Εορτολόγιο 24 Σεπτεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 24 Σεπτεμβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Θέκλα
• Μυρσίνη, Μυρτώ
• Πέρσα, Περσεφόνη, Πέρσης

Εορτολόγιο: Παναγία η Μυρτιδιώτισσα, Οσιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, Πρωτομάρτυς και Ισαπόστολος Θέκλα και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

Παναγία η Μυρτιδιώτισσα

Η ημέρα είναι αφιερωμένη στην ανάμνηση της θαυμαστής εύρεσης της εικόνας της Θεοτόκου στα Κύθηρα κατά τον 14ο αι., καθώς και στο θαύμα της θεραπείας ενός παράλυτου. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, κάποιος βοσκός βρήκε την εικόνα σε ερημική τοποθεσία γεμάτη με μυρτιές και την πήρε γεμάτος χαρά σπίτι του. Ομως, το ίδιο βράδυ η εικόνα εξαφανίστηκε και επέστρεψε μόνη της πίσω στη μυρτιά. Αυτό επαναλήφθηκε, δείχνοντας στους πιστούς ότι επιθυμία της Θεοτόκου ήταν να παραμείνει στο συγκεκριμένο σημείο, γι’ αυτό και χτίστηκε εκεί ο πρώτος ναός και σήμερα δεσπόζει η Ιερά Μονή Μυρτιδίων στα Κύθηρα, όπου και φυλάσσεται μόνιμα η ιερή εικόνα. Η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα είναι η πολιούχος και προστάτιδα των Κυθήρων και της Πύλου, ενώ εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως στον ομώνυμο ναό στο Μικρολίμανο από την Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς, στη Σαντορίνη και στη Χίο.

Το θαύμα της θεραπείας του παραλύτου σημειώθηκε στις αρχές του 17ου αι., στον Θεόδωρο Κουμπριανό, παράλυτο για πολλά χρόνια, αλλά με βαθιά πίστη στη Θεοτόκο. Κάθε χρόνο, στις 24 Σεπτεμβρίου έστελνε συγγενή του στο ναό των Μυρτιδίων για να ανάψει κεριά εκ μέρους του, αλλά κάποια χρονιά ένιωσε την ανάγκη να πάει ο ίδιος και ζήτησε από την οικογένειά του να τον μεταφέρει στο μοναστήρι για να προσκυνήσει. Κατά τη διάρκεια της ολονύκτιας αγρυπνίας, ακούστηκε δυνατός θόρυβος από την πλευρά της θάλασσας, οι πιστοί πανικοβλήθηκαν, νομίζοντας ότι το νησί δεχόταν επίθεση από πειρατές, και έτρεξαν να κρυφτούν. Μέσα στην αναταραχή, ο παράλυτος Θεόδωρος ξεχάστηκε και έμεινε ολομόναχος στον ναό, προσευχόμενος με δάκρυα μπροστά στην εικόνα. Ξαφνικά, άκουσε μια γλυκιά φωνή να έρχεται από την εικόνα της Παναγίας, η οποία τον πρόσταξε: «Σήκω όρθιος και φύγε από τον ναό». Αμέσως ο άνδρας ένιωσε τις δυνάμεις του να επιστρέφουν, σηκώθηκε όρθιος, άρχισε να περπατά, έτρεξε έξω από τον ναό και πρόλαβε τους συγγενείς του, οι οποίοι μόλις τον είδαν υγιή, άρχισαν να δοξάζουν τον Θεό. Το συγκεκριμένο θαύμα θεωρείται τόσο σημαντικό, ώστε απεικονίζεται ανάγλυφα στο κάτω μέρος της χρυσής επένδυσης («πουκαμίσου») της θαυματουργής εικόνας, επένδυση που φιλοτεχνήθηκε το 1837 από τον καλλιτέχνη Νικόλαο Σπιθάκη.

