Εορτολόγιο 23 Σεπτεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Ίρις
• Ξανθίππη, Ξάνθιππος
• Πολυξένη

Εορτολόγιο: Σύλληψη του Τιμίου Ενδόξου Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου, Οσίες Ξανθίππη και Πολυξένη, Νεομάρτυρας Νικόλαος ο Παντοπώλης και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

Σύλληψη του Τιμίου Ενδόξου Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου

Η εορτή αυτή κατέχει ιδιαίτερα θέση στο χριστιανικό εορτολόγιο, καθώς μαζί με τη σύλληψη της Θεοτόκου (9 Δεκεμβρίου) και τη σύλληψη του Χριστού (25 Μαρτίου), είναι οι μόνες συλλήψεις που εορτάζονται πανηγυρικά, επειδή συνδέονται άμεσα με το σχέδιο της Θείας Οικονομίας για τη σωτηρία της ανθρωπότητας.

Σύμφωνα με το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο, οι γονείς του Ιωάννη, ο ιερέας Ζαχαρίας και η Ελισάβετ, ήταν δίκαιοι άνθρωποι αλλά είχαν φτάσει σε προχωρημένη ηλικία χωρίς να αποκτήσουν παιδί, καθώς η Ελισάβετ ήταν στείρα. Η ατεκνία εκείνη την εποχή θεωρούνταν κοινωνικό όνειδος και θεϊκή κατάρα. Καθώς ο Ζαχαρίας βρισκόταν μόνος του στα Αγια των Αγίων του Ναού για να προσφέρει θυμίαμα, εμφανίστηκε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ και του ανήγγειλε ότι η δέησή του εισακούστηκε και η Ελισάβετ θα γεννούσε γιο, που θα τον ονόμαζαν Ιωάννη και ο οποίος θα γινόταν ο «Πρόδρομος» του Μεσσία. Ο Ζαχαρίας τότε εξέφρασε αμφιβολία λόγω του γήρατος του ιδίου και της συζύγου του, ως δε σημείο για την επαλήθευση των λόγων του Γαβριήλ, αλλά και ως επιτίμιο για την ολιγοπιστία του, έμεινε άλαλος μέχρι την ημέρα της ονοματοδοσίας του παιδιού.

Η σύλληψη του Προδρόμου αποτελεί διπλό θαύμα. Νικά τους νόμους της φύσης (γήρας και στειρότητα) και λειτουργεί ως προαναγγελία για το ακόμη μεγαλύτερο και υπερφυές θαύμα που θα ακολουθούσε, την εκ Πνεύματος Αγίου σύλληψη του Χριστού από την Παρθένο Μαρία. Με τη σύλληψη του Ιωάννη, η στειρότητα της Παλαιάς Διαθήκης δίνει τη θέση της στην καρποφορία της Καινής Διαθήκης, και ο Ιωάννης καθίσταται ο τελευταίος των Προφητών και ο πρώτος που θα δείξει σωματικά τον Χριστό στους ανθρώπους.

Η Εκκλησία έχει τοποθετήσει τις εορτές με απόλυτη χρονολογική ακρίβεια με βάση τις Γραφές. Η Σύλληψη του Προδρόμου εορτάζεται στις 23 Σεπτεμβρίου, έξι μήνες μετά, στις 25 Μαρτίου, εορτάζεται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, όπου ο Αγγελος αναφέρει στην Παναγία ότι η Ελισάβετ βρίσκεται ήδη στον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης της, και εννέα μήνες μετά τη σύλληψή του, στις 24 Ιουνίου, εορτάζεται το Γενέσιον του Τιμίου Προδρόμου.

Το απολυτίκιο της εορτής εκφράζει τη χαρά των γεννητόρων του Προδρόμου, αλλά και της Εκκλησίας για τα υπερφυή γεγονότα της Θείας Οικονομίας: «Η πρώην ου τίκτουσα στείρα, σήμερον ευφράνθητι, ιδοὺ γαρ συνέλαβες, Ηλίου λύχνον σαφώς, φωτίζειν τον μέλλοντα, πάσαν την οικουμένην, αβλεψίαν νοσούσαν. Χόρευε Ζαχαρία, εκβοών μετὰ παρρησίας. Προφήτης του Υψίστου εστίν, ο μέλλων τίκτεσθαι».

Οσίες Ξανθίππη και Πολυξένη

Κατά σάρκα αδελφές που έζησαν στα μέσα του 1ου αι. στην Ισπανία, με την πολυτάραχη ζωή τους να διαδραματίζεται επί των ημερών του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κλαυδίου (41-54) και να συνδέεται άμεσα με το έργο των Αποστόλων. Η Ξανθίππη ήταν σύζυγος του Πρόβου, άρχοντα στην Ισπανία, όταν δε άκουσαν το κήρυγμα του Απ. Παύλου που είχε μεταβεί εκεί (προς Ρωμαίους 15, 28), συγκλονίστηκαν από τον λόγο του, ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό και βαπτίστηκαν από τον ίδιο.

