Εορτολόγιο 28 Οκτωβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 28 Οκτωβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αγίας Σκέπης (Σκεύος, Σκευούλα)

Εορτολόγιο: Η Αγία Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου, Άγιοι Μάρτυρες Τερέντιος και Νεονίλλα, οι ομόζυγοι και τα τέκνα αυτών, Σάρβηλος, Φώτιος, Θεόδουλος, Ιέραξ, Νίτος, Βήλη και Ευνίκη, Όσιος Διομήδης ο εν Κύπρω και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

Η Αγία Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου

Η εορτή αυτή αποτελεί μία από τις πιο πνευματικές και, ταυτόχρονα, εθνικά φορτισμένες εορτές του ελληνισμού, καθώς συνδυάζει ένα συγκλονιστικό βυζαντινό όραμα προστασίας με τη ζωντανή πίστη των Ελλήνων στρατιωτών στα βουνά της Πίνδου το 1940. Η αφετηρία της εορτής βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη, επί βασιλείας του αυτοκράτορα Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού (886 – 911), όταν κατά τη διάρκεια ολονύκτιας αγρυπνίας στον Ναό των Βλαχερνών, όπου φυλασσόταν η Τιμία Εσθήτα και το Μαφόριο (το κάλυμμα της κεφαλής) της Παναγίας, ο όσιος Ανδρέας ο δια Χριστόν σαλός μαζί με τον μαθητή του Επιφάνιο είδαν την Υπεραγία Θεοτόκο να εισέρχεται στον ναό, περιβαλλόμενη από αγγέλους και προφήτες, να προχωρά κλαίγοντας, να γονατίζει και να προσεύχεται θερμά για τη σωτηρία του κόσμου. Στη συνέχεια, μαρτυρούν ότι έβγαλε το αστραφτερό μαφόριό της και το άπλωσε ψηλά, σαν Σκέπη πάνω από όλο τον λαό που βρισκόταν στον ναό, δείχνοντας ότι τον προστατεύει. Σε ανάμνηση αυτού του θαύματος, η Εκκλησία καθιέρωσε την εορτή της Αγίας Σκέπης την 1η Οκτωβρίου.

Κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο (1940 – 1941), εκατοντάδες Έλληνες στρατιώτες στο αλβανικό μέτωπο ανέφεραν συγκλονιστικές πανομοιότυπες εμπειρίες. Έβλεπαν μια μαυροφορεμένη ή φωτεινή γυναικεία μορφή να τους καθοδηγεί στα χιονισμένα περάσματα και να τους προστατεύει από τα εχθρικά βλήματα. Αναγνωρίζοντας αυτή τη θαυματουργή παρέμβαση, η Εκκλησία της Ελλάδος, με απόφαση της Ιεράς Συνόδου το 1952, κατόπιν εισήγησης του Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος, μετέθεσε επίσημα την εορτή στις 28 Οκτωβρίου. Σκοπός ήταν ο μόνιμος συνεορτασμός της Αγίας Σκέπης με την Εθνική Επέτειο του «ΟΧΙ», ακριβώς όπως η 25η Μαρτίου είναι διπλή εορτή του Ευαγγελισμού και της Επανάστασης του 1821. Τη νέα ασματική ακολουθία συνέγραψε ο υμνογράφος Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης.

Η θεολογική διάσταση της Αγίας Σκέπης δεν περιορίζεται σε μια απλή ιστορική ανάμνηση, αλλά εμβαθύνει στον ρόλο της Παναγίας στη σωτηρία του ανθρώπου. Η Παναγία ως μεσίτρια. Το όραμα των Βλαχερνών τονίζει ότι η Θεοτόκος στέκεται ανάμεσα στον Θεό και την ανθρωπότητα, προσεύχεται ακατάπαυστα και μεταφέρει τις παρακλήσεις των πιστών στον Υιό Της, ζητώντας το έλεος Του. Η Σκέπη της Εκκλησίας: Το μαφόριο που απλώνεται μέσα στον ναό συμβολίζει την ίδια την Εκκλησία και διδάσκει ότι, για να βρεθεί ο άνθρωπος κάτω από την προστατευτική Σκέπη της Παναγίας, πρέπει να βρίσκεται σε ζωντανή, μυστηριακή σχέση με το σώμα της Εκκλησίας και ότι η Χάρις του Θεού δεν είναι κάτι αφηρημένο, αλλά ενεργεί μέσω προσώπων, προσευχής και συμμετοχής στις ακολουθίες. Η συνέργεια Θείου και ανθρωπίνου. Στην εθνική της διάσταση, η εορτή αναδεικνύει ότι η θεία προστασία δεν καταργεί την ανθρώπινη προσπάθεια, καθώς η Παναγία σκέπασε τους Έλληνες στρατιώτες επειδή εκείνοι αγωνίζονταν με αυτοθυσία, δικαιοσύνη και πίστη, δείχνοντας ότι η χάρη του Θεού συνεργάζεται με το ελεύθερο φρόνημα του ανθρώπου.

Οι μαρτυρίες των Ελλήνων στρατιωτών από το μέτωπο της Πίνδου και της Βορείου Ηπείρου το 1940 αποτελούν ένα από τα πιο συγκλονιστικά κεφάλαια του Έπους του 1940. Μέσα στις λάσπες, τα χιόνια και τα παγωμένα χαρακώματα, εκατοντάδες άνδρες, πολλοί από τους οποίους δεν ήταν ιδιαίτερα θρήσκοι, ανέφεραν πανομοιότυπα βιώματα για την ολοζώντανη παρουσία της Παναγίας. Ακολουθούν μερικές από τις πιο εμβληματικές και επώνυμες καταγεγραμμένες μαρτυρίες 1) Μία από τις πιο διάσημες καταγραφές ανήκει στον Διοικητή του 51ου Ανεξάρτητου Τάγματος Πεζικού, συνταγματάρχη Ανάργυρο Κορωζή, ο οποίος στο ημερολόγιο του μετώπου και στις επίσημες αναφορές του έγραψε «Οι στρατιώτες μου, απλοί χωρικοί από την Ήπειρο και τη Θεσσαλία, έβλεπαν τη νύχτα μια ψηλή, λιγνή γυναικεία μορφή, τυλιγμένη σε μαύρο μανδύα, να βαδίζει ανάμεσά τους. Άλλοτε στεκόταν πάνω από τους τραυματίες, άλλοτε τους έδειχνε το μονοπάτι μέσα στην ομίχλη και άλλοτε φαινόταν να απλώνει τα χέρια της, σαν να σταματά τα εχθρικά βλήματα. Όταν τους ρωτούσα ποια είναι, μου απαντούσαν με μια φωνή: “Η Παναγιά, κ. Συνταγματάρχα! Μας σκεπάζει”». 2) Η μαρτυρία του λογοτέχνη Άγγελου Τερζάκη, που πολέμησε στην πρώτη γραμμή ως έφεδρος αξιωματικός: «Υπάρχει ένα μυστικό, βαθύ θρησκευτικό ρίγος που διαπερνά το στράτευμα. Οι άνδρες που πεθαίνουν, δεν πεθαίνουν μόνο για την πατρίδα· νιώθουν ότι διεξάγουν έναν ιερό αγώνα. Η μορφή της Μεγαλόχαρης, που άλλοτε παρουσιάζεται στον ύπνο τους και άλλοτε σαν σκιά μέσα στη χιονοθύελλα να προπορεύεται των τμημάτων εφόδου, έγινε η κοινή συνείδηση του μετώπου. Ήταν η Σκέπη που κρατούσε όρθιο τον μαχητή όταν το σώμα του λύγιζε από την παγωνιά». 3) Το βίωμα του στρατιώτη Νικολάου στο μέτωπο Μόροβα. Σε επιστολή που έστειλε στο σπίτι του περιγράφει τη σωτηρία του λόχου του: «Ήμασταν κυκλωμένοι από ιταλικά πολυβολεία και περιμέναμε το ξημέρωμα για να πεθάνουμε. Το κρύο έφτανε στους -20 βαθμούς. Ξαφνικά, μέσα στη νύχτα, είδαμε μια γυναίκα με λευκό μαντήλι να μας γνέφει να την ακολουθήσουμε. Μας οδήγησε μέσα από ένα άγνωστο, στενό πέρασμα έξω από τον κλοιό των Ιταλών. Όταν βγήκαμε σε ασφαλές σημείο, γυρίσαμε να την ευχαριστήσουμε, αλλά είχε γίνει άφαντη. Καταλάβαμε όλοι πως ήταν Εκείνη».