Τα άλλα δύο γεγονότα που είναι σκαλισμένα ανάγλυφα στην επένδυση είναι η εύρεση της εικόνας από τον βοσκό και η διάσωση του φρουρίου των Κυθήρων από τον κεραυνό στις 22 Ιανουαρίου 1829. Λόγω του φόβου των πειρατών που λυμαίνονταν τη Μεσόγειο, οι κάτοικοι είχαν μεταφέρει την εικόνα για ασφάλεια μέσα στο κάστρο της Χώρας Κυθήρων. Κατά τη διάρκεια της σφοδρής καταιγίδας, ένας ισχυρός κεραυνός έπεσε απευθείας πάνω στο φρούριο, με το χτύπημα να είναι επικίνδυνο, καθώς δίπλα ακριβώς βρισκόταν η μεγάλη πυριτιδαποθήκη του κάστρου. Αν αναφλεγόταν το μπαρούτι, το φρούριο και ένα μεγάλο μέρος της Χώρας θα είχαν ισοπεδωθεί, προκαλώντας εκατοντάδες θανάτους. Παρά τη σφοδρότητα, όμως, του κεραυνού, η πυρίτιδα δεν εξερράγη και η καταστροφή αποφεύχθηκε με ανεξήγητο τρόπο. Οι Κυθήριοι απέδωσαν τη σωτηρία τους στην προστασία της Μυρτιδιώτισσας που βρισκόταν εκεί, γι’ αυτό, όταν ο Νικόλαος Σπιθάκης φιλοτέχνησε τη χρυσή επένδυση επέλεξε να αποτυπώσει αυτά τα τρία γεγονότα (εύρεση, θεραπεία παραλύτου, διάσωση φρουρίου) για να θυμούνται αιώνια οι επόμενες γενιές τις μεγάλες ευεργεσίες της Παναγίας προς το νησί.

Η χρυσή ημισέληνος που βρίσκεται τοποθετημένη στο στέμμα της εικόνας αποτελεί ένα από τα πιο διάσημα και ιδιαίτερα τάματα της εικόνας, καθώς προέρχεται από αλλόθρησκο. Σύμφωνα με την παράδοση των Κυθήρων, το νησί βρισκόταν σε κατάσταση μεγάλης απελπισίας λόγω μιας παρατεταμένης και καταστροφικής ανομβρίας, οι σοδειές ξεραίνονταν και οι κάτοικοι κινδύνευαν από πείνα. Αποφασίστηκε τότε να γίνει μεγάλη λιτανεία με τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας για να παρακαλέσουν για βροχή. Τη λιτανεία παρακολουθούσε κάποιος αξιωματούχος ή πλούσιος έμπορος Τούρκος που, βλέποντας την αγωνία των χριστιανών, δήλωσε δημόσια ότι, αν όντως η Παναγία ήταν θαυματουργή και έβρεχε αμέσως μετά τη λιτανεία, τότε θα αφιέρωνε στην εικόνα το πολύτιμο χρυσό κόσμημα σε σχήμα ημισελήνου που είχε πάνω του. Η λιτανεία ολοκληρώθηκε με βαθιά κατάνυξη και μόλις η ιερή πομπή επέστρεψε στον ναό, ο ουρανός σκοτείνιασε και άρχισε να πέφτει ραγδαία βροχή, σώζοντας το νησί, ο δε μουσουλμάνος, εντυπωσιασμένος από το άμεσο θαύμα, κράτησε τον λόγο του και παρέδωσε το κόσμημα στους ιερείς ως ένδειξη σεβασμού και ευγνωμοσύνης.