Η αδελφή της Πολυξένη ήταν νεαρή και αβάπτιστη κοπέλα, γνωστή για την ομορφιά και την αγνότητά της. Η δική της πορεία προς την πίστη πέρασε μέσα από μια δραματική περιπέτεια. Ενας ασελγής άνδρας θαμπώθηκε από την ομορφιά της και την απήγαγε με τη βία από το πατρικό της σπίτι, μεταφέροντάς τη μακριά, στην Ελλάδα, αλλά, παρά τις προσπάθειες του απαγωγέα, η αγνότητα της Πολυξένης διαφυλάχθηκε ανέπαφη με τη βοήθεια της Θείας Πρόνοιας. Κάποτε κατάφερε να δραπετεύσει και άρχισε να περιπλανιέται ως πρόσφυγας και τότε βρήκε καταφύγιο στην Πάτρα, όπου συνάντησε τον απ. Ανδρέα τον Πρωτόκλητο, ο οποίος και τη βάπτισε χριστιανή, μαζί με μια άλλη γυναίκα, τη Ρεββέκα. Αργότερα, αποφάσισε να επιστρέψει στην πατρίδα της και, συνοδευόμενη από τον απ. Ονήσιμο, επέστρεψε στην Ισπανία και επανενώθηκε με την αδελφή της. Από τη στιγμή εκείνη, οι δύο αδελφές αφιέρωσαν τη ζωή τους στο ιεραποστολικό έργο. Μετέδωσαν το Ευαγγέλιο με θάρρος, βοήθησαν τους φτωχούς, οδήγησαν πλήθος ειδωλολατρών γυναικών στη χριστιανική πίστη και έζησαν το υπόλοιπο της ζωής τους με άσκηση και προσευχή. Και οι δύο αδελφές ολοκλήρωσαν τον επίγειο βίο τους ειρηνικά και εκοιμήθησαν σε προχωρημένη ηλικία.

Νεομάρτυρας Νικόλαος ο Παντοπώλης

Ο εξ Ευρυτανίας, είναι ο προστάτης Αγιος του Καρπενησίου και μαρτύρησε με αποκεφαλισμό στην Κωνσταντινούπολη το 1672 σε ηλικία μόλις 15 ετών, αρνούμενος να ασπαστεί το Ισλάμ έπειτα από πλεκτάνη που στήθηκε εις βάρος του. Γεννήθηκε στο Καρπενήσι το 1657 και, σύμφωνα με την προφορική παράδοση της περιοχής, το επώνυμο της οικογένειάς του ήταν Καρανίκας. Παρά τη φτώχεια τους, οι ευσεβείς γονείς του φρόντισαν να μάθει τα ιερά γράμματα, λόγω δε οικονομικής ανάγκης, ο πατέρας του μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη, όπου άνοιξε μπακάλικο. Σε ηλικία 15 ετών, ο Νικόλαος πήγε και αυτός στην πρωτεύουσα για να βοηθήσει στην οικογενειακή επιχείρηση, που βρισκόταν στην περιοχή Ταχτά Καλέ, και από το επάγγελμα αυτό έμεινε γνωστός ως «Παντοπώλης».

Με προτροπή του πατέρα του, ο νεαρός Νικόλαος άρχισε να μαθαίνει την τουρκική γλώσσα για να συνεννοείται καλύτερα με την πελατεία του καταστήματος, με δάσκαλό του τον μουσουλμάνο κουρέα που διατηρούσε το μαγαζί του ακριβώς απέναντι. Εκείνος, σε συνεργασία με μια ομάδα Γενιτσάρων, έστησε την εξής πλεκτάνη. Μια μέρα, έδωσε στον ανυποψίαστο Νικόλαο ένα γραπτό κείμενο στα τουρκικά για να το διαβάσει φωναχτά, που δεν ήταν άλλο από τη μουσουλμανική ομολογία πίστεως (Δεν υπάρχει θεός άλλος από τον Θεό {Αλλάχ} και ο Μωάμεθ είναι ο Απεσταλμένος Του). Μόλις ο Νικόλαος τελείωσε την ανάγνωση, οι παριστάμενοι Τούρκοι άρχισαν να ζητωκραυγάζουν, ισχυριζόμενοι ότι με την ανάγνωση αυτή έγινε αυτόματα μουσουλμάνος. Ο Νικόλαος αντέδρασε τότε έντονα, εξηγώντας ότι απλώς διάβασε ένα κείμενο χωρίς να γνωρίζει τη σημασία του και χωρίς να θέλει να αλλάξει την πίστη του.

Παρά τις διαμαρτυρίες του, οδηγήθηκε με τη βία στον δικαστή, όπου οι Οθωμανοί χρησιμοποίησαν κάθε μέσο για να τον πείσουν να δεχτεί τον εξισλαμισμό: Του έταξαν τιμές, αξιώματα, πλούτη και γυναίκες, αλλά, όταν ο νεαρός έμεινε ανένδοτος, τον φυλάκισαν για δύο μήνες, υποβάλλοντάς τον σε βασανιστήρια και ξυλοδαρμούς. Μάλιστα, τον υπέβαλαν σε περιτομή με τη βία. Βλέποντας ότι η πίστη του 15χρονου αγοριού ήταν αλύγιστη, ο δικαστής τον καταδίκασε σε θάνατο και τη Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου 1672, ο Νικόλαος οδηγήθηκε στο Ταχτά Καλέ της Κωνσταντινούπολης, όπου και αποκεφαλίστηκε. Η ιστορία του συγκλόνισε ακόμα και τους ξένους διπλωμάτες της εποχής, με τον Γάλλο πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη Σαρλ Μαρί Φρανσουά Ολιέ, μαρκήσιο του Νουαντέλ (Charles-Marie-François Olier, Marquis de Nointel), εντυπωσιασμένο από το θάρρος του νεαρού, να καταγράφει και να διαδίδει το μαρτύριό του. Τα ιερά του λείψανα εξαγοράστηκαν από πιστούς χριστιανούς και σήμερα μέρος αυτών φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ξηροποτάμου στο Αγιο Ορος.

Τιμάται επίσης η μνήμη: παρθενομάρτυρος Ραΐδος, μαρτύρων Ανδρέου, Ιωάννου και των υιών αυτού Πέτρου και Αντωνίνου εκ Σικελίας, νεομάρτυρος Ιωάννου εν Βραχωρίω.

Πηγή: kathimerini.gr