: kathimerini.gr