Οσιος Σιλουανός ο Αθωνίτης

Συγκλονιστική πνευματική φυσιογνωμία του σύγχρονου ορθόδοξου μοναχισμού, αν και ήταν ένας απλός και σχεδόν αγράμματος Ρώσος χωρικός, η βαθιά του εμπειρία και η θεολογία της αγάπης τον κατέταξαν ανάμεσα στους μεγάλους οσίους. Γεννήθηκε το 1866 στην επαρχία Ταμπώβ της Ρωσίας με το κοσμικό όνομα Συμεών Ιβάνοβιτς Αντόνωφ. Εξαιρετικά ψηλός, χειροδύναμος και γεροδεμένος νέος, εργαζόταν ως μαραγκός και χτίστης ζώντας άστατη και κοσμική ζωή, σ’ έναν καβγά, μάλιστα, χτύπησε με γροθιά κάποιον συγχωριανό του τόσο δυνατά, που παραλίγο να πεθάνει. Το γεγονός αυτό του προκάλεσε βαθύτατη μεταμέλεια, που αργότερα μετατράπηκε σε βαθιά μετάνοια, κι έτσι, αφού ολοκλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, έφυγε το 1892 για το Αγιον Ορος και εγκαταβίωσε στην Ι.Μ. Αγίου Παντελεήμονος, το ρωσικό μοναστήρι, λαμβάνοντας το όνομα Σιλουανός.

Στα πρώτα χρόνια της ασκήσεώς του, δέχθηκε σφοδρές επιθέσεις από πειρασμούς και λογισμούς υπερηφάνειας και απόγνωσης, νιώθοντας ότι ο Θεός τον είχε εγκαταλείψει. Κάποιο βράδυ, όμως, καθώς προσευχόταν μέσα σε απόλυτη θλίψη, είδε τον Χριστό ζωντανό μπροστά του και η καρδιά του πλημμύρισε από το Αγιο Πνεύμα, όταν δε Τον ρώτησε πώς να απαλλαγεί από τους πειρασμούς και την υπερηφάνεια, έλαβε στην καρδιά του την περίφημη απάντηση: «Κράτα τον νου σου στον Αδη και μην απελπίζεσαι». Η φράση αυτή σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να έχει απόλυτη ταπείνωση και να θεωρεί τον εαυτό του άξιο της κολάσεως, αλλά ταυτόχρονα να έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στο άπειρο έλεος και την αγάπη του Θεού και να μην απελπίζεται.

Ο Σιλουανός δίδασκε ότι το βασικότερο κριτήριο της αληθινής πίστης είναι η αγάπη προς τους εχθρούς λέγοντας ότι όποιος δεν αγαπά τους εχθρούς του δεν έχει γνωρίσει ακόμα τον Θεό. Εκοιμήθη οσιακά στις 24 Σεπτεμβρίου 1938, παραμένοντας σε όλη του τη ζωή αφανής και απλός μοναχός, αλλά έγινε παγκοσμίως γνωστός χάρη στον μοναδικό του μαθητή, τον άγ. Σωφρόνιο Σαχάρωφ, ο οποίος συνέλεξε τα γραπτά του και εξέδωσε το μνημειώδες βιβλίο «Ο Αγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης». Η επίσημη αγιοκατάταξή του έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1987.

Η διδασκαλία του Αγίου επικεντρώνονται γύρω από δύο βασικούς άξονες: την απόλυτη ταπείνωση και την απέραντη αγάπη για όλη την κτίση, ακόμα και για τους εχθρούς. Τα λόγια του, αν και απλά, έχουν βαθύ θεολογικό νόημα και συγκλονίζουν με την ειλικρίνειά τους. Παρατίθενται μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα, όπως τα διέσωσε ο μαθητής του άγ. Σοφρώνιος: «Αφόρητη είναι η ζωή χωρίς αγάπη για τον Θεό. Σκότος και ανία για την ψυχή. Οταν όμως έλθει η αγάπη, τότε είναι αδύνατο να περιγραφεί η χαρά της ψυχής. – Οποιος γνώρισε την αγάπη του Θεού, αυτός αγαπά όλον τον κόσμο και ποτέ δεν μεμψιμοιρεί, γιατί η πρόσκαιρη θλίψη για τον Θεό προκαλεί αιώνια χαρά. – Ας ταπεινώσουμε τον εαυτό μας, και ο Κύριος θα δώσει να γνωρίσουμε την δύναμη της προσευχής του Ιησού. – Ψυχή που αγαπά τον Κύριο δεν μπορεί να μην προσεύχεται, γιατί την έλκει προς Αυτόν η χάρη που εδοκίμασε στην προσευχή. – Αν κανείς προσεύχεται στον Κύριο και σκέφτεται άλλα πράγματα, τότε ο Κύριος δεν εισακούει αυτού του είδους την προσευχή. – Η αδιάλειπτη προσευχή προέρχεται από την αγάπη και χάνεται εξ αιτίας της κατακρίσεως, της αργολογίας και της ακράτειας. – Τέτοιος είναι ο παράδεισος του Κυρίου. Ολοι θα βρίσκονται μέσα στην αγάπη και από την κατά Χριστόν ταπείνωση όλοι θα χαίρονται να βλέπουν τους άλλους ανώτερούς τους. Η ταπείνωση του Χριστού κατοικεί στους μικρότερους κι αυτοί χαίρονται που είναι μικροί. – Για να σωθείς είναι ανάγκη να ταπεινωθείς. Γιατί τον υπερήφανο, και με τη βία να τον βάλεις στον παράδεισο, κι εκεί δεν θα βρει ανάπαυση, γιατί δεν θα είναι ικανοποιημένος και θα λέγει: «Γιατί δεν είμαι εγώ στην πρώτη θέση;». – Η ψυχή του ταπεινού μοιάζει με πέλαγος. Ρίξε μια πέτρα στο πέλαγος. Θα ταράξει για λίγο την επιφάνεια και μετά καταδύεται αμέσως στα βάθη. Ετσι καταβυθίζονται στην καρδιά του ταπεινού οι θλίψεις, γιατί η δύναμη του Κυρίου είναι μαζί του. – Η υπερηφάνεια καίει σαν τη φωτιά κάθε καλό, ενώ η κατά Χριστόν ταπείνωση είναι γλυκεία και δεν περιγράφεται. Κι αν το ήξεραν αυτό οι άνθρωποι, τότε όλη η οικουμένη θα σπούδαζε αυτήν την επιστήμη. – Ψυχή αμαρτωλή, αιχμάλωτη στα πάθη, δεν μπορεί να έχει ειρήνη και χαρά εν Κυρίω, έστω κι αν έχει όλα τα πλούτη της γης, έστω κι αν βασιλεύει σ’ όλον τον κόσμο. – Αν οι άρχοντες τηρούσαν τις εντολές του Κυρίου και ο λαός και οι υπήκοοι υπάκουαν με ταπείνωση, θα υπήρχε μεγάλη ειρήνη και αγαλλίαση πάνω στη γη. Εξαιτίας όμως της φιλαρχίας και της ανυπακοής των υπερήφανων υποφέρει όλη η οικουμένη. – Το μέτρο της εγκράτειας πρέπει να είναι τέτοιο που να παραμένει η καρδιά στην προσευχή μετά το γεύμα. – Το καλύτερο έργο είναι να παραδοθούμε στο θέλημα του Θεού και να βαστάζουμε τις θλίψεις με ελπίδα. – Αν ο άνθρωπος δεν τα λέει όλα στον πνευματικό, τότε είναι ο δρόμος του στραβός και δεν οδηγεί στην σωτηρία. – Ο Απόστολος Ιωάννης ο Θεολόγος λέει πως οι εντολές του Θεού δεν είναι βαρείες, αλλά ελαφρές. Ναι, είναι ελαφρές, αλλά μόνον εξ αιτίας της αγάπης, χωρίς την αγάπη όμως όλα είναι δύσκολα».

Οι προσευχές του, μοιάζουν με ποιητικούς θρήνους γεμάτους νοσταλγία για τον Θεό. «Κύριε, αξίωσε όλους τους λαούς της γης να Σε γνωρίσουν με το Αγιο Πνεύμα Σου. Οπως έδωσες σε μένα τον αμαρτωλό να Σε γνωρίσω, έτσι δώσε και σε όλο τον κόσμο να Σε γνωρίσει και να καταλάβει πόσο πολύ μας αγαπάς. Κύριε, στείλε το Ελεός Σου στους λαούς της γης που Σε ξέχασαν, και φέρε τους ξανά κοντά Σου. Παρακαλώ Σε, Κύριε, ας Σε γνωρίσουν όλοι οι λαοί με το Αγιο Πνεύμα, για να βρει ολόκληρη η γη την ειρήνη Σου». – «Ψυχή μου, πώς έχασες τη χάρη του Θεού; Πώς παρασύρθηκες από τους κακούς λογισμούς; Κλαίει η ψυχή μου για τον Κύριο και Τον αναζητά με δάκρυα. Πώς να μη Σε ζητώ, Κύριε; Εσύ με βρήκες πρώτος και μου έδειξες το Πρόσωπό Σου. Τώρα η ψυχή μου Σε ποθεί, και μέρα νύχτα Σε φωνάζει: Ελέησέ με, Κύριε, και σώσε με τον αμαρτωλό».

