Εορτολόγιο 15 Οκτωβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 15 Οκτωβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Λουκιανή, Λουκιανός

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Ιερομάρτυς Λουκιανός επίσκοπος Αντιοχείας, Οσιος Σαβίνος επίσκοπος εν Κύπρω, Ομολογητής Βάρσος, επίσκοπος Εδέσσης Συρίας και Οσιος Ευθύμιος ο Νέος

Ιερομάρτυς Λουκιανός επίσκοπος Αντιοχείας

Από τους κορυφαίους θεολόγους του 3ου αι., διδάσκαλος και πρεσβύτερος της Εκκλησίας, γεννήθηκε γύρω στο 235 στα Σαμόσατα της Συρίας από ευσεβείς γονείς, τους οποίους έχασε σε ηλικία 12 ετών. Οταν ενηλικιώθηκε, μοίρασε όλη την πατρική του περιουσία στους φτωχούς, αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στη μελέτη της Αγίας Γραφής και έμαθε την εβραϊκή γλώσσα, ενώ αργότερα ίδρυσε τη Θεολογική Σχολή της Αντιόχειας, η οποία έγινε μία από τις σημαντικότερες σχολές του χριστιανικού κόσμου. Με βάση το εβραϊκό πρωτότυπο, διόρθωσε και συμπλήρωσε τη μετάφραση των Ο΄ της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ με το κήρυγμά του κατάφερε να οδηγήσει πολλούς ειδωλολάτρες και Εβραίους στον Χριστιανισμό.

Κατά τη διάρκεια των σκληρών διωγμών του αυτοκράτορα Μαξιμίνου, ο Λουκιανός συνελήφθη και μεταφέρθηκε στη Νικομήδεια, όπου ενώπιον του αυτοκράτορα υπερασπίστηκε με θάρρος τη χριστιανική πίστη, απαντώντας σε κάθε ερώτηση μόνο με τη φράση: «Χριστιανός είμαι». Σύμφωνα με τον συναξαριστή, κλείστηκε στη φυλακή όπου υπέφερε από φρικτά βασανιστήρια και το 312 πέθανε από ασιτία, καθώς αρνήθηκε να φάει ειδωλόθυτα (σφάγια θυσιασμένα σε είδωλα). Μια συγκλονιστική λεπτομέρεια του μαρτυρίου του αναφέρει ότι, όντας δεμένος ανάσκελα πάνω σε κομμάτια σπασμένων αγγείων, χρησιμοποίησε το στήθος του ως Αγία Τράπεζα για να τελέσει τη Θεία Λειτουργία και να κοινωνήσει τους μαθητές του που τον επισκέφθηκαν κρυφά.

Η σχέση του Λουκιανού με τον αιρετικό επίσκοπο Αντιοχείας Παύλο τον Σαμοσατέα είναι ένα από τα πιο σύνθετα κεφάλαια της ζωής του, καθώς υπήρξε μαθητής και στενός συνεργάτης του Παύλου, ο οποίος δίδασκε τον «Δυναμικό Μοναρχιανισμό», την ιδέα δηλαδή ότι ο Χριστός ήταν απλός άνθρωπος που «υιοθετήθηκε» από τον Θεό. Οταν ο Παύλος καθαιρέθηκε από Σύνοδο το 269, ο Λουκιανός συμπεριλήφθηκε στους υπόπτους, επειδή απέφυγε να αποκηρύξει αμέσως τον δάσκαλό του, και τέθηκε σε εκκλησιαστική ακοινωνησία (αποκοπή από την Εκκλησία). Σύμφωνα με τις πηγές, ο Λουκιανός δίστασε να αποκόψει τις σχέσεις του κυρίως για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, καθώς ο Παύλος υποστηριζόταν από την πανίσχυρη βασίλισσα Ζηνοβία της Παλμύρας. Η ακοινωνησία του κράτησε επί της θητείας τριών διαδοχικών επισκόπων Αντιοχείας και αποκαταστάθηκε πλήρως γύρω στο 285, αφού απεδείχθη ότι δεν συμμεριζόταν τις ακραίες αιρετικές απόψεις του Παύλου.

Οταν ο Λουκιανός ανέλαβε τη διεύθυνση της υπάρχουσας σχολής στην Αντιόχεια, την επανίδρυσε, εισάγοντας μια ριζοσπαστική για την εποχή μέθοδο μελέτης, την ιστορικογραμματική, η οποία, σε αντίθεση με τη Σχολή της Αλεξάνδρειας που ερμήνευε την Αγία Γραφή αλληγορικά και συμβολικά, χρησιμοποιούσε την κατά γράμμα, κυριολεκτική και ιστορική ερμηνεία των κειμένων, δίνοντας μεγάλη έμφαση στη γραμματική, τη λογική και τα ιστορικά συμφραζόμενα κάθε βιβλικού αποσπάσματος. Η έμφαση της σχολής στην ανθρώπινη και ιστορική πλευρά του Χριστού οδήγησε άθελά της κάποιους μαθητές στα άκρα, όπως ο διαβόητος αιρετικός Αρειος, ενώ ο πιο καταξιωμένος μαθητής της είναι ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

Οσιος Σαβίνος επίσκοπος εν Κύπρω

Ασκητής της Εκκλησίας που διακρίθηκε για την άκρα ταπεινοφροσύνη του, τη φιλανθρωπία του και την απόλυτη αφοσίωσή του στον μοναχισμό. Ο Σαβίνος ζούσε με βάση το αρχαίο ρητό «λάθε βιώσας», επιδιώκοντας την αφάνεια και την προσευχή, λόγω, όμως, των πολλών του αρετών και της πνευματικής του ωριμότητας, ο λαός και ο κλήρος τού ζητούσαν επίμονα να αναλάβει τον επισκοπικό θρόνο, με εκείνον να αρνείται σταθερά το αξίωμα. Τελικά, ύστερα από έντονες πιέσεις και καθεστώς «ψυχολογικής βίας», λύγισε και δέχθηκε να χειροτονηθεί επίσκοπος. Ως αρχιερέας μεγαλούργησε, προσφέροντας τεράστιο κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο στους φτωχούς και τους αδύναμους, πολύ σύντομα, ωστόσο, κουράστηκε από τις κοσμικές φροντίδες, τις διοικητικές πιέσεις, τις ίντριγκες και τις ταραχές που συνόδευαν το επισκοπικό αξίωμα. Επιλέγοντας την πνευματική του ελευθερία, παραιτήθηκε από τον θρόνο του, εγκατέλειψε την πόλη και κατέφυγε ξανά στις ερήμους για να συνεχίσει τον αυστηρό ασκητικό του βίο. Σύμφωνα με τον Συναξαριστή του Αγ. Νικοδήμου, οι σκληροί ασκητικοί του αγώνες τον ανέβασαν σε μεγάλα ύψη αρετής, με αποτέλεσμα ο Θεός να τον αξιώσει με το χάρισμα των θαυμάτων και μαρτυρείται ότι θεράπευε σωματικές και ψυχικές ασθένειες, εξόρκιζε δαιμόνια και είχε λάβει το προορατικό χάρισμα να προλέγει τα μελλούμενα. Αφού ωφέλησε πλήθος ανθρώπων με τη σοφή διδασκαλία του, εκοιμήθη ειρηνικά σε βαθύ γήρας.

Ομολογητής Βάρσος, επίσκοπος Εδέσσης Συρίας

Από τους πιο δυναμικούς υπερασπιστές της Ορθοδοξίας κατά τον 4ο αι., ταξίδεψε σε γνωστούς ασκητικούς προορισμούς της εποχής, όπως τη Φοινίκη, την Αίγυπτο και τη Θηβαΐδα, και από τα ταξίδια αυτά απέκτησε τεράστια θεολογική γνώση και εμπειρία, με αποτέλεσμα η φήμη του να εξαπλωθεί παντού. Λόγω της αγιότητας και των ικανοτήτων του, εξελέγη επίσκοπος στη σημαντική πόλη Εδεσσα της Συρίας, όπου χρησιμοποίησε όλη τη θεολογική του κατάρτιση και τη ρητορική του δεινότητα για να προστατεύσει το ποίμνιό του από τις πλάνες των Αρειανών. Επειδή υπερασπίστηκε την ορθόδοξη πίστη με θάρρος απέναντι στον αιρετικό αυτοκράτορα Ουάλη (364 – 378), υπέστη διώξεις, εξορίες σε πάμπολλα μέρη και κακουχίες, και γι’ αυτό έλαβε τον τίτλο του «Ομολογητή».

Σύμφωνα με τον συναξαριστή, ο Θεός τον αντάμειψε για τους αγώνες του με το χάρισμα των θαυμάτων, το δε αρχαίο ιαμβικό ρητό αναφέρει χαρακτηριστικά: «Μη παραβλέψης ουδέ Βάρσου την κλίνην, βρύει γαρ αύτη των ιάσεων χάριν», δηλαδή, ακόμη και το κρεβάτι στο οποίο αναπαυόταν ο όσιος έγινε πηγή θεραπείας για τους ασθενείς. Αφού κράτησε την πίστη του όρθια απέναντι σε κάθε απειλή, εκοιμήθη ειρηνικά.

