Εορτολόγιο 19 Σεπτεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 19 Σεπτεμβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Σαββατίνα, Σαββάτιος

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μάρτυρες Τρόφιμος, Σαββάτιος και Δορυμέδων και Θεόδωρος ο Ταρσεύς

Μάρτυρες Τρόφιμος, Σαββάτιος και Δορυμέδων

Μαρτύρησαν κατά τον 3ο αι., περί το 278, επί των ημερών του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου Πρόβου, και συνδέθηκαν στενά μέσα από το κοινό τους μαρτύριο στην Αντιόχεια και τα Σύνναδα της Φρυγίας, επιδεικνύοντας ακλόνητη πίστη μπροστά σε φρικτά βασανιστήρια. Ο Τρόφιμος και ο Σαββάτιος, όντες ξένοι στην Αντιόχεια, βρέθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια μεγάλης ειδωλολατρικής γιορτής προς τιμήν του Απόλλωνα. Βλέποντας τις θυσίες και τις ακρότητες των ειδωλολατρών, λυπήθηκαν βαθιά και άρχισαν να προσεύχονται δημόσια για τη σωτηρία των ανθρώπων. Η στάση τους, όμως, αυτή προκάλεσε την οργή των παρισταμένων, με αποτέλεσμα να συλληφθούν αμέσως και να οδηγηθούν στον τοποτηρητή της πόλης Αττικό. Ο Σαββάτιος, αφού ομολόγησε με θάρρος τον Χριστό, βασανίστηκε τόσο άγρια με σιδερένια νύχια, που οι σάρκες του σχίστηκαν μέχρι τα οστά, με αποτέλεσμα να υποκύψει στα τραύματά του και να παραδώσει την ψυχή του. Ο Τρόφιμος εστάλη στον ακόμη πιο σκληρό διοικητή Διονύσιο Περώννιο στα Σύνναδα της Φρυγίας, όπου αναγκάστηκε να περπατήσει μεγάλη απόσταση φορώντας σιδερένια υποδήματα γεμάτα μυτερά καρφιά. Στη συνέχεια μαστιγώθηκε, οι πληγές του κάηκαν με λαμπάδες και ρίχτηκε μισοπεθαμένος στη φυλακή. Τότε, ο Δορυμέδων, ευγενής, διακεκριμένος πολίτης και κρυπτοχριστιανός, τον επισκέφθηκε στη φυλακή για να περιποιηθεί τις πληγές του και να του συμπαρασταθεί. Οταν δε αρνήθηκε να συμμετάσχει σε επόμενες ειδωλολατρικές θυσίες μαζί με τον άρχοντα, αποκαλύφθηκε η πίστη του, συνελήφθη και υπέστη βασανιστήρια που και μόνον η περιγραφή τους προκαλεί φρίκη. Στο τέλος, ο Διονύσιος διέταξε τον αποκεφαλισμό τους, «χαρίζοντάς» τους το στεφάνι του μαρτυρίου.

Θεόδωρος ο Ταρσεύς

Βυζαντινός Ελληνας μοναχός και λόγιος, ο οποίος υπηρέτησε ως ο 8ος Αρχιεπίσκοπος Καντέρμπουρι (Canterbury) από το 668 έως το 690 και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην εκκλησιαστική ιστορία της Αγγλίας, καθώς αναδιοργάνωσε πλήρως την Εκκλησία της Βρετανίας, ίδρυσε σπουδαία εκπαιδευτικά κέντρα και έθεσε τα θεμέλια της αγγλοσαξονικής παιδείας.

Γεννήθηκε το 602 στην Ταρσό της Κιλικίας, την πατρίδα του απ. Παύλου, αλλά λόγω των περσικών και αραβικών επιδρομών στην Ανατολή, αναγκάστηκε να καταφύγει στην Αθήνα και στην Κωνσταντινούπολη, όπου απέκτησε τεράστια μόρφωση, μελετώντας φιλοσοφία, δίκαιο, αστρονομία, μαθηματικά και ιατρική. Ασπάστηκε τον μοναχικό βίο και αργότερα εγκαταστάθηκε στη Ρώμη, όπου έγινε μέλος της εκεί ελληνικής μοναστικής κοινότητας. Το 667, ο εκλεγμένος αρχιεπίσκοπος Καντέρμπουρι πέθανε από πανώλη στη Ρώμη και ο Πάπας Βιταλιανός, αναζητώντας αντικαταστάτη και, έπειτα από υπόδειξη του Αφρικανού ηγουμένου Αδριανού, επέλεξε τον Θεόδωρο, που ήταν τότε 65 ετών και δεν είχε καν χειροτονηθεί ιερέας.

Αφού έλαβε όλους τους ιερατικούς βαθμούς, χειροτονήθηκε Αρχιεπίσκοπος το 668 και ξεκίνησε για τη Βρετανία μαζί με τον Αδριανό. Εφτασε στο Κεντ το 669 και ήταν ο πρώτος αρχιεπίσκοπος τον οποίο υπάκουσε ολόκληρη η Αγγλία, γεφυρώνοντας τις διαφορές ανάμεσα στην τοπική κελτική παράδοση και τη ρωμαϊκή διοίκηση. Ταξίδεψε σε όλη τη χώρα, ίδρυσε νέες επισκοπές και συνεκάλεσε την ιστορική Σύνοδο του Χέρτφορντ (672-673), που ήταν η πρώτη εθνική σύνοδος της Αγγλικής Εκκλησίας. Μαζί δε με τον Αδριανό ίδρυσαν την ονομαστή σχολή στο Καντέρμπουρι, όπου διδάσκονταν η ελληνική και η λατινική γλώσσα, η Αγία Γραφή, η ποίηση, η αστρονομία και το εκκλησιαστικό τυπικό, και η οποία ανέδειξε μια ολόκληρη γενιά Αγγλοσαξόνων λογίων. Ο άγιος εκοιμήθη ειρηνικά στις 19 Σεπτεμβρίου 690 σε ηλικία 88 ετών και ενταφιάστηκε στο μοναστήρι των Αγίων Πέτρου και Παύλου (μετέπειτα Αγίου Αυγουστίνου) στο Καντέρμπουρι.

Η ελληνική παιδεία του Θεοδώρου επηρέασε τον αγγλοσαξονικό πολιτισμό, καθώς έφτασε στην Αγγλία έχοντας στις αποσκευές του τη βαθιά γνώση της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης και της κλασικής Αθήνας. Μαζί με τον λόγιο Αδριανό, μετέτρεψαν το Καντέρμπουρι στο σημαντικότερο πνευματικό κέντρο της Δυτικής Ευρώπης, όπου με ελληνικά και λατινικά χειρόγραφα δίδαξαν ένα πρωτοποριακό για την εποχή και την περιοχή πρόγραμμα σπουδών. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Βρετανίας, οι Αγγλοσάξονες διδάχθηκαν αρχαία ελληνικά, ήρθαν σε επαφή με τη γνώση των θετικών επιστημών, οι οποίες είχαν σχεδόν χαθεί στη Δύση μετά την πτώση της Ρώμης. Δίδαξε ακόμα στους Αγγλους πώς να υπολογίζουν τη θέση των άστρων και τις ημερομηνίες του ημερολογίου, μετέφερε τις γνώσεις των Ελλήνων ιατρών Γαληνού και Ιπποκράτη και εισήγαγε τον βυζαντινό τρόπο ψαλμωδίας αλλάζοντας τον τρόπο που γίνονταν οι ακολουθίες στην Αγγλία. Χρησιμοποίησε επίσης τις γνώσεις του από το ρωμαϊκό και το βυζαντινό Δίκαιο για να οργανώσει τη διοίκηση της Εκκλησίας και να βοηθήσει τους Αγγλοσάξονες βασιλείς να συντάξουν τους πρώτους γραπτούς νόμους τους και εισήγαγε το σύστημα των ενοριών, φέρνοντας την οργάνωση ακόμη και στο πιο μικρό χωριό. Η σχολή του Θεοδώρου γαλούχησε σπουδαίους λόγιους, όπως τον Αγ. Αλντχελμ (Aldhelm) και η πνευματική κίνηση αυτή εξαπλώθηκε στα μοναστήρια του Βορρά, προετοιμάζοντας το έδαφος για τον Βέδα και αργότερα για τον Αλκουίνο της Υόρκης, ο οποίος πρωτοστάτησε στην Καρολίνγεια Αναγέννηση της Ευρώπης.

Η Σύνοδος του Χέρτφορντ (Hertford) θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα στην ιστορία της Αγγλίας, καθώς δεν διαμόρφωσε μόνο την Εκκλησία, αλλά έθεσε και τα θεμέλια για την πολιτική ενοποίηση της χώρας. Μέχρι τότε, η Αγγλία ήταν χωρισμένη σε πολλά αντίπαλα αγγλοσαξονικά βασίλεια (Επταρχία) και η Εκκλησία ήταν διασπασμένη ανάμεσα σε κελτικές και ρωμαϊκές παραδόσεις. Η Σύνοδος του Χέρτφορντ ήταν η πρώτη φορά που εκπρόσωποι από όλα τα αγγλοσαξονικά βασίλεια συγκεντρώθηκαν για να λάβουν κοινές αποφάσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ενιαία εθνική συνείδηση στους Aγγλους πολύ πριν ενωθούν πολιτικά υπό έναν βασιλέα.

Τιμάται επίσης η μνήμη: Θεοδώρου ηγεμόνος Σμολένσκ, μάρτυρος Σαββατίου, οσίου Αλεξίου της Ι.Μ. Ζοσιμόβοϊ και ιερομάρτυρος Κωνσταντίνου Γκολούμπεφ.

Πηγή: kathimerini.gr