Το προαναφερθέν βιβλίο μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες και διαβάστηκε όχι μόνο από Ορθοδόξους, αλλά και από Ρωμαιοκαθολικούς, Προτεστάντες, ακόμα και από μη χριστιανούς. Η θεολογία του για τον πόνο και την αγάπη αναγνωρίστηκε παγκοσμίως ως αυθεντική πανανθρώπινη μαρτυρία, καθιστώντας τον έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους Αγίους της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο.

Πρωτομάρτυς και Ισαπόστολος Θέκλα

Από τις πιο ένδοξες μορφές του πρώιμου Χριστιανισμού, γεννήθηκε στο Ικόνιο της Μικράς Ασίας από πλούσια και επιφανή ειδωλολατρική οικογένεια, με μητέρα τη Θεόκλεια. Σε ηλικία 18 ετών, ήταν ήδη αρραβωνιασμένη με έναν εξίσου ευγενή και πλούσιο ειδωλολάτρη, τον Θάμυρη, αλλά όταν ο απ. Παύλος επισκέφθηκε το Ικόνιο και άρχισε να κηρύττει στο γειτονικό σπίτι του Ονησιφόρου, η Θέκλα άκουσε το κήρυγμά του από ανοιχτό παράθυρο και συγκλονίστηκε. Παρέμεινε εκεί για τρεις ημέρες ακούγοντας τον λόγο του Θεού, με αποτέλεσμα να ασπαστεί τον Χριστιανισμό και να αποφασίσει να ακυρώσει τον γάμο της για να αφιερωθεί στην παρθενία.

Η άρνησή της να παντρευτεί τον Θάμυρη προκάλεσε την οργή της οικογένειάς της και των τοπικών αρχών, με αποτέλεσμα ο ηγεμόνας Καστίλιος να φυλακίσει και εξορίσει τον Παύλο, τη δε Θέκλα, μετά από απαίτηση της ίδιας της μητέρας της, την καταδίκασε σε θάνατο διά πυράς. Σύμφωνα, όμως, με το συναξάρι της, όταν την έριξαν στη μεγάλη πυρά, ξέσπασε ξαφνική και σφοδρή καταιγίδα με χαλάζι, η οποία έσβησε αμέσως τις φλόγες, αφήνοντας την Αγία εντελώς ανέπαφη. Αφού διασώθηκε, ακολούθησε τον Παύλο στην Αντιόχεια της Πισιδίας, όπου ο τοπικός άρχοντας Αλέξανδρος τη διεκδίκησε ερωτικά, αλλά όταν εκείνη τον απέρριψε, καταδικάστηκε να κατασπαραχθεί από άγρια θηρία στο θέατρο της πόλης. Ωστόσο, οι λέαινες και οι αρκούδες δεν την άγγιξαν, αλλά κάθισαν ήρεμα στα πόδια της προστατεύοντάς τη. Μετά την εκ νέου θαυμαστή διάσωσή της και από τα θηρία, ο ηγεμόνας την άφησε ελεύθερη και η Θέκλα συνέχισε το ιεραποστολικό της έργο κηρύττοντας το Ευαγγέλιο σε πολλές περιοχές, οδηγώντας χιλιάδες ανθρώπους στον Χριστιανισμό. Αργότερα, αποσύρθηκε σε σπήλαιο στο όρος Καλαμών, κοντά στη Σελεύκεια, όπου έζησε ασκητικά μέχρι τα βαθιά της γεράματα. Οταν σε ηλικία 90 ετών ειδωλολάτρες στρατιώτες επιχείρησαν να τη συλλάβουν, η πέτρα του σπηλαίου σκίστηκε στα δύο μετά από προσευχή της, κλείνοντάς την στο εσωτερικό της και προστατεύοντάς την μέχρι την κοίμησή της.

Το βιβλίο «Πράξεις Παύλου και Θέκλης» είναι ένα πρώιμο χριστιανικό απόκρυφο κείμενο που γράφτηκε κατά το δεύτερο μισό του 2ου αι. στη Μικρά Ασία και εξιστορεί με μυθιστορηματικό και δραματικό τρόπο τη μεταστροφή της Αγίας, τη διάλυσή του αρραβώνα της, τις καταδίκες της και τη θαυμαστή διάσωσή της από τη φωτιά και τα θηρία. Υπήρξε ένα από τα πιο αγαπημένα λαϊκά αναγνώσματα των πρώτων χριστιανών, μεταφράστηκε πολύ νωρίς σε γλώσσες όπως τα κοπτικά, συριακά και αρμενικά, με την Εκκλησία, ωστόσο, να μην το περιλαμβάνει στην Καινή Διαθήκη. Η τιμή της Αγίας εξαπλώθηκε γρήγορα στην Ανατολή, με αποτέλεσμα να ιδρυθούν σπουδαία μοναστήρια αφιερωμένα στη μνήμη της. Η Ι. Μονή Αγίας Θέκλας στη Μααλούλα της Συρίας είναι το πιο ιστορικό και παγκοσμίως γνωστό μοναστήρι της Αγίας. Το ελληνορθόδοξο αυτό μοναστήρι, που υπάγεται στο Πατριαρχείο Αντιοχείας, είναι χτισμένο ακριβώς δίπλα στο σπήλαιο-τάφο της Αγίας, όπου, σύμφωνα με την παράδοση, είναι το σημείο όπου άνοιξε ο βράχος για να κρυφτεί από τους διώκτες της. Κατά τον συριακό εμφύλιο (2013), το μοναστήρι δέχθηκε επίθεση από τζιχαντιστές, οι οποίοι απήγαγαν 12 μοναχές που απελευθερώθηκαν αργότερα, ενώ η μονή έχει πλέον αποκατασταθεί και λειτουργεί ξανά.

Επίσης, στην Κύπρο και στην Ι. Μητρόπολη Τριμυθούντος βρίσκεται και η Ι. Μονή Αγίας Θέκλης, με την τοπική παράδοση να αναφέρει ότι ιδρύθηκε στις αρχές του 4ου αι. από την αγ. Ελένη, όταν κατά το ταξίδι της προς τα Ιεροσόλυμα, σταμάτησε εκεί, προσευχήθηκε και άρχισε να αναβλύζει αγίασμα, με το οποίο ξεδίψασε η συνοδεία της, και στη συνέχεια έχτισε τον πρώτο ναό αφιερωμένο στην Πρωτομάρτυρα. Το υπόγειο αγίασμα αναβλύζει μέχρι σήμερα κάτω από τον ναό, οι δε πιστοί χρησιμοποιούν τον ιαματικό πηλό του αγιάσματος αυτού, καθώς θεωρείται θαυματουργός, ιδιαίτερα για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων και εκζεμάτων.

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίου Κυπρίου, οσίου Αβραμίου ηγουμένου Ι.Μ. του Σωτήρος εν Μιρόζα, οσίου Νικάνδρου εν Πσκωφ, οσιομάρτυρος Γαλακτίωνος εν Βολογκντά, Στεφάνου Β΄ Νεμάνια του πρωτοστεφούς, Βλαδισλάβου βασιλέως Σερβίας και πρίγκιπος Δαυίδ, οσίου Γαβριήλ εν Σεντμιοζέρναγια και ιερομάρτυρος Κάρπου Ελμπ του Εσθονού.

Πηγή: kathimerini.gr