Μπορεί να είσαι ενήλικας χωρίς να έχεις ωριμάσει συναισθηματικά – 5 αντιδράσεις που το δείχνουν

Η ηλικία δεν συμβαδίζει πάντα με τη συναισθηματική ωριμότητα. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ενηλικιωθεί, να ζει αυτόνομα και να αναλαμβάνει καθημερινές υποχρεώσεις, αλλά να δυσκολεύεται ακόμη να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του, να τα διαχειριστεί ή να αναλάβει την ευθύνη των πράξεών του.

Όπως εξηγεί η ψυχοθεραπεύτρια Kaytee Gillis στο Psychology Today, η συναισθηματική ανωριμότητα εμφανίζεται όταν κάποιος δεν μπορεί να αναγνωρίσει ή να ελέγξει τα συναισθήματά του με τρόπο ανάλογο της ηλικίας του. Μπορεί να εκδηλωθεί με έντονες συναισθηματικές εκρήξεις, περιορισμένη αυτογνωσία ή έλλειψη συναισθηματικού βάθους.

Ποια χαρακτηριστικά μπορεί να προδίδουν ανωριμότητα

Η κλινική ψυχολόγος Susan Heitler, επίσης στο Psychology Today, προτείνει μια απλή σύγκριση: να σκεφτούμε πώς συμπεριφέρονται τα μικρά παιδιά και σε τι διαφέρουν από τους ενήλικες που θεωρούμε συναισθηματικά ώριμους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, χαρακτηριστικά που θεωρούνται αναμενόμενα για ένα παιδί μπορεί να συνεχίζουν να εμφανίζονται έντονα και στην ενήλικη ζωή.

1. Παρορμητικότητα

Η παρορμητικότητα μπορεί να αφορά τόσο τα λόγια όσο και τις πράξεις.

Ο Scott Lyons επισημαίνει ότι τέτοιες συμπεριφορές μπορεί να συνδέονται με δυσκολία στην κατανόηση κοινωνικών σημάτων και στην αναγνώριση του πότε μια συγκεκριμένη αντίδραση είναι ή δεν είναι κατάλληλη.

Ένας άνθρωπος μπορεί, για παράδειγμα, να μιλά ή να ενεργεί χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες και να αντιδρά άμεσα σε ό,τι αισθάνεται εκείνη τη στιγμή.

2. Αποφυγή της ευθύνης

Οι συναισθηματικά ανώριμοι άνθρωποι συχνά δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ότι έκαναν λάθος.

Η κλινική ψυχολόγος Carla Marie Manly, μιλώντας στο MindBodyGreen, αναφέρει ότι αυτό μπορεί να εκφράζεται με συνεχή επίρριψη ευθυνών στους άλλους, άρνηση παραδοχής ενός λάθους ή αδυναμία να ζητηθεί μια ειλικρινής συγγνώμη.

3. Κακή διαχείριση των συγκρούσεων

Η παρορμητικότητα, η δυσκολία ελέγχου των συναισθημάτων και η απροθυμία ανάληψης ευθύνης επηρεάζουν συχνά και τον τρόπο με τον οποίο κάποιος αντιμετωπίζει μια διαφωνία.

Έτσι, ένα άτομο μπορεί είτε να αποφεύγει εντελώς τη σύγκρουση είτε, στον αντίποδα, να αντιδρά με έντονο και επιθετικό τρόπο.

4. Συνεχής ανάγκη για προσοχή

Η Susan Heitler χρησιμοποιεί ως παράδειγμα ένα μικρό παιδί που προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή των ενηλίκων όταν εκείνοι συζητούν μεταξύ τους.

Μια ανάλογη συμπεριφορά στην ενήλικη ζωή μπορεί να εκφράζεται ως συνεχής προσπάθεια να βρίσκεται κάποιος στο επίκεντρο, να κυριαρχεί στις συζητήσεις ή να αναζητά διαρκώς την επιβεβαίωση των άλλων.

5. Ναρκισσιστική ή έντονα εγωκεντρική συμπεριφορά

Το να ενδιαφέρεται κάποιος για τις δικές του ανάγκες είναι φυσιολογικό.

Ωστόσο, όταν το προσωπικό συμφέρον, η άνεση και οι επιθυμίες του μπαίνουν σταθερά πάνω από τις ανάγκες των άλλων και απουσιάζει η ενσυναίσθηση, αυτό μπορεί να συνδέεται με συναισθηματική ανωριμότητα.

Τη συγκεκριμένη παράμετρο επισημαίνει ο ψυχολόγος Peter Economou στο Well and Good.

Από πού μπορεί να προέρχεται η συναισθηματική ανωριμότητα

Η προέλευσή της δεν είναι πάντα ίδια.

Η Kaytee Gillis αναφέρεται στον ρόλο που μπορεί να παίξουν οι άνθρωποι που βρίσκονταν γύρω μας κατά την παιδική ηλικία. Όταν οι πρώτες σημαντικές σχέσεις χαρακτηρίζονταν από συναισθηματικά ανώριμες συμπεριφορές, ένα παιδί μπορεί να μάθει να θεωρεί αυτούς τους τρόπους αλληλεπίδρασης φυσιολογικούς.

Από την πλευρά του, ο κλινικός ψυχολόγος John Mayer, επίσης στο Well and Good, σημειώνει ότι η ανωριμότητα μπορεί να ενισχυθεί όταν ορισμένες συμπεριφορές επιβραβεύονται ή όταν δεν υπάρχουν συνέπειες γι’ αυτές.

Ο Scott Lyons αναφέρεται ακόμη στην επίδραση που μπορεί να έχει ένα τραυματικό γεγονός, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να «παγώσει» ένα μέρος της συναισθηματικής ανάπτυξης στο χρονικό σημείο όπου συνέβη.