ΚΟΣΜΟΣ. Ξυπνητήρια, χάρτες, βιβλία, φακοί, ρολόγια, ραδιόφωνα, MP3 players, remote controls και κάμερες έχουν σταδιακά απορροφηθεί από μία και μοναδική συσκευή: το smartphone. Αυτή η σύγκλιση έφερε απαράμιλλη ευκολία στη ζωή μας, καθιστώντας τα κινητά απαραίτητους συνοδούς που αναδιάρθρωσαν τον τρόπο που εργαζόμαστε και επικοινωνούμε.

Ωστόσο, καθώς τα smartphones έγιναν το επίκεντρο της καθημερινότητας, μια αντίστροφη τάση άρχισε να διαμορφώνεται. Στην προσπάθειά τους να καταπολεμήσουν την απώλεια συγκέντρωσης, έφηβοι και νεαροί ενήλικες επανεντάσσουν εσκεμμένα τεχνολογίες μίας χρήσης στη ζωή τους.

Η αναβίωση των απλών συσκευών

Οι συσκευές αυτές περιλαμβάνουν βασικά κινητά τηλέφωνα περιορισμένης λειτουργικότητας («dumb phones»), ψηφιακές κάμερες, MP3 players, e-readers όπως το Kindle, ακόμη και χάρτινα ημερολόγια. Πολλοί παράγοντες τροφοδοτούν αυτή την κίνηση προς τον ψηφιακό μινιμαλισμό, με κυριότερους το ψηφιακό burnout και την υπερφόρτωση επιλογών.

Αντί να εγκαταλείπουν την τεχνολογία, οι άνθρωποι επιδιώκουν να τη χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη πρόθεση. Πολλοί νέοι αγοράζουν πλέον κάμερες για να απαθανατίσουν σημαντικές στιγμές, αντί να συσσωρεύουν χιλιάδες στιγμιότυπα στο τηλέφωνό τους. Παρομοίως, παρατηρείται αναβίωση στις πωλήσεις MP3 players, που επιτρέπουν την ακρόαση μουσικής χωρίς διαφημίσεις, ειδοποιήσεις ή αλγοριθμικές συστάσεις.

Τα δεδομένα της εξάρτησης

Η χρήση των κινητών αυξάνεται διαρκώς. Στον Καναδά, ο μέσος όρος για τους ενήλικες ανέβηκε από 3,2 ώρες ημερησίως το 2019 σε 5,65 ώρες το 2023. Το 50% των Καναδών ελέγχει το κινητό του αμέσως μόλις ξυπνήσει και ακριβώς πριν κοιμηθεί. Παγκοσμίως, ο μέσος άνθρωπος περνά πλέον σχεδόν 7 ώρες την ημέρα κοιτάζοντας οθόνες.

Νέα τάση ή παλιά συνήθεια;

Η στροφή προς τις συσκευές μίας χρήσης μπορεί να φαίνεται ως αντίδραση στα smartphones, αλλά οι προσπάθειες «αποσύνδεσης» προϋπάρχουν αυτών. Η σημερινή κίνηση οδηγείται κυρίως από ανθρώπους που είναι βαθιά βυθισμένοι στην ψηφιακή εργασία και τον πολιτισμό: επαγγελματίες, δημιουργούς, φοιτητές και γονείς.

Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι αποσυνδέονται όταν βιώνουν συνεχή πίεση χρόνου, γνωστική υπερφόρτωση ή συναισθηματική κόπωση. Η στροφή σε dumb phones ή e-readers αφορά λιγότερο τη νοσταλγία και περισσότερο την προσπάθεια χρήσης εργαλείων που μας βοηθούν να εστιάζουμε και να δημιουργούμε, αντί για πλατφόρμες σχεδιασμένες να αιχμαλωτίζουν την προσοχή μας.

Τα οφέλη της αποχής από τις οθόνες

Η μείωση του χρόνου στην οθόνη έχει βαθιά οφέλη στην ευεξία. Μία μελέτη διαπίστωσε ότι ο περιορισμός των social media σε μία ώρα την ημέρα μείωσε τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Σε μια άλλη έρευνα, όπου αποκλείστηκε η πρόσβαση στο ίντερνετ από τα smartphones για δύο εβδομάδες, το 91% των συμμετεχόντων ανέφερε βελτίωση στην ψυχική υγεία και την ικανότητα συγκέντρωσης.

Σκέφτεστε να αποσυνδεθείτε;

Αν θέλετε να πειραματιστείτε, δεν είναι απαραίτητη η πλήρης διακοπή. Πολλοί ξεκινούν εντοπίζοντας τις πιο ενοχλητικές λειτουργίες και μεταφέροντας τις σε ξεχωριστά εργαλεία.

  • Χρησιμοποιήστε ένα e-reader για διάβασμα.
  • Βάλτε ένα κλασικό ξυπνητήρι για να κρατήσετε το κινητό έξω από την κρεβατοκάμαρα.
  • Χρησιμοποιήστε μια συσκευή μουσικής για τις μετακινήσεις σας.
  • Δοκιμάστε εφαρμογές που περιορίζουν τον χρόνο χρήσης ή γυρίστε την οθόνη σας σε ασπρόμαυρη λειτουργία (greyscale) για να μειώσετε την πρόκληση της ντοπαμίνης.

Αν όλες οι ώρες που ξοδεύετε στο σκρολάρισμα γίνονταν ξαφνικά δικές σας —ένας ολόκληρος επιπλέον μήνας τον χρόνο— τι θα κάνατε με αυτόν τον χρόνο; Ίσως είναι ώρα να διεκδικήσετε ξανά τις στιγμές που έχουν νόημα για εσάς.

Ακολουθήστε το notospress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις