Εορτολόγιο 8 Ιουλίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 8 Ιουλίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Θεόφιλος, Θεοφιλία
• Προκόπιος, Προκοπία

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μεγαλομάρτυς Προκόπιος, Θεόφιλος ο μυροβλήτης και Ιερομάρτυς Αναστάσιος ο εξ Ιωαννίνων

Μεγαλομάρτυς Προκόπιος

Από τους πιο ένδοξους μάρτυρες της Εκκλησίας, γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ τον 3ο αι. και το αρχικό του όνομα ήταν Νεανίας. Γιος χριστιανού πατέρα και ειδωλολάτρισσας μητέρας, της Θεοδοσίας, υπηρέτησε ως ανώτερος αξιωματικός (δούκας) στον ρωμαϊκό στρατό στην Αλεξάνδρεια, κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, ο οποίος του ανέθεσε την αποστολή να διώξει τους χριστιανούς της Αντιόχειας. Καθώς πήγαινε εκεί, στη διαδρομή είδε στον ουρανό έναν φωτεινό σταυρό και άκουσε μια φωνή να του λέει: «Εγώ είμαι ο εσταυρωμένος Ιησούς, ο Υιός του Θεού». Οπως ο απ. Παύλος στην πορεία για τη Δαμασκό, ο Νεανίας μετεστράφη αμέσως και άρχισε να κηρύττει τον Χριστό, φέροντας χρυσό σταυρό και αρνούμενος να εκτελέσει τις διαταγές του αυτοκράτορα. Η καταγγελία του στις αρχές έγινε από την ίδια του τη μητέρα προς τον ηγεμόνα της Καισάρειας Φλαβιανό. Υπέστη φρικτά βασανιστήρια, αλλά η υπομονή του έκανε πολλούς να πιστέψουν, ανάμεσά τους και τη μητέρα του, η οποία τελικά μαρτύρησε μαζί του. Αποκεφαλίστηκε στην Καισάρεια το 303.

Στην ελληνική ύπαιθρο, η γιορτή του Αγίου συνδέεται με την έννοια της «προκοπής» αλλά και με τον φόβο για την καταστροφή της σοδειάς. Σε πολλές περιοχές, όπως στη Μακεδονία και τη Θράκη, ο άγιος θεωρούνταν «καψοκαλύβας», γιατί πίστευαν ότι, αν κάποιος δούλευε στα χωράφια την ημέρα της γιορτής του, ο άγιος θα έστελνε καύσωνα ή φωτιά που θα έκαιγε τα δεμάτια και τις καλύβες. Ελεγαν χαρακτηριστικά: «Τ’ αγιού Προκοπιού να μην προκόψει το χωράφι εκείνου που δουλεύει». Σε ορισμένα χωριά, οι μελισσοκόμοι τρυγούσαν το πρώτο μέλι την ημέρα αυτή, ζητώντας από τον άγιο να «προκόψουν» τα μελίσσια τους και να έχουν γλυκιά παραγωγή. Θεωρείται, επίσης, προστάτης του γάμου, καθώς πολλές ανύπαντρες κοπέλες προσεύχονταν να έχουν «καλή προκοπή», δηλαδή καλό γάμο και ευτυχισμένο σπιτικό, ενώ σε ορισμένα μέρη της Βόρειας Ελλάδας παρατίθενται κοινά γεύματα («κουρμπάνια»), όπου μαγειρεύεται κρέας και μοιράζεται στους πιστούς για το καλό της κοινότητας. Στον Δήμο Πύλης, στο χωριό Αγιος Προκόπιος, και στο νησί της Σαλαμίνας υπάρχουν οι δύο ιερές μονές στην Ελλάδα που είναι αφιερωμένες στον άγιο.

Θεόφιλος ο μυροβλήτης

Από τους πιο γνωστούς αγίους της Μακεδονίας και του Αγίου Ορους, γεννήθηκε το 1460 στη Ζίχνη (σημερινή Νέα Ζίχνη Σερρών), ήταν γιος ευσεβών γονέων και έλαβε εξαιρετική μόρφωση, γεγονός που τον βοήθησε να γίνει ένας από τους καλύτερους καλλιγράφους της εποχής του. Αρχικά υπηρέτησε ως γραμματέας του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Νήφωνα και αργότερα του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Ιωακείμ, ωστόσο, παρά τις υψηλές θέσεις που του προσφέρθηκαν, -ακόμα και ο πατριαρχικός θρόνος- ο Θεόφιλος επέλεξε την ταπείνωση του μοναχού, μονάζοντας αρχικά στο Βατοπέδι, αργότερα στη Μονή Ιβήρων, όπου είχε το διακόνημα του βιβλιογράφου, και μετέπειτα αποσύρθηκε στο Κάθισμα του Αγίου Βασιλείου, κοντά στη Μονή Παντοκράτορος, ζώντας με αυστηρή άσκηση και αδιάλειπτη προσευχή.

Ο Θεόφιλος δεν ήταν μόνο μεγάλος ασκητής, αλλά και ένας από τους πιο προικισμένους καλλιγράφους και βιβλιογράφους της εποχής του. Η πνευματική του καλλιέργεια και η αγάπη του για τα γράμματα άφησαν πίσω τους πολύτιμη κληρονομιά. Σε μια εποχή που η τυπογραφία δεν είχε ακόμη επικρατήσει στην Ανατολή, η αντιγραφή χειρογράφων ήταν ιερή αποστολή, και εκείνος εθεωρείτο κορυφαίος στον τομέα αυτό. Κατά τη διαμονή του στο Αγιον Ορος, αντέγραψε πλήθος εκκλησιαστικών κειμένων, λειτουργικών βιβλίων και έργων των Πατέρων της Εκκλησίας, με τη γραφή του να διακρίνεται για την απίστευτη κομψότητα, την καθαρότητα και τη συμμετρία της, ενώ τα χειρόγραφά του μοιάζουν συχνά με έντυπα βιβλία λόγω της ακρίβειάς τους.

Εκτός, όμως, από αντιγραφέας, υπήρξε και ο ίδιος συγγραφέας. Διατηρούσε αλληλογραφία με σημαντικές προσωπικότητες της εποχής, όπως οι Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως και Αλεξανδρείας, στην οποία αναλύει θεολογικά ζητήματα και δίνει πνευματικές συμβουλές, και συνέταξε κείμενα που θωράκιζαν τους χριστιανούς έναντι των πιέσεων της εποχής, συνδυάζοντας τη σοφία των αρχαίων ελληνικών γραμμάτων με τη χριστιανική διδασκαλία. Το έργο του απέκτησε έτσι μεγάλη σημασία για τη διάσωση της ελληνικής γλώσσας και της ορθόδοξης παράδοσης κατά τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας, ενώ τα βιβλία που φιλοτέχνησε χρησιμοποιήθηκαν στα αναλόγια των μοναστηριών για αιώνες. Σήμερα, πολλά από τα χειρόγραφά του φυλάσσονται ως πολύτιμοι θησαυροί στις βιβλιοθήκες των μονών του Αγίου Ορους, φέροντας την υπογραφή του:«Θεόφιλος ο ευτελής μοναχός».

Ο όσιος έδειξε μια σπάνια μορφή ταπεινοφροσύνης ακόμα και στον θάνατό του. Ζήτησε από τον μαθητή του, Ισαάκ, μόλις πεθάνει (1548), να μην τον θάψει κανονικά, αλλά να δέσει το σώμα του με σχοινί και να το σύρει μέσα στο δάσος για να το φάνε τα θηρία, θεωρώντας τον εαυτό του ανάξιο ταφής. Ο μαθητής του όντως υπάκουσε στην τελευταία του επιθυμία, αλλά το σώμα του άρχισε να αναδίδει άρρητη ευωδία και να αναβλύζει άγιο μύρο. Γι’ αυτό, οι μοναχοί της Μονής Παντοκράτορος, βλέποντας το θαύμα, μετέφεραν το λείψανο με τιμές και το έθαψαν στο μοναστήρι. Ο άγιος θεωρείται προστάτης της Νέας Ζίχνης, με τεμάχιο λειψάνου του να υπάρχει και στον ομώνυμο ναό του, ενώ η τιμία κάρα του και τμήματα των λειψάνων του φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος στο Αγιον Ορος.

Ιερομάρτυς Αναστάσιος ο εξ Ιωαννίνων

Αναφέρεται και ως Αναστάσιος ο Γουναράς, γεννήθηκε στο χωριό Αγιος Βλάσιος (παλαιότερα Σούβλιαση) της Θεσπρωτίας, κοντά στα Ιωάννινα, στα τέλη του 17ου ή αρχές του 18ου αι., και αργότερα εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργαζόταν ως γουναράς και υπηρετούσε ως ιερέας σε ναό στα περίχωρα της Πόλης. Εντυπωσιασμένος από το μαρτύριο του Ρώσου ιερέα Κωνσταντίνου και νιώθοντας την επιθυμία να μαρτυρήσει και ο ίδιος, παρακαλούσε τον Χριστό να τον αξιώσει να έχει μαρτυρικό τέλος. Η ευκαιρία που ζητούσε του δόθηκε από έναν Κύπριο πρώην μοναχό, τον Σαπρίκιο, ο οποίος είχε εξισλαμιστεί και δίδασκε το Κοράνι στο Γενί Τζαμί, προτρέποντας μάλιστα τον Αναστάσιο να αλλαξοπιστήσει. Εκείνος με θάρρος ήλεγξε την πλάνη του πρώην μοναχού και ομολόγησε με παρρησία την πίστη του, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να τον οδηγήσουν στον δικαστή και στον Μέγα Βεζύρη. Αρχικά αποφασίστηκε η εξορία του στη Χίο, αλλά εκείνος επέμενε να ξαναδεί τον βεζύρη, στη συνάντηση με τον οποίον μίλησε απαξιωτικά για το Ισλάμ, κι έτσι τον οδήγησαν στο Γενί Τζαμί και τον αποκεφάλισαν το έτος 1743. Τιμάται ιδιαίτερα στη γενέτειρά του, τον Αγιο Βλάσιο Θεσπρωτίας, και θεωρείται προστάτης και πολιούχος του.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Αυδά και οσίου Προκοπίου του διά Χριστόν σαλού.

Πηγή: kathimerini.gr