Μελχίων ο Αντιοχεύς

Διακεκριμένη πνευματική και εκκλησιαστική μορφή του 3ου αι., στην Αντιόχεια, έμεινε στην εκκλησιαστική ιστορία για την κορυφαία του παιδεία, την ιδιότητα του ως σοφιστής (διδάσκαλος ρητορικής) και, κυρίως, για τον καθοριστικό του ρόλο στην αποκάλυψη και καταδίκη της αίρεσης του επισκόπου Παύλου του Σαμοσατέως. Πριν αναδειχθεί στις τάξεις του κλήρου, ήταν ευρύτατα γνωστός και επιτυχημένος λόγιος και ρήτορας, διετέλεσε διευθυντής της Σχολής των Σοφιστών στην Αντιόχεια και είχε άριστη γνώση της κλασικής ελληνικής γραμματείας, της φιλοσοφίας και των εθνικών συγγραφέων, τους οποίους συχνά χρησιμοποιούσε και παρέθετε στα κείμενά του. Παρά την επιτυχημένη κοσμική του καριέρα, η βαθιά χριστιανική του πίστη τον οδήγησε στην ιερωσύνη και ως πρεσβύτερος στην Εκκλησία της Αντιοχείας συνδύασε την «ακαδημαϊκή» του ιδιότητα με την ποιμαντική δράση. Έδρασε κατά τις βασιλείες των Ρωμαίων αυτοκρατόρων Κλαυδίου Β΄ και Αυρηλιανού (260 – 272) και το γεγονός που τον κατέστησε ιστορική μορφή της θεολογίας ήταν η Σύνοδος της Αντιοχείας (268 – 269).

Ο τότε επίσκοπος Αντιοχείας, Παύλος ο Σαμοσατεύς, είχε εισαγάγει μια αιρετική διδασκαλία, συγγενική με τον Μοναρχιανισμό, υποστηρίζοντας ότι ο Ιησούς Χριστός ήταν ένας κοινός άνθρωπος, ο οποίος σταδιακά «θεοποιήθηκε» επειδή κατοικήθηκε από τη Θεία Σοφία (τον Λόγο του Θεού). Ο Παύλος, όντας έμπειρος ρήτορας και πολιτικός, απέφευγε να αποκαλύψει τις πραγματικές του θέσεις, παραπλανώντας τους υπόλοιπους επισκόπους, αλλά, λόγω της εξαιρετικής του διαλεκτικής ικανότητας, ο Μελχίων επιλέχθηκε να διεξάγει μια δημόσια θεολογική συζήτηση μαζί του. Χρησιμοποιώντας τη φιλοσοφική και ρητορική του δεινότητα και πιέζοντας τον Παύλο, τον ανάγκασε να ομολογήσει τις αιρετικές του απόψεις, με τη συζήτηση αυτή να καταγράφεται επί τόπου από ταχυγράφους. Μετά την αποκάλυψη της αίρεσης, η Σύνοδος καθαίρεσε τον Παύλο και ο Μελχίων επιλέχθηκε από τους επισκόπους να συντάξει την επίσημη Συνοδική Επιστολή που απευθυνόταν στον Διονύσιο επίσκοπο Ρώμης, τον Μάξιμο Αλεξανδρείας και σε ολόκληρη την καθολική Εκκλησία, καταγγέλλοντας τις αιρέσεις και τις ηθικές παρεκτροπές του Παύλου. Αποσπάσματα από τα πρακτικά της διάσημης αυτής διαμάχης, καθώς και από τη Συνοδική Επιστολή, διέσωσε ο ιστορικός Ευσέβιος Καισαρείας στην Εκκλησιαστική Ιστορία του (Βιβλίο VII), η δε συμβολή του Μελχίωνος στην προάσπιση της Ορθοδοξίας εκτιμήθηκε βαθύτατα από τους μεταγενέστερους Πατέρες, με τον άγ. Ιερώνυμο, μία από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της Δυτικής Εκκλησίας, να αναγνωρίζει τη σπουδαιότητά του και του αφιερώνει του το 71ο κεφάλαιο στο περίφημο έργο του «Περί Επιφανών Ανδρών» (De Viris Illustribus).