Οσιος Ευθύμιος ο Νέος

Ασκητική μορφή του 9ου αι., ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη του πρώιμου μοναχισμού στο Αγιον Ορος. Γεννήθηκε το 824 στο χωριό Οψώ της Γαλατίας, κοντά στην Αγκυρα της Μικράς Ασίας, με το κοσμικό όνομα Νικήτας. Οι εύποροι γονείς του ονομάζονταν Επιφάνιος και Αννα, αλλά έχασε τον πατέρα του σε ηλικία 7 ετών. Αν και από μικρός ποθούσε τον μοναχισμό, ενέδωσε στις παρακλήσεις της μητέρας του, υπηρέτησε για ένα διάστημα ως στρατιώτης και αργότερα παντρεύτηκε και απέκτησε μια κόρη, την Αναστασία. Σε ηλικία 24 ετών, ωστόσο, με το πρόσχημα ότι πηγαίνει να δει ένα κτήμα, εγκατέλειψε κρυφά την οικογένειά του για να ακολουθήσει τον Θεό και κατέφυγε στον Ολυμπο της Βιθυνίας, μεγάλο μοναστικό κέντρο της εποχής, όπου εκάρη μοναχός στη συνοδεία του οσίου Ιωαννικίου λαμβάνοντας το όνομα Ευθύμιος. Επειτα από σκληρή άσκηση σε κοινόβιο, αναχώρησε για το Αγιον Ορος γύρω στο 859, όπου έζησε ως ερημίτης σε σπήλαια, πολύ πριν χτιστούν τα μεγάλα μοναστήρια, αποτελώντας έναν από τους πρώτους επώνυμους οικιστές του Αθω.

Το 871, ύστερα από προτροπή των μαθητών του, ίδρυσε τη Μονή των Περιστερών στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης, που εξελίχθηκε γρήγορα σε σπουδαίο πνευματικό κέντρο, ενώ, αργότερα, προσκάλεσε κοντά του τα μέλη της οικογένειάς του που είχε αφήσει στη Γαλατία, με τη σύζυγό του, τη μητέρα του και την κόρη του να γίνονται μοναχές σε μονή που ο ίδιος ίδρυσε. Αφού καθοδήγησε πνευματικά τα μοναστήρια του για 14 χρόνια, παρέδωσε την ηγουμενία και επέστρεψε στον αγαπημένο του Αθωνα για να ζήσει στην αφάνεια. Μάλιστα, προγνωρίζοντας το τέλος του, αποχαιρέτησε τους μαθητές του και αποσύρθηκε στο νησάκι Ιερά, τη σημερινή Μανδηλού κοντά στην Εύβοια, έχοντας μαζί του μόνο έναν μοναχό. Εκεί κοιμήθηκε οσίως και ειρηνικά στις 15 Οκτωβρίου 894, ενώ τη βιογραφία του διέσωσε ο μαθητής του και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Βασίλειος.

Η Ιερά Μονή Περιστερών, σήμερα γνωστή ως Ναός του Αγίου Ανδρέα στην Περιστερά Θεσσαλονίκης, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και σπανιότερα μνημεία της μεσοβυζαντινής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα και βρίσκεται στο χωριό Περιστερά του Δήμου Θέρμης, στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Λέγεται ότι ο Ευθύμιος είδε θεϊκό όραμα που τον οδήγησε στα ερείπια ενός παλαιοχριστιανικού ναού του 4ου αι., ο οποίος τότε είχε μετατραπεί σε στάνη προβάτων, και στο σημείο εκείνο έχτισε το καθολικό της ανδρικής μονής, αφιερωμένο στον Απ. Ανδρέα. Κατά τον 11ο αι. η μονή γνώρισε τεράστια άνθηση, μάλιστα, επειδή ήταν «Βασιλική Μονή», ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δούκας εξέδωσε χρυσόβουλλο το 1060, για να την προστατεύσει από την αυθαίρετη φορολογία του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης. Μετά την περίοδο ακμής, η μονή παρήκμασε και προσαρτήθηκε ως απλό μετόχι στη Μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Ορους, ενώ από τον 14ο αι. και μετά, τα ίχνη του μοναστηριακού συγκροτήματος χάθηκαν και κατά την Τουρκοκρατία το ιστορικό της ίδρυσης σχεδόν ξεχάστηκε από τους ντόπιους. Το 1986, όμως, κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης στο εσωτερικό του ναού, συνέβη ένα σπουδαίο γεγονός. Βρέθηκαν τα ιερά λείψανα του οσίου κρυμμένα στη βόρεια κόγχη του ιερού και σήμερα φυλάσσονται σε λάρνακα μέσα στον ναό και εκτίθενται σε προσκύνημα κατά την πανήγυρη του Αγίου.

Τιμάται επίσης η μνήμη: ιερομάρτυρος Λουκιανού, πρεσβυτέρου της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, Ιωάννου επισκόπου Σουζντάλ και Αθανασίου του Ομολογητού επισκόπου Κοβρώφ.

Πηγή: kathimerini.gr