Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 17 Νοεμβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

  • Γενναδία, Γεννάδιος

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Γρηγόριος ο Θαυματουργός και Αγία Χίλντα του Γουίτμπυ (St. Hilda of Whitby)

Γρηγόριος ο Θαυματουργός

Μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας, θεολόγος και ο πρώτος επίσκοπος της Νεοκαισάρειας του Πόντου, έμεινε στην ιστορία με την προσωνυμία «Θαυματουργός» λόγω των αναρίθμητων θαυμάτων που επιτέλεσε, ενώ θεωρείται ο φωτιστής και εκχριστιανιστής του Πόντου. Γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια, το σημερινό Νικσάρ της Τουρκίας, το 213 από οικογένεια ευγενών, πλουσίων και φανατικών ειδωλολατρών, με το αρχικό του όνομα να είναι Θεόδωρος. Εχασε, όμως, τον πατέρα του σε ηλικία 14 ετών και η αναζήτησή του για την αλήθεια τον οδήγησε να απορρίψει την ειδωλολατρία και με τον αδελφό του Αθηνόδωρο ξεκίνησε για τη Βηρυτό για να σπουδάσει νομικά. Στη διαδρομή όμως σταμάτησαν στην Καισάρεια της Παλαιστίνης, όπου γνώρισαν τον κορυφαίο χριστιανό διδάσκαλο Ωριγένη, εντυπωσιάστηκαν από τη σοφία του και ο Γρηγόριος παρέμεινε κοντά του για 5 χρόνια, σπουδάζοντας φιλοσοφία, θεολογία και ρητορική. Εκεί βαπτίστηκε και έλαβε το χριστιανικό του όνομα.

Οταν επέστρεψε στον Πόντο, επιζητούσε την ησυχία και την ασκητική ζωή στην έρημο, ωστόσο, ο επίσκοπος Αμασείας Φαίδιμος αναγνώρισε τα χαρίσματά του και, παρά το νεαρό της ηλικίας του, τον χειροτόνησε Επίσκοπο Νεοκαισάρειας. Οταν ανέλαβε την επισκοπή, η πόλη ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου ειδωλολατρική, καθώς υπήρχαν μόλις 17 χριστιανοί. Με το πύρινο κήρυγμά του, την αγιότητα του βίου του και τα συγκλονιστικά του θαύματα, κατάφερε να μεταστρέψει ολόκληρη την περιοχή. Η εκκλησιαστική παράδοση, όπως την κατέγραψε αργότερα ο Αγ. Γρηγόριος Νύσσης, του αποδίδει μοναδικά θαύματα, αλλά θεωρείται, επίσης, ο πρώτος στον οποίο εμφανίστηκε η Παναγία μαζί με τον ευαγγελιστή Ιωάννη για να του υπαγορεύσουν μια ξεκάθαρη και ορθόδοξη ομολογία πίστης για την Αγία Τριάδα. Κατά τον μεγάλο διωγμό του αυτοκράτορα Δεκίου (250), ο Γρηγόριος συμβούλευσε το ποίμνιό του να κρυφτεί στα δάση για να αποφύγει το μαρτύριο και ο ίδιος κατέφυγε στα βουνά. Εκοιμήθη ειρηνικά γύρω στο 270 και λίγο πριν πεθάνει, ρώτησε να μάθει πόσοι ειδωλολάτρες είχαν απομείνει στην πόλη. Οταν του απάντησαν ότι είχαν μείνει μόνο 17, ευχαρίστησε τον Θεό, καθώς όταν είχε αναλάβει, ο αριθμός των χριστιανών ήταν ακριβώς ο ίδιος.

Ο Γρηγόριος ο Θαυματουργός ήταν μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας, θεολόγος και ο πρώτος επίσκοπος της Νεοκαισάρειας του Πόντου. Εμεινε στην ιστορία με την προσωνυμία «Θαυματουργός» λόγω των αναρίθμητων θαυμάτων που επιτέλεσε, ενώ θεωρείται ο φωτιστής και εκχριστιανιστής του Πόντου.

Η Εκθεσις Πίστεως του Γρηγορίου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της αρχαίας Εκκλησίας, καθώς είναι η πρώτη καταγεγραμμένη δογματική στην ιστορία που περιγράφει με απόλυτη ακρίβεια το μυστήριο της Αγίας Τριάδας, σχεδόν 60 χρόνια πριν από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (325). Η Εκθεση ξεκαθαρίζει τη σχέση των τριών Προσώπων, τονίζοντας ότι ο Θεός είναι ένας, αλλά σε τρία τέλεια Πρόσωπα. Τα βασικά της σημεία είναι τα εξής. Για τον Πατέρα: Είναι ο ένας Θεός, ο Πατέρας του ζώντος Λόγου, η σοφία, η δύναμη και ο αΐδιος (αιώνιος) γεννήτωρ του τέλειου Υιού. Για τον Υιό: Είναι ο ένας Κύριος, Θεός εκ Θεού, ο χαρακτήρας και η εικών της Θεότητος, ο ποιητής όλης της κτίσης. Είναι αληθινός Υιός του αληθινού Πατρός, αόρατος εκ του αοράτου και άφθαρτος εκ του αφθάρτου. Για το Αγιο Πνεύμα: Είναι το ένα Αγιο Πνεύμα, που έχει την ύπαρξή του εκ του Πατρός και φανερώθηκε στους ανθρώπους διά του Υιού. Είναι η πηγή της ζωής, η αγιότητα που παρέχει τον αγιασμό σε όλη την κτίση.