Μάρτυρες Τερέντιος και Νεονίλλα, οι ομόζυγοι, και τα τέκνα αυτών

Οι μάρτυρες με τα επτά παιδιά τους Σάρβηλο, Φώτιο, Θεόδουλο, Ιέρακα, Νίτο, Βήλη και Ευνίκη ζούσαν περί τον 3ο αιώνα επί εποχής των διωγμών του Δεκίου (250) και συγκροτούσαν μια παραδειγματική χριστιανική οικογένεια, εξαιρετικά δεμένη μεταξύ τους. Η πολυμελής οικογένεια συνελήφθη από τις ειδωλολατρικές αρχές μετά από καταγγελία ότι είναι χριστιανοί, αλλά οι πιέσεις κατ’ αρχάς και οι απειλές στη συνέχεια δεν λύγισαν κανένα μέλος της, καθώς τα παιδιά στήριζαν τους γονείς και οι γονείς τα παιδιά. Η συνέχεια ήταν ακόμη πιο σκληρή, αφού ακολούθησαν φρικτά βασανιστήρια, τα οποία υπέμεναν με καρτερία και τα τελικά, βάδισαν στην οδό του μαρτυρίου με τον αποκεφαλισμό τους.

Όσιος Διομήδης ο εν Κύπρω

Είναι ένας από τους θεωρούμενους μη Κύπριους αγίους της Μεγαλονήσου, αφού φέρεται να προέρχεται από τη μεγάλη εκείνη ομάδα ασκητών, των επιλεγόμενων «300 Αλαμάνων», οι οποίοι μετά τη διάλυση της Β’ Σταυροφορίας αποφάσισαν να έρθουν στην Κύπρο για να ασκητέψουν σε πλήρη ησυχία. Πράγματι, ο όσιος Διομήδης επέλεξε ερημική περιοχή στην περιοχή της Πάφου, κοντά στο χωριό Λετύμπου. Μετέτρεψε ένα σπήλαιο σε ασκητήριο και επέβαλε στον εαυτό του αυστηρούς κανόνες, όπως νηστεία σχεδόν σε όλα, αδιάλειπτη προσευχή και αγρυπνία. Σχετικά πολύ γρήγορα η φήμη της αγιότητάς του έγινε ευρέως γνωστή στην περιοχή του, προσελκύοντας πολλούς στο κελλί του για πνευματική στήριξη την οποία πρόσφερε αγόγγυστα. Εκοιμήθη ειρηνικά, ετάφη στο κελλί του, πάνω από το οποίο αργότερα οικοδομήθηκε ναός στη μνήμη του.

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίου Στεφάνου του Σαββαΐτου, οσίων Φιρμιλιανού, Επισκόπου Καισαρείας, Φεβρωνίας θυγατρός Ηρακλείου του Βασιλέως, μάρτυρος Κυριάκου Επισκόπου Ιεροσολύμων και της μητρός αυτού Άννης, Αθανασίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, του εν τω Αγιωνύμω Όρει του Άθωνος ασκήσαντος, τεσσάρων νεομαρτύρων Αγγελή, Μανουήλ, Γεωργίου και Νικολάου, των εκ Λάμπης και εν Ρεθύμνω μαρτυρησάντων, Δημητρίου Μητροπολίτου Ροστώφ, οσίου Ιώβ του Ποτσάεφ, Παρασκευής του Πιριμίν, οσίου Νέστορος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, οσίου Θεοφίλου, του δια Χριστόν σαλού της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, Αρσενίου Αρχιεπισκόπου Ιπεκίου, ιερομάρτυρος Νεοφύτου Επισκόπου Ουρμπνίσι της Γεωργίας και μάρτυρος Ραστισλάβ ηγεμόνος της Μοραβίας.

Πηγή: kathimerini.gr