Το διατλαντικό δουλεμπόριο

Γράφει ο Παναγιώτης Τζουνάκος

Κάθε χρόνο, στις 25 Μαρτίου, τιμάται η Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα της Δουλείας και του Διατλαντικού Δουλεμπορίου. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) το 2007, με σκοπό να τιμήσει τη μνήμη εκατομμυρίων ανθρώπων που υπέστησαν την απάνθρωπη πρακτική της δουλείας και του διατλαντικού δουλεμπορίου, αλλά και να αναδείξει τον αγώνα τους για την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Το διατλαντικό δουλεμπόριο διήρκεσε από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα και είχε ως αποτέλεσμα τη βίαιη μεταφορά εκατομμυρίων Αφρικανών από την πατρίδα τους στις αποικίες της Βόρειας και Νότιας Αμερικής και της Καραϊβικής. Οι άνθρωποι αυτοί, που απήχθηκαν ή πουλήθηκαν από δουλεμπόρους, αντιμετώπισαν απάνθρωπες συνθήκες μεταφοράς στα σκλαβοπάζαρα, ενώ στη συνέχεια υπέστησαν ακραία εκμετάλλευση στις φυτείες, στα ορυχεία και στα σπίτια των αποικιοκρατών.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, πάνω από 12 εκατομμύρια άνθρωποι εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Αφρική ως μέρος αυτού του φρικτού εμπορίου, ενώ εκατομμύρια άλλοι πέθαναν είτε κατά τη μεταφορά είτε υπό απάνθρωπες συνθήκες καταναγκαστικής εργασίας.

Παρά την απίστευτη βαρβαρότητα που υπέστησαν, οι υποδουλωμένοι λαοί δεν έπαψαν ποτέ να αγωνίζονται για την ελευθερία τους. Από τις εξεγέρσεις σκλάβων στα νησιά της Καραϊβικής μέχρι τη διενέργεια κινήσεων κατά της δουλείας στην Αμερική, η αντίσταση υπήρξε ισχυρή και επίμονη.

Η δουλεία καταργήθηκε στις ΗΠΑ από τον Αβραάμ Λίνκολν την 1η Φεβρουαρίου του 1865. Η δολοφονία του λίγο αργότερα, τον Απρίλιο του 1865, τού στέρησε τη χαρά να δει την απόφαση να εντάσσεται στο Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.

Η 25η Μαρτίου δεν είναι μόνο μια ημέρα ιστορικής μνήμης, μια υπενθύμιση του παρελθόντος, αλλά και μια ευκαιρία για προβληματισμό και προτροπή για δράση, ώστε να εξαλειφθούν οι σύγχρονες μορφές δουλείας. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να αναγνωρίσει την αδικία του παρελθόντος, να στηρίξει τους λαούς που εξακολουθούν να ζουν τις συνέπειές της και να εργαστεί συλλογικά για έναν πιο δίκαιο και ισότιμο κόσμο.