Η «εποχή των τεράτων»

Γράφει ο Παναγιώτης Τζουνάκος

Είμαστε στην εποχή που διαμορφώνει ανθρώπους υπάκουους και προσαρμόσιμους, ταιριαστούς στη σημερινή τάξη πραγμάτων. Πρόκειται για ζωντανά-νεκρά όντα, για ψημένους σπόρους, οι οποίοι δεν έχουν μέσα τους το υβρίδιο της αναπαραγωγής. Επεξεργασμένοι στα πολιτικά εργαστήρια, είναι εύκολα αναλώσιμοι, προς τέρψη των ισχυρών, οι οποίοι, χωρίς αντίδραση και αντίσταση βρίσκουν πρόσφορο το έδαφος για την αξιοποίηση και την εφαρμογή των τερατωδών τους ενστίκτων.

Ζούμε σε χρόνους φόβου, τρόμου και θλίψης, αλλά και προσδοκίας, μήπως τα αχόρταγα θηρία κάποια στιγμή χορτάσουν, κάτι που δεν φαίνεται στο κοντινό μέλλον, αφού τα τέρατα έχουν μακρά ιστορία και δεν είναι μόνο σύγχρονα μορφώματα. Από την εποχή του Μεσοπολέμου, ο Αντόνιο Γκράμσι είχε πολύ εύστοχα προσεγγίσει την παλιγγενεσία των μασκοφορεμένων ανθρωποειδών: «Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος κόσμος πασχίζει να γεννηθεί. Τώρα είναι η εποχή των τεράτων». Και ο Μενέλαος Λουντέμης έχει πει ότι «Η πρώτη κραυγή του ανθρώπου είναι το κλάμα. Από ’κει και πέρα, οι άνθρωποι ή παραμένουν άνθρωποι και κλαίνε ή γίνονται τέρατα και κάνουν τους άλλους να κλαίνε».

Και ενώ μέχρι χθες το τέρας στριφογύριζε, γρύλιζε και έδειχνε τα δόντια του, κάποια στιγμή έσπασε τα περιχαρακώματα και άρχισε να κατασπαράζει αδιάκριτα. Το ανθρώπινο αίμα κυλάει στους δρόμους χωρίς να υπάρχει ανάχωμα για να σταματήσει, αφού ένας ανυπόληπτος τραμπούκος, λούμπεν γκάνγκστερ, ο οποίος εμπλέκεται σε σκάνδαλα σεξουαλικής κακοποίησης και βιασμών, που με κάθε μέσο παραμένει στην εξουσία για να μην καταλήξει στη φυλακή είναι ο υποστηρικτής των μετόχων των εταιρειών ενέργειας, των οπλικών συστημάτων και της υψηλής τεχνολογίας, οι οποίοι τρίβουν τα χέρια τους. Κέρδη πάνω από 20 δις δολάρια τον μήνα μπορεί να αποφέρει ο πόλεμος στους αμερικανικούς κολοσσούς του υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι πύραυλοι και τα drones βομβαρδίζουν ανελέητα πόλεις και αστικές περιοχές, όπου εκατοντάδες ανυποψίαστα θύματα δολοφονούνται σε πολεμικές επιχειρήσεις γενικευμένης γενοκτονίας. Πρόκειται για την απόλυτη διαστροφή, την αδιανόητη αποκτήνωση, την αποθηρίωση. Το σύγχρονο ανθρώπινο τέρας με βάρβαρα μέσα καταστρέφει και εξαφανίζει κάθε τι που το θεωρεί εμπόδιο στη λεία του. Αυτό το νοσογόνο και βλαβερό περιβάλλον είναι πλέον κανονικό, αφού η κοινωνία παραμένει απαθής στην περιρρέουσα αποπνιχτική ατμόσφαιρα, μη αντιλαμβανόμενη ότι η ανοχή είναι συνενοχή και ότι η επιλογή αυτή ήδη έχει στραφεί εναντίον της.

Και μέσα σ’ αυτόν τον όλεθρο, τη συντέλεια του κόσμου, είναι εκκωφαντική η αφωνία των απανταχού θρησκειών απέναντι στη γενοκτονία, τη σωρευτική εξολόθρευση, την αδιάκριτη ανθρωποφαγία. Οι θρησκευτικοί ηγέτες σιωπούν εγκληματικά, αντί να βγουν μπροστά να καταδικάσουν την παραφροσύνη και τη φρενοβλάβεια και να υψώσουν ασπίδα προστασίας για την κάλυψη και την ασφάλεια των αθώων. Επιδιώκουν να έχουν καλή σχέση με τα αιμοσταγή τέρατα της εξόντωσης και του αφανισμού, ώστε να μην διακινδυνεύεται η ύπαρξή τους και η «ιερή» αποστολή τους.

Πού βρίσκεται ο προοδευτικός κόσμος, οι άνθρωποι του πνεύματος, της αλληλεγγύης και της συμπαράστασης; Πού είναι οι αρνητές της παγίδας των γεωπολιτικών στρατοπέδων; Είμαστε με τα παιδιά που γεννήθηκαν σε λάθος …γεωγραφικό μήκος ναι ή όχι; (165 μαθήτριες δολοφονήθηκαν στο Ιράν, μαζί με τους δασκάλους τους.) Ένα ίχνος συγκίνησης και μετά αδιαφορία. Γιατί δεν ήταν τα δικά μας παιδιά. Όλοι έχουμε τεράστια την ευθύνη, γιατί μαζί εκθρέψαμε και συνεχίζουμε να ταΐζουμε το τέρας.

Το τέρας δυστυχώς δεν μας φοβίζει, αφού του μοιάζουμε. Περπατάμε με τη γλώσσα έξω, όπως τα δηλητηριώδη φολιδωτά για να κατασπαράξουμε τους αδύναμους, εφόσον η φύση μας προίκισε με τη μανία της εξόντωσης και τη βαθειά ικανοποίηση από τον πίδακα του αίματος που αναβλύζει από τις ανθρώπινες σάρκες, τις δικές μας σάρκες. Γιατί το τέρας είναι μέσα μας*. Βρίσκεται στο βάθος του αντι-ανθρώπου και εκμεταλλεύεται την ισχύ του, συνεπικουρούμενο από φοβικούς και σκυφτούς πολιτικούς ηγέτες, επιτίθεται, δολοφονεί και εξαφανίζει. Τώρα, ίσως να μην μας ενδιαφέρει τίποτα άλλο, παρά μόνο η τιμή των καυσίμων.

Ο καθρέφτης είναι ο πιο κολλητός μου, γιατί όταν κλαίω, κλαίει και όταν γελάω, γελάει. Εξάλλου το τέρας που με βλέπει όταν τον κοιτάω, είναι είδωλο.

Πολλές φορές άσκησα αυστηρή κριτική στο θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν. Είμαι εναντίον οποιασδήποτε θεοκρατίας ή ημι-θεοκρατίας, ενός αυταρχικού κράτους που δολοφονεί γυναίκες, φυλακίζει αντιφρονούντες, ποινικοποιεί τη διαφορετικότητα. Όμως, δεν μπορώ να μην σταθώ απέναντι στον κυνισμό του μιλιταρισμού και των επιδιώξεών του. Τους διεθνείς εγκληματίες νεοφασίστες, που αποφάσισαν με την ισχύ των όπλων να οικειοποιηθούν τον πλούτο άλλων χωρών, κάτι που έχουν κάνει και στο παρελθόν. Από πού αντλούν το δικαίωμα να επεμβαίνουν για την αλλαγή των καθεστώτων; Θεωρούν με τα αρρωστημένα μυαλά τους, ότι είναι παντού κυρίαρχοι και ότι όλοι οι άλλοι είναι ενταγμένοι για να τους υπηρετούν. Και ότι αν δεν υπακούσουν με το καλό, θα τους υποτάξουν με τη βία. Αντιλήψεις και νοοτροπίες των άγριων θηρίων της ζούγκλας, των ανθρώπινων τεράτων της κατασκευασμένης κοινωνίας.

«Ο Άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε» (Γ. Σεφέρης)

Ο κόσμος δείχνει ανοχή στον πόλεμο αδίδακτος από την Ιστορία. Είναι κατεπείγουσα ανάγκη ο παγκόσμιος αντιπολεμικός ξεσηκωμός.

* Το 65ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (31/10-10/11/2024) έφερε τον τίτλο «Εμείς το τέρας», και σε αυτό εξερευνώνται τα πολλά πρόσωπα του τέρατος και ξετυλίγεται ο παραμορφωτικός αλλά απόλυτα πιστός καθρέφτης της εσωτερικής μας Φύσης.