Το κείμενο καταλήγει ότι στην Αγία Τριάδα δεν υπάρχει τίποτα κτιστό, τίποτα δούλο, ούτε κάτι μεταγενέστερο, και η Τριάδα παραμένει πάντα η ίδια, αναλλοίωτη και άτρεπτη. Η διατύπωση αυτή προστάτευσε τις Εκκλησίες του Πόντου από τις μεγάλες αιρέσεις που εμφανίστηκαν αργότερα όπως ο Αρειανισμός, καθώς οι πιστοί είχαν ήδη στα χέρια τους μια καθαρή δογματική βάση, πολλές δε από τις εκφράσεις του Αγίου χρησιμοποιήθηκαν αυτούσιες από τους Πατέρες της Εκκλησίας κατά τη συγγραφή του Συμβόλου Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως.

Αγία Χίλντα του Γουίτμπυ (St. Hilda of Whitby)

Σημαντική μορφή, ηγουμένη και μεταρρυθμίστρια της πρώιμης Εκκλησίας στην Αγγλία, έζησε την εποχή που τα αγγλοσαξονικά βασίλεια εγκατέλειπαν σταδιακά την ειδωλολατρία και αναγνωρίζεται ως προστάτιδα της μάθησης, του πολιτισμού και της ποίησης. Γεννήθηκε το 614 και ήταν ανιψιά του βασιλιά Εντουιν της Νορθουμβρίας, με το όνομά της (Hild) στην παλαιά αγγλοσαξονική γλώσσα να σημαίνει «μάχη». Σε ηλικία 13 ετών βαπτίστηκε χριστιανή μαζί με τον βασιλιά και ολόκληρη τη βασιλική αυλή από τον Αγ. Παυλίνο, έναν από τους πρώτους ιεραποστόλους που έστειλε η Ρώμη στην Αγγλία, και έζησε ως ευγενής στον κόσμο μέχρι τα 33 της χρόνια, όταν και αποφάσισε να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στον μοναχισμό.

Αρχικά σχεδίαζε να πάει σε μοναστήρι στη Γαλλία, αλλά ο Αγ. Αιντάν (Aidan), ο επίσκοπος του Λίντισφαρν, διέκρινε τα ηγετικά της χαρίσματα και την έπεισε να παραμείνει στη Νορθουμβρία, όπου ίδρυσε το περίφημο μοναστήρι του Στρένεσχαλτς (Streaneshalch), το οποίο αργότερα ονομάστηκε Γουίτμπυ (Whitby). Ηταν «διπλό μοναστήρι», καθώς φιλοξενούσε σε ξεχωριστές πτέρυγες τόσο μοναχούς όσο και μοναχές, με τη Χίλντα να έχει την ανώτατη διοίκηση και των δύο και να επιβάλει αυστηρή πνευματική ζωή, κοινοκτημοσύνη και αδιάκοπη μελέτη των Αγίων Γραφών. Από το μοναστήρι της βγήκαν πέντε μετέπειτα επίσκοποι της αγγλικής Εκκλησίας, ενώ η ίδια ενθάρρυνε και ανέδειξε τον Κέντμον (Cædmon), τον πρώτο καταγεγραμμένο χριστιανό ποιητή της Αγγλίας.

Λόγω του τεράστιου κύρους και της σοφίας της, το μοναστήρι της επιλέχθηκε το 664 από τον βασιλιά Οσβίου (Oswiu) για να φιλοξενήσει την ιστορική Σύνοδο του Γουίτμπυ, η οποία εκλήθη να γεφυρώσει τη διαφορά ανάμεσα στην κελτική παράδοση, που ακολουθούσε η βόρεια Αγγλία, και τη ρωμαϊκή παράδοση που ακολουθούσε ο νότος, εν σχέσει με τον υπολογισμό της ημερομηνίας του Πάσχα και την κουρά των μοναχών. Η ίδια υποστήριζε θερμά την κελτική πλευρά, ωστόσο, όταν η Σύνοδος αποφάσισε τελικά να υιοθετήσει τη ρωμαϊκή πρακτική, η Χίλντα επέδειξε πνεύμα ενότητας και ειρήνης, αποδεχόμενη την απόφαση και καθοδηγώντας το μοναστήρι της στη νέα εποχή χωρίς συγκρούσεις.

Τα τελευταία έξι χρόνια της ζωής της υπέφερε από συνεχή και βασανιστικό πυρετό, αλλά, παρά τη σωματική της αδυναμία, δεν σταμάτησε ποτέ να διοικεί, να διδάσκει και να ευχαριστεί τον Θεό. Εκοιμήθη ειρηνικά στις 17 Νοεμβρίου 680 σε ηλικία 66 ετών και σύμφωνα με τον εκκλησιαστικό ιστορικό Βέδα, τη στιγμή της κοίμησής της μοναχές είδαν σε όραμα την ψυχή της να μεταφέρεται στους ουρανούς από αγγέλους.

Γύρω από το όνομα της Αγίας και το εντυπωσιακό μοναστήρι του Γουίτμπυ αναπτύχθηκαν πολλοί λαϊκοί θρύλοι, οι οποίοι επιβιώνουν μέχρι σήμερα στη λαογραφία του Γιορκσάιρ. Οι πιο γνωστοί είναι οι εξής. Τα Απολιθωμένα Φίδια. Σύμφωνα με τον μύθο, η περιοχή του Γουίτμπυ ήταν κάποτε γεμάτη από επικίνδυνα δηλητηριώδη φίδια, γεγονός που έκανε αδύνατη την κατοίκηση και το χτίσιμο του μοναστηριού. Η Αγία, όμως, προσευχήθηκε με θέρμη, μετέτρεψε τα φίδια σε πέτρες και στη συνέχεια τα έσπρωξε με τη ράβδο της, κάνοντάς τα να πέσουν από τα απόκρημνα βράχια στην ακτή, όπου έχασαν τα κεφάλια τους. Στην πραγματικότητα, η ακτή του Γουίτμπυ είναι γεμάτη από αμμωνίτες, απολιθώματα αρχαίων θαλάσσιων μαλακίων που μοιάζουν με κουλουριασμένα φίδια, και για αιώνες οι ντόπιοι τα πουλούσαν στους τουρίστες ως «τα φίδια της Αγίας Χίλντας», σκαλίζοντας μάλιστα τεχνητά κεφάλια φιδιών πάνω τους για να κάνουν τον θρύλο πιο πειστικό! Τα Πουλιά που Υποκλίνονται. Ενας άλλος δημοφιλής θρύλος που κατέγραψαν ιστορικοί του 17ου αι. αναφέρει ότι τα αποδημητικά πουλιά, κυρίως οι αγριόπαπιες και οι χήνες, τρέφουν απέραντο σεβασμό για την Αγία, διότι, όταν πετούν πάνω από τα εδάφη που ανήκαν στο μοναστήρι ή πάνω από τα ερείπια του Γουίτμπυ, χαμηλώνουν απότομα το πέταγμά τους και αγγίζουν το έδαφος. Η λαϊκή παράδοση ήθελε αυτή την κίνηση να είναι μια μορφή «υπόκλισης» και τιμής στη μνήμη της Αγίας Χίλντας. Το Φάντασμα του Γουίτμπυ (The White Lady). Οπως συμβαίνει με τα περισσότερα μεσαιωνικά ερείπια της Αγγλίας, το Γουίτμπυ έχει τον δικό του θρύλο για φαντάσματα. Πολλοί ντόπιοι και επισκέπτες ισχυρίζονται ότι έχουν δει τη μορφή μιας γυναίκας ντυμένης στα λευκά, τη «Λευκή Κυρία», να εμφανίζεται στα ψηλά γοτθικά παράθυρα των ερειπίων. Ο θρύλος λέει ότι πρόκειται για το πνεύμα της ίδιας της Αγίας, που συνεχίζει να επιβλέπει το μοναστήρι της. Οι Καμπάνες που Ηχούν στον Βυθό. Οταν ο βασιλιάς Ερρίκος Η΄ διέλυσε τα μοναστήρια τον 16ο αι., οι στρατιώτες αφαίρεσαν τις μεγάλες πολύτιμες καμπάνες του Γουίτμπυ για να τις μεταφέρουν με πλοίο στο Λονδίνο. Ο θρύλος αναφέρει ότι η Χίλντα εξοργίστηκε και μόλις το πλοίο βγήκε από το λιμάνι, βυθίστηκε κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες απόλυτης νηνεμίας. Οι ντόπιοι πίστευαν ότι, αν κάποιος σταθεί στην ακτή κατά τη διάρκεια μεγάλης καταιγίδας, μπορεί ακόμα να ακούσει τις καμπάνες να χτυπούν από τον βυθό της θάλασσας.

Τιμάται επίσης η μνήμη: ιερομάρτυρος Βασιλείου επισκόπου Χαμάθ, οσίου Λαζάρου του ζωγράφου, Γενναδίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, οσίου Λογγίνου εν Αιγύπτω, οσίου Ιωάννου του δερμοκαΐτη εν Ολύμπω Βιθυνίας, οσίου Γενναδίου εν Μονή Βατοπεδίου, οσίου Νίκωνος του Ραντονέζ και μάρτυρος Μιχαήλ Γκομπρόν εν Γεωργία.

Πηγή: kathimerini.gr

Ακολουθήστε το notospress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις